#ΥΨΗΛΗ_ΜΟΔΙΣΤΡΑ / #HAUTE_PREMIERE, έκθεση μόδας.
Maria Diamandi + Team
Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026 ώρα 7 το απόγευμα
Ωδείον Αθηνών, Νέα Σκηνή.
Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026 ώρα 7 το απόγευμα
Ωδείον Αθηνών, Νέα Σκηνή.
HAUTE PREMIERE: Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ
Μία ερευνητική ερμηνεία - ανασύνθεση, της θηλυκής προέλευσης του πολιτισμού της ένδυσης.
Η πλέον πρόσφατη ερευνητική και δημιουργική εργασία της Μαρίας Διαμάντη - μετά την παρουσίαση στο Μουσείο Μπενάκη του Ode Couture, της έκθεσης αφιέρωμα στους Παγκόσμιους Έλληνες Σχεδιαστές -ιδέα που ο Γιάννης Τσεκλένης της χάρισε- είναι το #HAUTE_PREMIERE, η έκθεση δηλαδή με τίτλο #ΥΨΗΛΗ_ΜΟΔΙΣΤΡΑ, η οποία πρόκειται να παρουσιαστεί στις 10 Ιουλίου στο Ωδείο Αθηνών με ελεύθερη είσοδο.
Αρχικά θεωρήθηκε αυτόνομη εργασία αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά στο έργο της στην διάρκεια των τελευταίων 10 χρόνων αποδεικνύεται πως αποτελεί το δεύτερο μέρος της σύνθεσης που ονομάζεται “Άνθρωπος και χρόνος”.
Η αλληλουχία Παγκόσμιοι Έλληνες Σχεδιαστές (2019), Πρωτοπόρες Γυναίκες στην ιστορία της Μόδας (2026) και το αφιέρωμα στον Γιάννη Τσεκλένη που πρόκειται να ακολουθήσει θεωρείτε ότι συνοψίζει την ιδέα της δημιουργίας που βρίσκεται εντός χρόνου και ταυτόχρονα κυριαρχεί στο χρόνο και μετατρέπεται σε “Ισόβια Στιγμή” (Οδ.Ελύτης).
Έτσι ενώ οι προηγούμενες εκθέσεις της επικεντρώνονται στα ενδύματα, η συγκεκριμένη μελέτη φωτίζει κυρίως τις συνδέσεις μεταξύ παλαιών και νέων ενδυμάτων για να διερευνήσει πότε και ταυτόχρονα να αποδείξει πως ένα ενδυματολογικό κομμάτι αλλάζει όντως, πότε δηλαδή έχουμε όντως ιστορία (Roland Barthes).
Η έκθεση αφορά την επιρροή που είχαν και συνεχίζουν να έχουν οι Παγκόσμιες (διάσημες ή και λιγότερο γνωστές) Γυναίκες Σχεδιάστριες των προηγούμενων αιώνων στην εξέλιξη της μόδας.
Σε μια επαναστατική εποχή κατά την οποία ο Αϊνστάιν πρότεινε την θεωρία της σχετικότητας, οι γυναίκες είχαν αρχίσει να μιλάνε για ισότητα και ο πρώτος άνθρωπος πατά στη σελήνη, 19 καινοτόμες γυναίκες της μόδας υπενθυμίζουν ότι ο εικοστός αιώνας ήταν μια εποχή πρωτοποριακών αφηγήσεων που διαμόρφωσαν την διαδικασία δημιουργίας της τέχνης της ένδυσης οριστικά αποδεικνύοντας ότι ο χρόνος δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο η ανθρώπινη σκέψη και ότι γεννιέται από αυτή μεταμορφώνεται σε έμπνευση, τέχνη, τεχνική, ξεπερνά την ανθρώπινη μοίρα και αποκτά θεϊκή αθανασία.
Look in thy glass, and tell the face thou viewest
Now is the time that face should form another;
Whose fresh repair if now thou not renewest,
Thou dost beguile the world, unbless some mother.
For where is she so fair whose unear'd womb
Disdains the tillage of thy husbandry?
Or who is he so fond will be the tomb
Of his self-love, to stop posterity?
Thou art thy mother's glass, and she in thee
Calls back the lovely April of her prime:
So thou through windows of thine age shall see
Despite of wrinkles this thy golden time.
But if thou live, remember'd not to be,
Die single, and thine image dies with thee.
Η πλέον πρόσφατη ερευνητική και δημιουργική εργασία της Μαρίας Διαμάντη - μετά την παρουσίαση στο Μουσείο Μπενάκη του Ode Couture, της έκθεσης αφιέρωμα στους Παγκόσμιους Έλληνες Σχεδιαστές -ιδέα που ο Γιάννης Τσεκλένης της χάρισε- είναι το #HAUTE_PREMIERE, η έκθεση δηλαδή με τίτλο #ΥΨΗΛΗ_ΜΟΔΙΣΤΡΑ, η οποία πρόκειται να παρουσιαστεί στις 10 Ιουλίου στο Ωδείο Αθηνών με ελεύθερη είσοδο.
Αρχικά θεωρήθηκε αυτόνομη εργασία αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά στο έργο της στην διάρκεια των τελευταίων 10 χρόνων αποδεικνύεται πως αποτελεί το δεύτερο μέρος της σύνθεσης που ονομάζεται “Άνθρωπος και χρόνος”.
Η αλληλουχία Παγκόσμιοι Έλληνες Σχεδιαστές (2019), Πρωτοπόρες Γυναίκες στην ιστορία της Μόδας (2026) και το αφιέρωμα στον Γιάννη Τσεκλένη που πρόκειται να ακολουθήσει θεωρείτε ότι συνοψίζει την ιδέα της δημιουργίας που βρίσκεται εντός χρόνου και ταυτόχρονα κυριαρχεί στο χρόνο και μετατρέπεται σε “Ισόβια Στιγμή” (Οδ.Ελύτης).
Έτσι ενώ οι προηγούμενες εκθέσεις της επικεντρώνονται στα ενδύματα, η συγκεκριμένη μελέτη φωτίζει κυρίως τις συνδέσεις μεταξύ παλαιών και νέων ενδυμάτων για να διερευνήσει πότε και ταυτόχρονα να αποδείξει πως ένα ενδυματολογικό κομμάτι αλλάζει όντως, πότε δηλαδή έχουμε όντως ιστορία (Roland Barthes).
Η έκθεση αφορά την επιρροή που είχαν και συνεχίζουν να έχουν οι Παγκόσμιες (διάσημες ή και λιγότερο γνωστές) Γυναίκες Σχεδιάστριες των προηγούμενων αιώνων στην εξέλιξη της μόδας.
Σε μια επαναστατική εποχή κατά την οποία ο Αϊνστάιν πρότεινε την θεωρία της σχετικότητας, οι γυναίκες είχαν αρχίσει να μιλάνε για ισότητα και ο πρώτος άνθρωπος πατά στη σελήνη, 19 καινοτόμες γυναίκες της μόδας υπενθυμίζουν ότι ο εικοστός αιώνας ήταν μια εποχή πρωτοποριακών αφηγήσεων που διαμόρφωσαν την διαδικασία δημιουργίας της τέχνης της ένδυσης οριστικά αποδεικνύοντας ότι ο χρόνος δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο η ανθρώπινη σκέψη και ότι γεννιέται από αυτή μεταμορφώνεται σε έμπνευση, τέχνη, τεχνική, ξεπερνά την ανθρώπινη μοίρα και αποκτά θεϊκή αθανασία.
Look in thy glass, and tell the face thou viewest
Now is the time that face should form another;
Whose fresh repair if now thou not renewest,
Thou dost beguile the world, unbless some mother.
For where is she so fair whose unear'd womb
Disdains the tillage of thy husbandry?
Or who is he so fond will be the tomb
Of his self-love, to stop posterity?
Thou art thy mother's glass, and she in thee
Calls back the lovely April of her prime:
So thou through windows of thine age shall see
Despite of wrinkles this thy golden time.
But if thou live, remember'd not to be,
Die single, and thine image dies with thee.
-William Shakespeare
Με το Σοννέτο νο.3 του William Shakespeare και συγκεκριμένα κάνοντας αναφορά στην φράση: “[..]Μα αν δεν αφήσεις πίσω σου μια μνήμη στεριωμένη, Πεθαίνεις μόνος και μαζί κι η μνήμη μου πεθαίνει”[1], η Μαρία Διαμάντη μας ανακοινώνει το θέμα πάνω στο οποίο μελετά και εργάζεται εδώ και έξι χρόνια η ίδια και οι μαθητές του ατελιέ της και που θα μας παρουσιάσουν στην επικείμενη έκθεση τους με τίτλο #Haute_Premiere, το απόγευμα της Παρασκευής 10 Ιουλίου 2026, στο Ωδείο Αθηνών.
Η Μαρία Διαμάντη θα εκθέσει για πρώτη φορά έργα της μαζί με τα έργα των μαθητών της σε μια έκθεση που συνίσταται από καινούριες δημιουργίες ρούχων -μελέτη/αφιέρωμα πάνω στο έργο- 17 (+2) πρωτοπόρων γυναικών στην ιστορία της μόδας που διέπρεψαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και σημάδεψαν τη μόδα παγκοσμίως τους τελευταίους δυο αιώνες καθώς και έργα εμπνευσμένα από δημιουργίες σύγχρονων σχεδιαστών που πιστοποιούν το κατά πόσο οι πρωτοπόρες αυτές γυναίκες επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη μόδα διεθνώς αλλά και πόσο έχουν εμπνεύσει τις επόμενες γενιές με το έργο τους.
Με το Σοννέτο νο.3 του William Shakespeare και συγκεκριμένα κάνοντας αναφορά στην φράση: “[..]Μα αν δεν αφήσεις πίσω σου μια μνήμη στεριωμένη, Πεθαίνεις μόνος και μαζί κι η μνήμη μου πεθαίνει”[1], η Μαρία Διαμάντη μας ανακοινώνει το θέμα πάνω στο οποίο μελετά και εργάζεται εδώ και έξι χρόνια η ίδια και οι μαθητές του ατελιέ της και που θα μας παρουσιάσουν στην επικείμενη έκθεση τους με τίτλο #Haute_Premiere, το απόγευμα της Παρασκευής 10 Ιουλίου 2026, στο Ωδείο Αθηνών.
Η Μαρία Διαμάντη θα εκθέσει για πρώτη φορά έργα της μαζί με τα έργα των μαθητών της σε μια έκθεση που συνίσταται από καινούριες δημιουργίες ρούχων -μελέτη/αφιέρωμα πάνω στο έργο- 17 (+2) πρωτοπόρων γυναικών στην ιστορία της μόδας που διέπρεψαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και σημάδεψαν τη μόδα παγκοσμίως τους τελευταίους δυο αιώνες καθώς και έργα εμπνευσμένα από δημιουργίες σύγχρονων σχεδιαστών που πιστοποιούν το κατά πόσο οι πρωτοπόρες αυτές γυναίκες επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη μόδα διεθνώς αλλά και πόσο έχουν εμπνεύσει τις επόμενες γενιές με το έργο τους.
Δημιουργίες των Louise Chéruit, Jeanne Lanvin, Jeanne Paquin, Madeleine Vionnet, Nina Ricci, Gabriela (Coco) Chanel, Sonia Delaunay, Elsa Schiaparelli, Valentina, Madame Gres, Claire McCardell, Bonnie Cashin, Margrete (Greta) Platry, Gabrielle Aghion, Mary Quant, Katharine Hamnett, καθώς και της Ελληνίδας Έλλης Ευαγγελίδη απετέλεσαν το χώρο έρευνας, ανάλυσης και επαναδημιουργίας εμβληματικών φορεμάτων που σημάδεψαν την μόδα τους τελευταίους δυο αιώνες. Στόχος είναι να ξανασυστηθούν στο κοινό οι αυθεντικές πρωτότυπες δημιουργίες τους με σκοπό να υπογραμμιστεί το γεγονός ότι τη στιγμή που τις δημιούργησαν, ταυτόχρονα δημιούργησαν ιστορία. Ταυτόχρονα έργα της Μαρίας Διαμάντη (της μεγαλύτερης) και της Ελισάβετ Κοντού-Διαμάντη από το ιστορικό αρχείο / βεστιάριο της οικογενείας Διαμάντη θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό καθώς για την Μαρία Διαμάντη η γιαγιά της και η θεία της ήταν οι δύο πιο σημαντικές “Υψηλές Μοδίστρες” της ζωής της.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Στις 12 Μαΐου του 1866 η ανθρωπότητα έζησε την Έκρηξη του αστέρα T Βορείου Στεφάνου, τη φωτεινότερη έκρηξη επαναληπτικού καινοφανή στην ιστορία. Στις 9 Ιουνίου της ίδιας χρονιάς γεννιέται η Louise Chéruit, επίσης γνωστή ως Madame Chéruit και συχνά λανθασμένα αποκαλούμενη Madeleine Chéruit. Έμελλε να γίνει η πρώτη γυναίκα που διηύθυνε γαλλικό οίκο μόδας και που η ιστορία την κατέταξε μεταξύ των κορυφαίων couturier της γενιάς της. Μπορεί το όνομά της να μην είναι σήμερα τόσο οικείο, αλλά ήταν από τις πρώτες γυναίκες που δούλεψαν για τη μόδα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1880, έραβε για τον οίκο Raudnitz & Cie House of Couture. Το ταλέντο της ήταν τόσο μεγάλο που κατέληξε να είναι διευθύντρια και να “διαχειρίζεται” πάνω από 100 υπάλληλους, με αποτέλεσμα το 1905 ο οίκος να μετονομαστεί σε “Chéruit”. Η ίδια “προώθησε” την καριέρα του Paul Poiret, κέρδισε βραβείο από τη Vogue και ήταν ένας από τους λίγους οίκους που παρέμειναν ανοικτοί κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παρόλο που ο οίκος έκλεισε το 1935, η επιρροή της Chéruit είναι ζωντανή ακόμα και τώρα.
Ένα χρόνο αργότερα, το 1867 λαμβάνει χώρα στη Βιέννη η πρώτη παράσταση του βαλς “Ο ωραίος γαλάζιος Δούναβης” του Γιόχαν Στράους του νεότερου. Αργότερα, το ίδιο έτος, ο Στράους το προσαρμόζει στη δημοφιλή καθαρά ορχηστρική εκδοχή του για τη Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι. Την ίδια χρονιά στη Γαλλία, γεννιέται η Jeanne Lanvin. Έμελλε να ιδρύσει τον παλαιότερο οίκο μόδας στον κόσμο και να εισάγει στη μόδα την ιδέα της κάθετης παραγωγής καθώς αφιέρωσε την καριέρα της όχι μόνο στη μόδα αλλά και στην τέχνη του “ευ ζειν”. Στο κατάστημα της οδού Rue du Faubourg Saint-Honoré στον αριθμό 15, θα έβρισκε πλέον κανείς έπιπλα, χαλιά, κουρτίνες, ταπετσαρίες, διακοσμητικά αντικείμενα και βιτρώ στις αυθεντικές Art Deco φόρμες της εποχής. Ήταν από τις πρώτες σχεδιάστριες που δημιούργησαν τέσσερις συλλογές το χρόνο, με περισσότερα από 200 σχέδια. H ίδια είχε πει στη Vogue το 1934: “Δρω αυθόρμητα και βασίζομαι στο ένστικτο. Τα φορέματά μου δεν είναι προσχεδιασμένα. Με παρασύρει το συναίσθημα και οι τεχνικές γνώσεις με βοηθάνε να το κάνω πραγματικότητα”.
Στις 12 Μαΐου του 1866 η ανθρωπότητα έζησε την Έκρηξη του αστέρα T Βορείου Στεφάνου, τη φωτεινότερη έκρηξη επαναληπτικού καινοφανή στην ιστορία. Στις 9 Ιουνίου της ίδιας χρονιάς γεννιέται η Louise Chéruit, επίσης γνωστή ως Madame Chéruit και συχνά λανθασμένα αποκαλούμενη Madeleine Chéruit. Έμελλε να γίνει η πρώτη γυναίκα που διηύθυνε γαλλικό οίκο μόδας και που η ιστορία την κατέταξε μεταξύ των κορυφαίων couturier της γενιάς της. Μπορεί το όνομά της να μην είναι σήμερα τόσο οικείο, αλλά ήταν από τις πρώτες γυναίκες που δούλεψαν για τη μόδα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1880, έραβε για τον οίκο Raudnitz & Cie House of Couture. Το ταλέντο της ήταν τόσο μεγάλο που κατέληξε να είναι διευθύντρια και να “διαχειρίζεται” πάνω από 100 υπάλληλους, με αποτέλεσμα το 1905 ο οίκος να μετονομαστεί σε “Chéruit”. Η ίδια “προώθησε” την καριέρα του Paul Poiret, κέρδισε βραβείο από τη Vogue και ήταν ένας από τους λίγους οίκους που παρέμειναν ανοικτοί κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παρόλο που ο οίκος έκλεισε το 1935, η επιρροή της Chéruit είναι ζωντανή ακόμα και τώρα.
Ένα χρόνο αργότερα, το 1867 λαμβάνει χώρα στη Βιέννη η πρώτη παράσταση του βαλς “Ο ωραίος γαλάζιος Δούναβης” του Γιόχαν Στράους του νεότερου. Αργότερα, το ίδιο έτος, ο Στράους το προσαρμόζει στη δημοφιλή καθαρά ορχηστρική εκδοχή του για τη Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι. Την ίδια χρονιά στη Γαλλία, γεννιέται η Jeanne Lanvin. Έμελλε να ιδρύσει τον παλαιότερο οίκο μόδας στον κόσμο και να εισάγει στη μόδα την ιδέα της κάθετης παραγωγής καθώς αφιέρωσε την καριέρα της όχι μόνο στη μόδα αλλά και στην τέχνη του “ευ ζειν”. Στο κατάστημα της οδού Rue du Faubourg Saint-Honoré στον αριθμό 15, θα έβρισκε πλέον κανείς έπιπλα, χαλιά, κουρτίνες, ταπετσαρίες, διακοσμητικά αντικείμενα και βιτρώ στις αυθεντικές Art Deco φόρμες της εποχής. Ήταν από τις πρώτες σχεδιάστριες που δημιούργησαν τέσσερις συλλογές το χρόνο, με περισσότερα από 200 σχέδια. H ίδια είχε πει στη Vogue το 1934: “Δρω αυθόρμητα και βασίζομαι στο ένστικτο. Τα φορέματά μου δεν είναι προσχεδιασμένα. Με παρασύρει το συναίσθημα και οι τεχνικές γνώσεις με βοηθάνε να το κάνω πραγματικότητα”.
Το 1869 ο Φρίντριχ Μίσερ ανακαλύπτει την ύπαρξη στον ανθρώπινο οργανισμό των νουκλεϊκών οξέων (DNA). Την ίδια χρονιά σε ένα προάστιο του Παρισιού γεννιέται η Jeanne Paquin. Ήταν η πρώτη σχεδιάστρια μόδας που ίδρυσε δικό της οίκο, o οποίος μάλιστα επεκτάθηκε στο εξωτερικό. Πίστευε ακράδαντα ότι η μόδα ήταν σημαντικό μέρος του πολιτισμού, έγραψε πολλά άρθρα κι έδωσε πολλές συνεντεύξεις για να γνωστοποιήσει την άποψή της. Υποστήριζε ότι η μόδα κάνει κύκλους και δήλωνε ότι πρέπει συνεχώς να ανανεώνεται, χωρίς αδυναμία ή φόβο, κάποιες φορές ακόμα και με θράσος. Προς το τέλος της δεκαετίας του 1890 η Jeanne Paquin ήταν από τις πρώτες σχεδιάστριες που ξεκίνησαν την παράδοση να δίνουν ονόματα στα ρούχα τους. Για το σκοπό αυτό εμπνεύστηκε από τη λογοτεχνία και τις παραστατικές τέχνες και κάποιες φορές και από την Γεωγραφία. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι πελάτες της ήταν αρκετά έξυπνοι και καλλιεργημένοι, ώστε να αντιληφθούν αυτές τις αναφορές και να τις εκτιμήσουν αναλόγως. Το 1913 οι New York Times την χαρακτήρισαν: “the most commercial artist alive”.
Το 1876 ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ αποκτά δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μία εφεύρεση που ο ίδιος αποκαλεί “τηλέφωνο”. Την ίδια χρονιά γεννιέται η Madeleine Vionnet. Η γυναίκα που χαρακτηρίστηκε -το 1925- από τη βρετανική Vogue ως “η πιο σπουδαία γεωμέτρης ανάμεσα σε όλους τους Γάλλους μόδιστρους”. Εισήγαγε στη ραπτική το λοξό κόψιμο, εμπνεύστηκε από την Ισιδώρα Ντάνκαν και την αρχαία Ελλάδα και η επιρροή της φτάνει ξεκάθαρα στο σήμερα μέσο του έργου πολύ πιο σύγχρονων από αυτή σχεδιαστών όπως ο John Galliano. Λόγω του ότι η ίδια υπέφερε ως εργαζόμενη με αποτέλεσμα να χάσει ένα παιδί, υπήρξε πρωτεργάτρια στην παροχή κοινωνικής πρόνοιας για τους υπαλλήλους της ενώ συνέβαλε στην ανάπτυξη των εργατικών δικαιωμάτων. Οι δημιουργίες της έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με τα υπερβολικά στολισμένα ρούχα της προπολεμικής περιόδου. Οι βασικές αρχές της -αναλογία, κίνηση, ισορροπία και αλήθεια- ήταν μία αναφορά στα κλασικά ιδεώδη της αγνότητας και της ομορφιάς. Αρκετοί Αμερικάνοι, όπως η Claire McCardell και ο Halston, ο Azzedine Alaïa, o Christian Dior στη Γαλλία και Γιαπωνέζοι σχεδιαστές όπως οι Issey Miyake και Rei Kawakubo είχαν αφυπνιστεί από την ισχυρή επιρροή της.
Στις 5 Ιουνίου του 1883 αναχωρεί από το Παρίσι το πρώτο προγραμματισμένο δρομολόγιο του Οριάν Εξπρές. Την ίδια χρονιά θα γεννηθούν δυο πολύ σημαντικές προσωπικότητες για την εξέλιξη της ιστορίας της μόδας: η Nina Ricci και η Gabriela Chanel. Η Nina Ricci, η γυναίκα με την πολύ ιδιαίτερη συνεισφορά στην παγκόσμια μόδα και αισθητική -αλλά και στην διαχείριση του χρώματος- άνοιξε τον δικό της οίκο μόδας με την επιμονή του Γιου της Ρόμπερτ ενώ το πραγματικό της όνομα ήταν Μαρία και η Gabriela Chanel για την οποία μάλλον συστάσεις δεν χρειάζονται. Η επιρροή της είναι τεράστια μέχρι και σήμερα. Από την στιγμή που αποφάσισε ότι οι γυναίκες μπορούν να φορούν και αυτές ανδρόγυνου ύφους ρούχα και γι’ αυτό δανείστηκε αισθητική από την ανδρική ένδυση, γυναίκες και άνδρες έγιναν ίσοι, όσον αφορά το ντύσιμο τουλάχιστον. H επιρροή της σήμερα είναι πιο δυνατή από ποτέ, καθώς ο οίκος που ίδρυσε παραμένει ένα από τα πιο πολυπόθητα και σεβαστά brands στον κόσμο.
Στις 5 Ιουνίου του 1883 αναχωρεί από το Παρίσι το πρώτο προγραμματισμένο δρομολόγιο του Οριάν Εξπρές. Την ίδια χρονιά θα γεννηθούν δυο πολύ σημαντικές προσωπικότητες για την εξέλιξη της ιστορίας της μόδας: η Nina Ricci και η Gabriela Chanel. Η Nina Ricci, η γυναίκα με την πολύ ιδιαίτερη συνεισφορά στην παγκόσμια μόδα και αισθητική -αλλά και στην διαχείριση του χρώματος- άνοιξε τον δικό της οίκο μόδας με την επιμονή του Γιου της Ρόμπερτ ενώ το πραγματικό της όνομα ήταν Μαρία και η Gabriela Chanel για την οποία μάλλον συστάσεις δεν χρειάζονται. Η επιρροή της είναι τεράστια μέχρι και σήμερα. Από την στιγμή που αποφάσισε ότι οι γυναίκες μπορούν να φορούν και αυτές ανδρόγυνου ύφους ρούχα και γι’ αυτό δανείστηκε αισθητική από την ανδρική ένδυση, γυναίκες και άνδρες έγιναν ίσοι, όσον αφορά το ντύσιμο τουλάχιστον. H επιρροή της σήμερα είναι πιο δυνατή από ποτέ, καθώς ο οίκος που ίδρυσε παραμένει ένα από τα πιο πολυπόθητα και σεβαστά brands στον κόσμο.
Στις 17 Ιουνίου του 1885 το Άγαλμα της Ελευθερίας φτάνει στο λιμάνι της Νέας Υόρκης. Την ίδια χρονιά γεννιέται η Sonia Delaunay, μια από τις πιο επιδραστικές καλλιτέχνιδες του εικοστού αιώνα. Θα γίνει η πρώτη γυναίκα καλλιτέχνης εν ζωή για την οποία το Μουσείο του Λούβρου φιλοξένησε αναδρομική έκθεση, ενώ το 1975 τιμήθηκε με το μετάλλιο της Γαλλικής Λεγεώνας της Τιμής. Η δουλειά της μεταμόρφωσε την γκαρνταρόμπα του εικοστού αιώνα, καθώς η ίδια μετέτρεψε τα ρούχα σε δημιουργίες με χρώμα και τέχνη αβαντ γκαρντ. Το 1968 ο οίκος Dior, αναδημιούργησε ένα από τα φορέματά της και ο Karl Lagerfeld επηρεάστηκε από το έργο της στις συλλογές του για τον οίκο Fendi. Εστίαζε στις φόρμες, τα χρώματα, και τον ρυθμό, θεωρώντας ότι το χρώμα αποκτούσε τη δική του ζωή όταν συνδυαζόταν με άλλα χρώματα. Στα υφάσματα χρησιμοποιούσε ακριβώς τις ίδιες αρχές και φιλοσοφίες, όπως στη ζωγραφική.
Στις 15 Ιανουαρίου του 1890 κάνει πρεμιέρα στην Αγία Πετρούπολη η Ωραία Κοιμωμένη σε μουσική του Πιότρ Τσαϊκόφσκι. Την ίδια χρονιά γεννιέται η Elsa Schiaparelli. Το ασυμβίβαστο πνεύμα της “ξύπνησε” τη μέχρι τότε ήσυχη και ελαφρώς σκονισμένη ιστορία της μόδας, εισάγοντας ένα νέο κεφάλαιο σε αυτή, αυτό του σουρεαλισμού. Ήταν η πρώτη που επέτρεψε τα φερμουάρ στην υψηλή ραπτική και πειραματίστηκε από νωρίς με συνθετικά υφάσματα. Δημιούργησε το πρώτο ύφασμα με τυπωμένη εφημερίδα το 1935, πολύ πριν ο John Galliano το κάνει δημοφιλές και παρουσίασε θεματικές συλλογές πριν από οποιονδήποτε άλλον. Σχεδίασε οτιδήποτε ήταν ευφυές και απροσδόκητο και στην αυτοβιογραφία της έγραψε: “Ένα φόρεμα δεν έχει ζωή αν δεν φορεθεί και όταν αυτό συμβεί μία άλλη προσωπικότητα αναλαμβάνει και το ζωντανεύει - και είτε το καταστρέφει, είτε το αποθεώνει κάνοντάς το ύμνο ομορφιάς”.
Στις 29 Ιουλίου του 1899 λήγει η πρώτη διεθνής διάσκεψη για την ειρήνη με την υπογραφή της πρώτης Σύμβασης της Χάγης. Την 1η Μαΐου 1899 γεννιέται στο Κίεβο η Valentina Nicholaevna Sanina Schlee. Έμελλε να γίνει μια από τις πρωτοπόρες γυναίκες σχεδιάστριες μόδας που καθιέρωσαν την ιδιότητα αυτή στον προηγούμενο αιώνα. Με λίγα χρήματα, μια βαλίτσα φορέματα και μεγάλες προσδοκίες έφτασε το 1923 στη Νέα Υόρκη όπου κατάφερε να χαρακτηριστεί η πρώτη σχεδιάστρια που τα ρούχα της σύστηναν τον άνθρωπο πριν ο άνθρωπος συστηθεί. Αν και οι εκδότες στο χώρο της μόδας υπήρξαν επικριτικοί απέναντι της γιατί ήταν η ίδια το μοντέλο για τα ρούχα της, τελικά αποδείχθηκε σωστή. Η επιχείρησή της παρέμεινε επιτυχημένη για πάνω από 30 χρόνια. Σε μια από τις επιστολές της η Βαλεντίνα είχε γράψει ένα από τα αποφθέγματα της, αυτό που κυρίως ενέπνευσε το θέμα αυτής της έκθεσης, την φράση: “Fit the century, forget the year” το περίφημο δηλαδή: “Να ανήκεις στον αιώνα, όχι στην χρονιά”.
Στις 15 Ιανουαρίου του 1890 κάνει πρεμιέρα στην Αγία Πετρούπολη η Ωραία Κοιμωμένη σε μουσική του Πιότρ Τσαϊκόφσκι. Την ίδια χρονιά γεννιέται η Elsa Schiaparelli. Το ασυμβίβαστο πνεύμα της “ξύπνησε” τη μέχρι τότε ήσυχη και ελαφρώς σκονισμένη ιστορία της μόδας, εισάγοντας ένα νέο κεφάλαιο σε αυτή, αυτό του σουρεαλισμού. Ήταν η πρώτη που επέτρεψε τα φερμουάρ στην υψηλή ραπτική και πειραματίστηκε από νωρίς με συνθετικά υφάσματα. Δημιούργησε το πρώτο ύφασμα με τυπωμένη εφημερίδα το 1935, πολύ πριν ο John Galliano το κάνει δημοφιλές και παρουσίασε θεματικές συλλογές πριν από οποιονδήποτε άλλον. Σχεδίασε οτιδήποτε ήταν ευφυές και απροσδόκητο και στην αυτοβιογραφία της έγραψε: “Ένα φόρεμα δεν έχει ζωή αν δεν φορεθεί και όταν αυτό συμβεί μία άλλη προσωπικότητα αναλαμβάνει και το ζωντανεύει - και είτε το καταστρέφει, είτε το αποθεώνει κάνοντάς το ύμνο ομορφιάς”.
Στις 29 Ιουλίου του 1899 λήγει η πρώτη διεθνής διάσκεψη για την ειρήνη με την υπογραφή της πρώτης Σύμβασης της Χάγης. Την 1η Μαΐου 1899 γεννιέται στο Κίεβο η Valentina Nicholaevna Sanina Schlee. Έμελλε να γίνει μια από τις πρωτοπόρες γυναίκες σχεδιάστριες μόδας που καθιέρωσαν την ιδιότητα αυτή στον προηγούμενο αιώνα. Με λίγα χρήματα, μια βαλίτσα φορέματα και μεγάλες προσδοκίες έφτασε το 1923 στη Νέα Υόρκη όπου κατάφερε να χαρακτηριστεί η πρώτη σχεδιάστρια που τα ρούχα της σύστηναν τον άνθρωπο πριν ο άνθρωπος συστηθεί. Αν και οι εκδότες στο χώρο της μόδας υπήρξαν επικριτικοί απέναντι της γιατί ήταν η ίδια το μοντέλο για τα ρούχα της, τελικά αποδείχθηκε σωστή. Η επιχείρησή της παρέμεινε επιτυχημένη για πάνω από 30 χρόνια. Σε μια από τις επιστολές της η Βαλεντίνα είχε γράψει ένα από τα αποφθέγματα της, αυτό που κυρίως ενέπνευσε το θέμα αυτής της έκθεσης, την φράση: “Fit the century, forget the year” το περίφημο δηλαδή: “Να ανήκεις στον αιώνα, όχι στην χρονιά”.
Στις 17 Δεκεμβρίου του 1903 οι αδελφοί Ράιτ πραγματοποιούν με το Φλάιερ την πρώτη ελεγχόμενη, μηχανοκίνητη και βαρύτερη από τον αέρα πτήση, στο Κίτι Χόουκ (Βόρεια Καρολίνα). Το 1903 γεννιέται η Madame Gres, η ζωγράφος και γλύπτρια που τα ντραπέ της επηρέασαν ακόμα και τον Jean Desses τον σχεδιαστή που θεωρήθηκε ο εμπνευστής τους. Αφοσιωμένη και ακούραστη δούλευε 365 μέρες το χρόνο φτιάχνοντας πιέτες και ντραπαρίσματα στο αγαπημένο της μεταξωτό ζέρσεϊ ύφασμα από το οποίο πολλές φορές χρησιμοποιούσε έως και 21 μέτρα για ένα φόρεμα. Με άπειρα βραβεία στο ενεργητικό της υπήρξε από τις λίγες σχεδιάστριες που το Metropolitan Museum of Art σχεδίαζε έκθεση αποκλειστικά για αυτήν όσο ήταν ακόμη ζωντανή. “Για να επιβιώσει μια δημιουργία από τη μια εποχή στην άλλη πρέπει να χαρακτηρίζεται από ακραία καθαρότητα”, έλεγε. Ασφαλώς όταν σκεφτόμαστε την δουλειά της, μας έρχεται στο μυαλό η δουλειά των μεταγενέστερων Azzedine Alaïa και Yohji Yamamoto και πολλών άλλων σχεδιαστών που σίγουρα επηρέασε.
To 1905 ο Άλμπερτ Αϊνστάιν στέλνει για δημοσίευση στο Annalen der Physik το άρθρο Περί της Ηλεκτροδυναμικής των Κινουμένων Σωμάτων, με το οποίο εισάγει την θεωρία της ειδική σχετικότητας. Τη χρονιά αυτή γεννήθηκε η Claire McCardell, η επαναστατική δύναμη που άλλαξε το πως Αμερικανική μόδα εξελίχθηκε. Με κύρια πηγή έμπνευσης την η αγάπη της για τα αθλήματα κατάφερε να γίνει μία από τις σχεδιάστριες που άσκησαν μεγάλη επιρροή στον τομέα των γυναικείων αθλητικών ειδών στον 20ο αιώνα. Θεωρείται μάλιστα αυτή που έκανε την απαρχή σε αυτό τον τομέα. Η μεγαλύτερη συμβολή της στον κόσμο της μόδας, η δημιουργία του American Look, δεν θα είχε συμβεί φυσικά χωρίς της βοήθεια του Paul Poiret και της Chanel, που απελευθέρωσαν τις γυναίκες από τους κορσέδες. Εάν σήμερα όμως κάποια γυναίκα φοράει ballet flats, hoodies, capri yoga pants ή wrap dresses, τότε είναι κοινωνός της κληρονομιάς της. Άσκησε επιρροή σε πολλούς μετέπειτα σχεδιαστές, όπως οι: Halston, Calvin Klein, Donna Karan αλλά και μεταγενέστερους.
To 1907 τη χρονιά που γεννήθηκαν η Frida Kahlo, ο Αλέξανδρος Ιόλας και ο Νίκος Εγγονόπουλος γεννιέται η Bonnie Cashin, η πολυβραβευμένη σχεδιάστρια που θεωρείτε αυτή που πλέον έχει αντιγραφεί στην ιστορία της μόδας. Μολονότι επηρέασε μεγάλους σχεδιαστές, το όνομα της είναι γνωστό κυρίως σε ιστορικούς μόδας και υποστηρικτές του vintage look. Ήταν η πρώτη που επιλέχθηκε για να δημιουργήσει πατρόν οικιακής χρήσης, τα οποία διανέμονταν μηνιαία από τους New York Times. Θεωρείται η δημιουργός της ιδέας του layering και των tote bags. Πολλές από τις δημιουργίες της θεωρήθηκαν μοντέρνες “πριν απ’ τον καιρό τους”. Όσο για την dog leash skirt, το σίγουρο είναι πως θα εμπνεύσει πολλούς ακόμα σχεδιαστές του μέλλοντος, όπως βέβαια ήδη έχει κάνει.
Στις 20 Φεβρουαρίου του 1909 η γαλλική εφημερίδα Le Figaro δημοσιεύει το Μανιφέστο του φουτουρισμού του Φιλίππο Τομάζο Μαρινέττι. Πέντε μέρες νωρίτερα είχε γεννηθεί η Margrete Plattry, αργότερα γνωστή ως Greta (Plattry). Μαζί με την Claire McCardell δημιούργησαν το αμερικανικό sportswear, η Plattry όμως οραματίστηκε και με τα σχέδια της απέδωσε την εικόνα της “ιδανικής νοικοκυράς”.
1921. 100 χρόνια μετά από την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης γεννιέται η πιο επαναστάτρια από όλες αλλά ταυτόχρονα η λιγότερο γνωστή, η Gabrielle Aghion. Σήμερα πόσοι άραγε γνωρίζουν πως ήταν η ιδρύτρια του οίκου “Chloe”; Ξεκίνησε να εργάζεται όταν αποφάσισε πως δεν της ταιριάζει πια μόνο η πλούσια ζωή της προκαλώντας κύματα πανικού στην οικογένεια της που το θεώρησε ανεπίτρεπτο. Γι’ αυτό το λόγο μάλιστα δανείστηκε για την επιχείρηση της το όνομα ενός αγαπημένου της φίλου, προκειμένου να μην χρησιμοποιήσει το δικό της - κάτι που της απαγόρευσαν. Είχε μάλιστα την διορατικότητα να προσλάβει τον νεαρό τότε Karl Lagerfeld στο ατελιέ της. Μαζί δούλεψαν περίπου 20 χρόνια. Λέγεται πως δική της έμπνευση είναι η φράση luxury prêt-à-porter.
1930. Μελετώντας φωτογραφίες που ελήφθησαν τον Ιανουάριο, ο Κλάιντ Τόμπω ανακαλύπτει τον Πλούτωνα. Αυτή ήταν και η χρονιά που γεννήθηκε η Mary Quant, η γυναίκα που απέκτησε τη φήμη αυτής που ανακάλυψε την μίνι φούστα. Ήταν η πιο δημοφιλής σχεδιάστρια της δεκαετίας του 1960. H μαργαρίτα με 5 πέταλα έγινε το παγκόσμιο εμπορικό σήμα της. Εκείνη την εποχή υπήρχαν τα παραδοσιακά καταστήματα υψηλής ραπτικής και τα πολυκαταστήματα ενώ η μόδα δεν απευθύνονταν στη νεολαία. Σε αντίθεση λοιπόν, με αυτά, η Quant έκανε τα ψώνια απόλαυση, με δυνατή μουσική και δωρεάν ποτό, ενώ η μπουτίκ της έμενε ανοιχτή μέχρι αργά το βράδυ. Βέβαια, η μίνι φούστα έχει χρεωθεί ως ανακάλυψη και σε άλλους προγενέστερους, όμως σίγουρα αν δεν την ανακάλυψε την έκανε μόδα. Η ίδια δεν το απάντησε ποτέ λέγοντας μόνο πως: “Ήταν τα κορίτσια στην οδό King's Road, που επινόησαν τις μίνι φούστες”.
12 Φεβρουαρίου 1947. Ο Κριστιάν Ντιόρ παρουσιάζει το "New Look". Ο οίκος, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Maria Grazia Chiuri, θα γίνει ο οίκος που κατεξοχήν θα χρησιμοποιήσει τα μηνύματα με λέξεις τυπωμένα πάνω σε ρούχα. To 1947 γεννιέται η Katharine Hamnett, η γυναίκα που τα εμπνεύστηκε. Αγγλίδα σχεδιάστρια μόδας, γνωστή για τα μπλουζάκια της με τα πολιτικά λογότυπα και την ηθική επιχειρηματική φιλοσοφία της. Η ίδια θεωρείται εθνικός θησαυρός και μία από τους πρώτους ανθρώπους που χτύπησαν το καμπανάκι για τις καταστροφικές συνέπειες της βιομηχανίας της μόδας στον πλανήτη. Tο 1984, όταν η ίδια η Hamnett συναντήθηκε με την Margaret Τhatcher, φόρεσε μπλούζα με το μήνυμα “58% Don’t want pershing”, αναφερόμενη στα τότε πολιτικά ζητήματα της Αγγλίας κι έτσι κατάφερε να γίνει μια από τις πιο σημαντικές ακτιβίστριες στην ιστορία της μόδας της Αγγλίας αλλά και διεθνώς.
Δεν υπάρχει ακριβής ημερομηνία γέννησης για την Έλλη Ευαγγελίδη, την κόρη του Παγκόσμιου Έλληνα Σχεδιαστή Γιάννη Ευαγγελίδη (τον οποίο έχουμε ήδη μελετήσει και παρουσιάσει στην έκθεση #ode_couture στο Μουσείο Μπενάκη) η οποία αμέσως μετά τον Πόλεμο (1947 – 1948) αποφασίζει με την μητέρα της Βάσω Κουρτίδη να συνεχίσει την ιστορία του οίκου και έτσι γίνεται η πρώτη Ελληνίδα που με δικαστική απόφαση -επειδή ήταν ανήλικη- ιδρύει με την μητέρα της τον οίκο Ευαγγελίδη – Κουρτίδη και ταυτόχρονα να γίνει η Ελληνίδα που εμπνεύστηκε τις εκπτώσεις.
To 1907 τη χρονιά που γεννήθηκαν η Frida Kahlo, ο Αλέξανδρος Ιόλας και ο Νίκος Εγγονόπουλος γεννιέται η Bonnie Cashin, η πολυβραβευμένη σχεδιάστρια που θεωρείτε αυτή που πλέον έχει αντιγραφεί στην ιστορία της μόδας. Μολονότι επηρέασε μεγάλους σχεδιαστές, το όνομα της είναι γνωστό κυρίως σε ιστορικούς μόδας και υποστηρικτές του vintage look. Ήταν η πρώτη που επιλέχθηκε για να δημιουργήσει πατρόν οικιακής χρήσης, τα οποία διανέμονταν μηνιαία από τους New York Times. Θεωρείται η δημιουργός της ιδέας του layering και των tote bags. Πολλές από τις δημιουργίες της θεωρήθηκαν μοντέρνες “πριν απ’ τον καιρό τους”. Όσο για την dog leash skirt, το σίγουρο είναι πως θα εμπνεύσει πολλούς ακόμα σχεδιαστές του μέλλοντος, όπως βέβαια ήδη έχει κάνει.
Στις 20 Φεβρουαρίου του 1909 η γαλλική εφημερίδα Le Figaro δημοσιεύει το Μανιφέστο του φουτουρισμού του Φιλίππο Τομάζο Μαρινέττι. Πέντε μέρες νωρίτερα είχε γεννηθεί η Margrete Plattry, αργότερα γνωστή ως Greta (Plattry). Μαζί με την Claire McCardell δημιούργησαν το αμερικανικό sportswear, η Plattry όμως οραματίστηκε και με τα σχέδια της απέδωσε την εικόνα της “ιδανικής νοικοκυράς”.
1921. 100 χρόνια μετά από την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης γεννιέται η πιο επαναστάτρια από όλες αλλά ταυτόχρονα η λιγότερο γνωστή, η Gabrielle Aghion. Σήμερα πόσοι άραγε γνωρίζουν πως ήταν η ιδρύτρια του οίκου “Chloe”; Ξεκίνησε να εργάζεται όταν αποφάσισε πως δεν της ταιριάζει πια μόνο η πλούσια ζωή της προκαλώντας κύματα πανικού στην οικογένεια της που το θεώρησε ανεπίτρεπτο. Γι’ αυτό το λόγο μάλιστα δανείστηκε για την επιχείρηση της το όνομα ενός αγαπημένου της φίλου, προκειμένου να μην χρησιμοποιήσει το δικό της - κάτι που της απαγόρευσαν. Είχε μάλιστα την διορατικότητα να προσλάβει τον νεαρό τότε Karl Lagerfeld στο ατελιέ της. Μαζί δούλεψαν περίπου 20 χρόνια. Λέγεται πως δική της έμπνευση είναι η φράση luxury prêt-à-porter.
1930. Μελετώντας φωτογραφίες που ελήφθησαν τον Ιανουάριο, ο Κλάιντ Τόμπω ανακαλύπτει τον Πλούτωνα. Αυτή ήταν και η χρονιά που γεννήθηκε η Mary Quant, η γυναίκα που απέκτησε τη φήμη αυτής που ανακάλυψε την μίνι φούστα. Ήταν η πιο δημοφιλής σχεδιάστρια της δεκαετίας του 1960. H μαργαρίτα με 5 πέταλα έγινε το παγκόσμιο εμπορικό σήμα της. Εκείνη την εποχή υπήρχαν τα παραδοσιακά καταστήματα υψηλής ραπτικής και τα πολυκαταστήματα ενώ η μόδα δεν απευθύνονταν στη νεολαία. Σε αντίθεση λοιπόν, με αυτά, η Quant έκανε τα ψώνια απόλαυση, με δυνατή μουσική και δωρεάν ποτό, ενώ η μπουτίκ της έμενε ανοιχτή μέχρι αργά το βράδυ. Βέβαια, η μίνι φούστα έχει χρεωθεί ως ανακάλυψη και σε άλλους προγενέστερους, όμως σίγουρα αν δεν την ανακάλυψε την έκανε μόδα. Η ίδια δεν το απάντησε ποτέ λέγοντας μόνο πως: “Ήταν τα κορίτσια στην οδό King's Road, που επινόησαν τις μίνι φούστες”.
12 Φεβρουαρίου 1947. Ο Κριστιάν Ντιόρ παρουσιάζει το "New Look". Ο οίκος, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Maria Grazia Chiuri, θα γίνει ο οίκος που κατεξοχήν θα χρησιμοποιήσει τα μηνύματα με λέξεις τυπωμένα πάνω σε ρούχα. To 1947 γεννιέται η Katharine Hamnett, η γυναίκα που τα εμπνεύστηκε. Αγγλίδα σχεδιάστρια μόδας, γνωστή για τα μπλουζάκια της με τα πολιτικά λογότυπα και την ηθική επιχειρηματική φιλοσοφία της. Η ίδια θεωρείται εθνικός θησαυρός και μία από τους πρώτους ανθρώπους που χτύπησαν το καμπανάκι για τις καταστροφικές συνέπειες της βιομηχανίας της μόδας στον πλανήτη. Tο 1984, όταν η ίδια η Hamnett συναντήθηκε με την Margaret Τhatcher, φόρεσε μπλούζα με το μήνυμα “58% Don’t want pershing”, αναφερόμενη στα τότε πολιτικά ζητήματα της Αγγλίας κι έτσι κατάφερε να γίνει μια από τις πιο σημαντικές ακτιβίστριες στην ιστορία της μόδας της Αγγλίας αλλά και διεθνώς.
Δεν υπάρχει ακριβής ημερομηνία γέννησης για την Έλλη Ευαγγελίδη, την κόρη του Παγκόσμιου Έλληνα Σχεδιαστή Γιάννη Ευαγγελίδη (τον οποίο έχουμε ήδη μελετήσει και παρουσιάσει στην έκθεση #ode_couture στο Μουσείο Μπενάκη) η οποία αμέσως μετά τον Πόλεμο (1947 – 1948) αποφασίζει με την μητέρα της Βάσω Κουρτίδη να συνεχίσει την ιστορία του οίκου και έτσι γίνεται η πρώτη Ελληνίδα που με δικαστική απόφαση -επειδή ήταν ανήλικη- ιδρύει με την μητέρα της τον οίκο Ευαγγελίδη – Κουρτίδη και ταυτόχρονα να γίνει η Ελληνίδα που εμπνεύστηκε τις εκπτώσεις.
ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ
Ανέκαθεν, σε όλους τους τομείς, υπάρχουν οι ιδιαίτεροι εκείνοι, οι οραματιστές, οι πρωτοπόροι, που βγαίνουν μπροστά και τολμούν να ρισκάρουν, εκείνοι για όλους και να καταφέρουν - είτε αν οι υπόλοιποι τους ακολουθούν, είτε όχι, σπουδαίες νίκες που πηγαίνουν τους ανθρώπους βήματα μακριά, ανοίγοντας δρόμους στην επιστήμη ή την τέχνη τους.
Στη δική μας περίπτωση -στη μόδα- είναι αυτές οι Πρωτοπόρες Γυναίκες δημιουργοί που τόλμησαν, ανέδειξαν -κάποιες από αυτές μάλιστα κατάφεραν να επηρεάζουν έως σήμερα- τη μόδα διεθνώς. Γυναίκες που πολλά χρόνια πριν από την εποχή του internet και της Παγκοσμιοποίησης έκαναν διεθνή καριέρα και αναγνωρίστηκαν σε όλη την υφήλιο. Αυτές καλούμαστε να σας συστήσουμε ξανά και να αποδείξουμε πόσο σημερινά μπορούν να γίνουν τα έργα τους και πόσο πρωτοποριακές ήταν οι ίδιες, όταν αιώνες πριν σχεδίαζαν ρούχα για το τότε.
Ταυτόχρονα, μπροστά στα μάτια μας ξετυλίγονται δύο αιώνες δημιουργίας, μέσα από αληθινά αριστουργήματα ραμμένα ακριβώς με τον τρόπο που ήταν ραμμένα και τα αυθεντικά πρωτότυπα ρούχα των εμπνευστών τους, χρησιμοποιώντας όλες τις παραδοσιακές τεχνικές ραπτικής οι οποίες αποτέλεσαν έναν από τους πιο αυθεντικούς τρόπους έκφρασης της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε εποχής, με σκοπό την ζωτικής σημασίας διάδοση τους για την διατήρηση της πολιτιστικής μας πολυμορφίας και της συλλογικής μας μνήμης. Μια έκθεση εγχείρημα - ντοκουμέντο που προσεγγίζει με τον πρέπον σεβασμό τα αριστουργήματα εκείνα του παρελθόντος και τα διαχειρίζεται με τέτοιο τρόπο που να καταφέρει να θέσει αλλά και τεκμηριωμένα να απαντήσει το ερώτημα του ποια θέση τελικά κατέκτησε η γυναικεία δημιουργία στο διεθνές στερέωμα και για πόσο.
Κάθε φορά που σε μια διεθνή πασαρέλα θα βλέπουμε ντραπέ, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Madame Gres; Κάθε φορά που λέξεις θα τυπώνονται πάνω σε φορέματα, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Catharine Hamnnet; Και κάθε φορά που ρούχα θα έχουν λοξό κόψιμο, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Madeleine Vionnet;
Ανέκαθεν, σε όλους τους τομείς, υπάρχουν οι ιδιαίτεροι εκείνοι, οι οραματιστές, οι πρωτοπόροι, που βγαίνουν μπροστά και τολμούν να ρισκάρουν, εκείνοι για όλους και να καταφέρουν - είτε αν οι υπόλοιποι τους ακολουθούν, είτε όχι, σπουδαίες νίκες που πηγαίνουν τους ανθρώπους βήματα μακριά, ανοίγοντας δρόμους στην επιστήμη ή την τέχνη τους.
Στη δική μας περίπτωση -στη μόδα- είναι αυτές οι Πρωτοπόρες Γυναίκες δημιουργοί που τόλμησαν, ανέδειξαν -κάποιες από αυτές μάλιστα κατάφεραν να επηρεάζουν έως σήμερα- τη μόδα διεθνώς. Γυναίκες που πολλά χρόνια πριν από την εποχή του internet και της Παγκοσμιοποίησης έκαναν διεθνή καριέρα και αναγνωρίστηκαν σε όλη την υφήλιο. Αυτές καλούμαστε να σας συστήσουμε ξανά και να αποδείξουμε πόσο σημερινά μπορούν να γίνουν τα έργα τους και πόσο πρωτοποριακές ήταν οι ίδιες, όταν αιώνες πριν σχεδίαζαν ρούχα για το τότε.
Ταυτόχρονα, μπροστά στα μάτια μας ξετυλίγονται δύο αιώνες δημιουργίας, μέσα από αληθινά αριστουργήματα ραμμένα ακριβώς με τον τρόπο που ήταν ραμμένα και τα αυθεντικά πρωτότυπα ρούχα των εμπνευστών τους, χρησιμοποιώντας όλες τις παραδοσιακές τεχνικές ραπτικής οι οποίες αποτέλεσαν έναν από τους πιο αυθεντικούς τρόπους έκφρασης της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε εποχής, με σκοπό την ζωτικής σημασίας διάδοση τους για την διατήρηση της πολιτιστικής μας πολυμορφίας και της συλλογικής μας μνήμης. Μια έκθεση εγχείρημα - ντοκουμέντο που προσεγγίζει με τον πρέπον σεβασμό τα αριστουργήματα εκείνα του παρελθόντος και τα διαχειρίζεται με τέτοιο τρόπο που να καταφέρει να θέσει αλλά και τεκμηριωμένα να απαντήσει το ερώτημα του ποια θέση τελικά κατέκτησε η γυναικεία δημιουργία στο διεθνές στερέωμα και για πόσο.
Κάθε φορά που σε μια διεθνή πασαρέλα θα βλέπουμε ντραπέ, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Madame Gres; Κάθε φορά που λέξεις θα τυπώνονται πάνω σε φορέματα, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Catharine Hamnnet; Και κάθε φορά που ρούχα θα έχουν λοξό κόψιμο, μήπως θα έπρεπε να θυμόμαστε την Madeleine Vionnet;
Όπως είχε πει και η Coco Channel “μόνο εκείνοι που δεν έχουν μνήμη επιμένουν για την πρωτοτυπία τους”.
Στην έκθεση θα παρουσιαστούν συνολικά 24 έργα μεταξύ των οποίων 10 εξ’ ολοκλήρου χειροποίητες δημιουργίες της Μαρίας Διαμάντη που πρώτη φορά εκθέτει ταυτόχρονα με τους μαθητές της, 8 έργα μαθητών, 4 έργα από την συλλογή του Αρχείου των μαθητών από προηγούμενες χρονιές και 2 έργα από το ιστορικό Αρχείο/Βεστιάριο της οικογένειας Διαμάντη.
Στην έκθεση μελετώνται οι: LOUISE CHERUIT, JANNET LANVIN, JEANNE PAQUIN, MADELEINE VIONNET, NINA RICCI, COCO CHANEL, SONIA DELAUNAY, ELSA SCIAPARELLI, VALENTINA, MADAME GRES, CLAIRE McCARDELL, BONIE CASHIN, GRETA PLATTRY, GABY ABHION, MARY QUANT, CATHARINE HAMNETT, ΕΛΛΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗ, ΜΑΡΙΑ ΔΙΑΜΑΝΤΗ (η μεγαλύτερη), ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΟΝΤΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ.
Στην έκθεση μελετώνται οι: LOUISE CHERUIT, JANNET LANVIN, JEANNE PAQUIN, MADELEINE VIONNET, NINA RICCI, COCO CHANEL, SONIA DELAUNAY, ELSA SCIAPARELLI, VALENTINA, MADAME GRES, CLAIRE McCARDELL, BONIE CASHIN, GRETA PLATTRY, GABY ABHION, MARY QUANT, CATHARINE HAMNETT, ΕΛΛΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗ, ΜΑΡΙΑ ΔΙΑΜΑΝΤΗ (η μεγαλύτερη), ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΟΝΤΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ.
Σύλληψη - Έρευνα - Διδασκαλία - Επιμέλεια: Μαρία Διαμάντη
Συμμετέχουν: Λουκία Αναστασοπούλου, Κωνσταντίνα Αρχοντή, Νάνσυ Κακλαμάνου, Άρτεμις Κυρίτση, Άννα Σοφία Μαρίνου, Κατερίνα Μιτζέλου, Άννα Οικονόμου, Δέσποινα Σπανού, Ευφροσύνη Τριπέδη
Πρωτότυπη Μουσική: Σταύρος Σιόλας με το έργο σε πιάνο “Νυχτόβια Ζώα”
Συντελεστές:
Επιμέλεια Συλλογής Ρούχων (βοηθοί): Άννα Σοφία Μαρίνου, Αλεξάνδρα Μπακούση, Ευφροσύνη Τριπέδη
Έρευνα (Βοηθοί): Κωνσταντίνα Αρχοντή, Βαρβάρα Παππά, Ελεάνα Παπαποστόλου
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Ηλίας Παναγιώτου
Επικοινωνία: Μαρία Λέκκα
Σκηνικά: Βασίλης Παναγιώτου
Φωτισμοί: Δημήτρης Μαλατέστας, Γιώργος Μπότσαρης
Τεχνικός Υπολογιστών: Κωνσταντίνος Μέγας
Φωτογραφία: Δέσποινα Ζιτάκη, Στέλιος Στεφάνου
Επιμέλεια Συλλογής Ρούχων (βοηθοί): Άννα Σοφία Μαρίνου, Αλεξάνδρα Μπακούση, Ευφροσύνη Τριπέδη
Έρευνα (Βοηθοί): Κωνσταντίνα Αρχοντή, Βαρβάρα Παππά, Ελεάνα Παπαποστόλου
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Ηλίας Παναγιώτου
Επικοινωνία: Μαρία Λέκκα
Σκηνικά: Βασίλης Παναγιώτου
Φωτισμοί: Δημήτρης Μαλατέστας, Γιώργος Μπότσαρης
Τεχνικός Υπολογιστών: Κωνσταντίνος Μέγας
Φωτογραφία: Δέσποινα Ζιτάκη, Στέλιος Στεφάνου
Στα πρώτα χρόνια της πορείας αυτής της έκθεσης μας βοήθησαν οι: Κλεοπάτρα Ζέχα, Ανδριάνα Κουτσουρή
Την έκθεση συμπληρώνουν δημιουργίες από το προσωπικό Αρχείο της οικογένειας Διαμάντη (με έργα των: Μαρία Διαμάντη (η μεγαλύτερη), Ελισάβετ Κοντού-Διαμάντη και το Αρχείο της συλλογής των σπουδαστών του ατελιέ (με δημιουργίες των: Δέσποινα Ζαγούδη, Μαρία Λέκκα, Βικτορία Πατιό και Ευανθίας Στεφανοπούλου).
Την έκθεση συμπληρώνουν δημιουργίες από το προσωπικό Αρχείο της οικογένειας Διαμάντη (με έργα των: Μαρία Διαμάντη (η μεγαλύτερη), Ελισάβετ Κοντού-Διαμάντη και το Αρχείο της συλλογής των σπουδαστών του ατελιέ (με δημιουργίες των: Δέσποινα Ζαγούδη, Μαρία Λέκκα, Βικτορία Πατιό και Ευανθίας Στεφανοπούλου).
Μια παραγωγή του Ατελιέ Maria Diamandi©2026.
A Maria Diamandi’s atelier production©2026, Athens. All rights reserved.
Atelier Maria Diamandi: 31 Marathons str. Kerameikos - Athens 10435 - mariadiamandi.com
A Maria Diamandi’s atelier production©2026, Athens. All rights reserved.
Atelier Maria Diamandi: 31 Marathons str. Kerameikos - Athens 10435 - mariadiamandi.com
Βιογραφικό σημείωμα.
Το οικογενειακό ατελιέ της Μαρίας Διαμάντη λειτούργησε για πρώτη φορά στον Κεραμεικό το 1930 ως ένα κλασσικό μοδιστράδικο της εποχής.
Το οικογενειακό ατελιέ της Μαρίας Διαμάντη λειτούργησε για πρώτη φορά στον Κεραμεικό το 1930 ως ένα κλασσικό μοδιστράδικο της εποχής.
Η ιδιοκτήτρια του, Μαρία Διαμάντη η μεγαλύτερη, κατασκευάστρια ρούχων και καπέλων, λόγω της μεγάλης εμπειρίας της και της διάθεσης της να μεταδώσει τις γνώσεις της, ιδρύει –παράλληλα με τις δραστηριότητες του ατελιέ- τη σχολή κοπτικής – ραπτικής Μαρία Διαμάντη από την οποία, στα χρόνια που λειτούργησε, αποφοίτησε πολύ μεγάλος αριθμός σπουδαστριών.
Η εγγονή της Μαρίας Διαμάντη, η Μαρία Διαμάντη η νεότερη, γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στο οικογενειακό ατελιέ και σχολή ραπτικής. Σπούδασε σχέδιο μόδας και ενδυματολογία θεάτρου και δίδαξε σε σχολές μόδας στην Ελλάδα. Το 2011 δημιούργησε το δικό της ατελιέ στον ίδιο δρόμο του Κεραμεικού όπου στεγαζόταν το πρώτο εκείνο ατελιέ, της γιαγιάς της, την οδό Μαραθώνος. Από τότε σχεδιάζει και πουλά ρούχα χειροποίητα, αποκλειστικά κατασκευασμένα για το άτομο για το οποίο προορίζονται, αναβίωσε τα “μαθήματα μόδας” που η γιαγιά της παρέδιδε και μελετά και κατασκευάζει τα δικά της “Υφαντικά Γλυπτά”.
Το 2017 επέκτεινε τις δραστηριότητες του ατελιέ παραδίδοντας online μαθήματα μόδας σε Έλληνες του εξωτερικού σε όλο τον κόσμο μέσω των οποίων η ομάδα της μεγάλωσε και απέκτησε διεθνή χαρακτήρα. Είχε ήδη παρουσιάσει με την ομάδα των μαθητών της δύο αφιερωματικές εκθέσεις, τη μια τον Απρίλιο του 2014 με τίτλο “180 minutes for 18 ideas” και θέμα το κοστούμι ως μορφή τέχνης με εναλλακτικές πρώτες ύλες και τη δεύτερη τον Ιούνιο του 2017 με τίτλο “The Fashion Rewind Project” και θέμα το κοστούμι ως μορφή τέχνης στη μόδα και τον κινηματογράφο προηγούμενων δεκαετιών, όταν ανακοίνωσαν ότι δύο χρόνια ήδη μελετούσαν και εργάζονταν πάνω στην τρίτη τους κατά σειρά ομαδική έκθεση με θέμα την επικαιρότητα των Ελλήνων κορυφαίων και διεθνώς καταξιωμένων σχεδιαστών, στην οποία μάλιστα επρόκειτο να λάβουν μέρος μαθητές μόδας από όλο τον κόσμο οι οποίοι θα ταξίδευαν για το σκοπό αυτό στην Αθήνα.
Το πρώτο μέρος της έκθεσης αυτής, φόρος τιμής στους Παγκόσμιους Έλληνες Σχεδιαστές, με τίτλο “Ode Couture”, παρουσιάστηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2019 στο Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138.
Το πρώτο μέρος της έκθεσης αυτής, φόρος τιμής στους Παγκόσμιους Έλληνες Σχεδιαστές, με τίτλο “Ode Couture”, παρουσιάστηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2019 στο Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138.
Atelier Maria Diamandi: 31 Marathonos str. Kerameikos - Athens - 10435 - mariadiamandi.com
HAUTE PREMIERE 3 + 1 κείμενα για την κατανόηση της έκθεσης HAUTE PREMIERE της Μαρίας Διαμάντη
(1). Από την αρχαιότητα είχε γίνει αντιληπτή η αιφνίδια εμφάνιση “νέων άστρων” στον ουρανό και μέχρι σήμερα τους δίνεται το αντίστοιχο όνομα: καινοφανείς αστέρες ή (stellae) novae. Σε ελάχιστες περιπτώσεις οι νέοι αστέρες ήταν τόσο φωτεινοί, ώστε διακρίνονταν με γυμνό μάτι και την ημέρα, οπότε ονομάζονταν supernovae (“υπερνέοι”) ή υπερκαινοφανείς αστέρες.
(2). ”[..]Τα “ενδυήματα” έχουν πεπερασμένο αριθμό -και πιθανόν όχι μεγάλο- το ίδιο συμβαίνει συνεπώς και με τον συνολικό αριθμό των συνδυασμών τους. Και αυτός ο συνολικός αριθμός είναι επίσης περιορισμένος, εφόσον κάποιοι συνδυασμοί είναι ανέφικτοι εξαιτίας ορισμένων κανόνων ασυμβατότητας. Ουσιαστικά η δαψίλεια των μορφών πάνω στην οποία έχει χτιστεί όλη η μυθολογία της μόδας –“καπρίτσιο”, “γούστο”, “εύρημα”, “διαίσθηση”, “ανεξάντλητη ανανέωση” κ.λπ. είναι μία ψευδαίσθηση που γίνεται εφικτή μόνο επειδή, καθώς εδώ η συγχρονία είναι πολύ σύντομη, το παιχνίδι των συνδυασμών υπερβαίνει άνετα -και αρκεί μόλις να την υπερβεί- την ανθρώπινη μνήμη αυτών των μορφών. Όμως θα αρκούσε να συστήσουμε μια μαθηματική μνήμη -δίκην μιας μηχανής που παράγει μόδα-, ώστε η μόδα, ακόμη και στο επίπεδο της μικρό-διαχρονίας, να προβάλει ως μια περιορισμένη και βασικά μετρήσιμη σειρά μορφών: είναι μια σοκαριστική αλήθεια για το εμπόριο βασισμένο εξ’ ολοκλήρου στην έξαρση μιας ακατάπαυστης νεολογίας, αλλά είναι χρήσιμη για να καταλάβουμε πως η ιδεολογία αναστρέφει το πραγματικό.”
-Roland Barthes, La bleu est a la mode cette année.
(2). ”[..]Τα “ενδυήματα” έχουν πεπερασμένο αριθμό -και πιθανόν όχι μεγάλο- το ίδιο συμβαίνει συνεπώς και με τον συνολικό αριθμό των συνδυασμών τους. Και αυτός ο συνολικός αριθμός είναι επίσης περιορισμένος, εφόσον κάποιοι συνδυασμοί είναι ανέφικτοι εξαιτίας ορισμένων κανόνων ασυμβατότητας. Ουσιαστικά η δαψίλεια των μορφών πάνω στην οποία έχει χτιστεί όλη η μυθολογία της μόδας –“καπρίτσιο”, “γούστο”, “εύρημα”, “διαίσθηση”, “ανεξάντλητη ανανέωση” κ.λπ. είναι μία ψευδαίσθηση που γίνεται εφικτή μόνο επειδή, καθώς εδώ η συγχρονία είναι πολύ σύντομη, το παιχνίδι των συνδυασμών υπερβαίνει άνετα -και αρκεί μόλις να την υπερβεί- την ανθρώπινη μνήμη αυτών των μορφών. Όμως θα αρκούσε να συστήσουμε μια μαθηματική μνήμη -δίκην μιας μηχανής που παράγει μόδα-, ώστε η μόδα, ακόμη και στο επίπεδο της μικρό-διαχρονίας, να προβάλει ως μια περιορισμένη και βασικά μετρήσιμη σειρά μορφών: είναι μια σοκαριστική αλήθεια για το εμπόριο βασισμένο εξ’ ολοκλήρου στην έξαρση μιας ακατάπαυστης νεολογίας, αλλά είναι χρήσιμη για να καταλάβουμε πως η ιδεολογία αναστρέφει το πραγματικό.”
-Roland Barthes, La bleu est a la mode cette année.
(3). déjà vu: η αίσθηση ότι κάποιος έχει δει ή βιώσει ξανά στο παρελθόν μία κατάσταση. Στη γαλλική γλώσσα σημαίνει “ήδη ειδωμένο”. Η εμπειρία του déjà vu συνοδεύεται συνήθως από μία αίσθηση “παράξενου”, και αποδίδεται από το υποκείμενο της εμπειρίας σε όνειρο του, παρόλο το ότι υπάρχει η αίσθηση ότι η εμπειρία έχει πραγματικά υπάρξει στο παρελθόν.
(4). “Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος είναι ίσως και οι δύο παρόντες στο μέλλοντα χρόνο και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο. Αν όλος ο χρόνος είναι αιωνίως παρών, όλος ο χρόνος δεν μπορεί να πληρωθεί. Ό,τι θα μπορούσε να συμβεί είναι μια αφαίρεση που παραμένει μια διαρκής δυνατότητα μόνο σ’ έναν κόσμο από εικασίες. ‘Ο,τι θα μπορούσε να συμβεί και ό,τι συνέβη δείχνουν σ’ ένα τέλος που είναι πάντοτε παρόν.”
-Τ.Σ. Έλιοτ, Τα Τέσσερα Κουαρτέτα. (Μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός)
(4). “Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος είναι ίσως και οι δύο παρόντες στο μέλλοντα χρόνο και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο. Αν όλος ο χρόνος είναι αιωνίως παρών, όλος ο χρόνος δεν μπορεί να πληρωθεί. Ό,τι θα μπορούσε να συμβεί είναι μια αφαίρεση που παραμένει μια διαρκής δυνατότητα μόνο σ’ έναν κόσμο από εικασίες. ‘Ο,τι θα μπορούσε να συμβεί και ό,τι συνέβη δείχνουν σ’ ένα τέλος που είναι πάντοτε παρόν.”
-Τ.Σ. Έλιοτ, Τα Τέσσερα Κουαρτέτα. (Μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός)
(+1)
“Και μη συμμορφούσθε με τον αιώνα τούτον, αλλά μεταμορφούσθε δια της ανακαινίσεως του νοός σας [..]”
-Απόστολος Παύλος, Προς Ρωμαίους Επιστολή, Κεφάλαιο 12, παρ. 2.
“Και μη συμμορφούσθε με τον αιώνα τούτον, αλλά μεταμορφούσθε δια της ανακαινίσεως του νοός σας [..]”
-Απόστολος Παύλος, Προς Ρωμαίους Επιστολή, Κεφάλαιο 12, παρ. 2.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ / ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
[1]. Μετάφραση: Λένια Ζαφειροπούλου, Εκδόσεις Gutenberg
[1]. Μετάφραση: Λένια Ζαφειροπούλου, Εκδόσεις Gutenberg
Ωδείον Αθηνών - Athens Conservatoire
.jpg)
