Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Τραγούδια του διεθνούς φήμης συνθέτη Παναγιώτη Καρούσου θα ερμηνευτούν στο 17ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ Πρακτικής Φιλοσοφίας του ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥΜ

 

Πειραιάς, 21 Νοεμβρίου 2026 – Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά υψηλού καλλιτεχνικού και συμβολικού επιπέδου θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι παρευρισκόμενοι στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά, σήμερα Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, στις 8:00 μ.μ.
Στο πλαίσιο της τιμητικής του συμμετοχής στο 17ο Συμπόσιο Πρακτικής Φιλοσοφίας της Διεθνούς Συνάντησης του Παγκόσμιου Φιλοσοφικού Φόρουμ (Π.Φ.Φ.) και των Ενώσεων Πολιτισμού και Ανάπτυξης (ΕΝΠΑΝ), θα παρουσιαστούν εμβληματικά έργα του διεθνώς αναγνωρισμένου Έλληνα μουσικοσυνθέτη Παναγιώτη Καρούσου.
Τις λυρικές συνθέσεις του μαέστρου θα ερμηνεύσει η διακεκριμένη υψίφωνος και ηθοποιός Δέσποινα Τσολάκη, συνοδευόμενη στο πιάνο από τη σολίστ Χριστιάνα Μάνου.
Το πρόγραμμα της συναυλίας περιλαμβάνει έργα με βαθύ ιστορικό, μυθολογικό και πολιτιστικό αποτύπωμα:
  • «Άρτεμις Χόρεψε»: Ένας ύμνος αφιερωμένος στην αρχαία θεά Άρτεμη, που συνδέει το κλασικό πνεύμα με τη σύγχρονη λυρική έκφραση.
  • «Μαρία Κάλλας της Καρδιάς μας»: Ένα συγκινητικό μουσικό αφιέρωμα στην αθάνατη Ελληνίδα ντίβα της όπερας.
  • «Αύριο Φως»: Σε ποίηση του Αλέκου Παναγούλη, ένα έργο-φόρος τιμής για την επέτειο του Πολυτεχνείου, που αναδεικνύει τα ιδανικά της ελευθερίας και της δημοκρατίας.
Λίγα λόγια για τη Διοργάνωση
Η συναυλία εντάσσεται στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της 2ης ημέρας του τριήμερου διεθνούς συνεδρίου (20–22 Νοεμβρίου 2026) με θέμα «Πρακτική Φιλοσοφία», το οποίο φιλοξενείται στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά (Φίλωνος 29) υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής. Το συμπόσιο συγκεντρώνει διακεκριμένους ακαδημαϊκούς, φιλοσόφους, συγγραφείς και καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, προάγοντας τον διάλογο μεταξύ φιλοσοφίας, τέχνης και κοινωνίας.
Πληροφορίες Εκδήλωσης:
  • Ημερομηνία: Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026
  • Ώρα έναρξης συναυλίας: 20:00 (8:00 μ.μ.)
  • Χώρος: Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά (Φίλωνος 29, Πειραιάς)
  • Διοργάνωση: Παγκόσμιο Φιλοσοφικό Φόρουμ (Π.Φ.Φ.) & Ενώσεις Πολιτισμού και Ανάπτυξης (ΕΝΠΑΝ) – Υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής.


17ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ – ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ

Διεθνής Συνάντηση | 20–22 Νοεμβρίου 2026 | Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά (Φίλωνος 29)
Υπό την Αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής
1η ΗΜΕΡΑ – Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026
  • 14:30–15:30 Έναρξη & Επίσημοι Χαιρετισμοί: Στέφανος Ρόυ Βογαζιανός, Ιωάννης Π. Μώραλης (Δήμαρχος Πειραιά), Ρούλα Μακρή (Αντιπεριφερειάρχης), Ιωάννης Χατζηαλέξης (Εντετ. Δημ. Σύμβουλος Πολιτισμού), Εκπρόσωπος Δημοτικής Πινακοθήκης.
  • 15:30–16:30 Παρουσιάσεις & Χαιρετισμοί: Παρουσίαση Ζωγράφων: Σοφία Φουντουλάκη | Παρουσίαση Συγγραφέων: Ειρήνη Ντούρα-Καββαδία | Χαιρετισμοί: Μανώλης Σφακιανάκης, Κατερίνα Λουκά.
  • 16:30–17:30 Ομιλίες: Ρούλα Μακρή, Αντιγόνη Ωραιοπούλου, Δρ. Ξενοφών Μουσάς, Άλια Πανέτσου.
  • 17:30–18:30 Ομιλίες: Νίνα Διακοβασίλη, Julia Sysalova, Dr. Jeffrey Levett.
  • 18:30–19:30 Ομιλίες: Μαρία Ρετάλη, Καίτη Καγκαράκη, Δρ. Γεώργιος Καίνιχ, Γιάννης Διαβάτης, Fidel Gutierrez.
  • 19:30–20:30 Καλλιτεχνικό Πρόγραμμα: Αντώνης Έρημος (Καθηγητής Μουσικής / Κιθαρωδός).
2η ΗΜΕΡΑ – Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026
  • 14:30–15:30 Χαιρετισμοί: Μέμη Αναστασοπούλου, Ευαγγελία Νούτσου.
  • 15:30–16:30 Ομιλίες: Παναγιώτα Μπλέτα, Δημήτρης Νάτσης, Έλενα Σιούτη, Θεόδωρος Δάλμαρης.
  • 16:30–17:30 Ομιλίες: Βασιλική Μελέτη, Δημήτρης Βόγγολης, Παναγιώτης Νικολόπουλος, Δρ. Αγγελική Κομποχόλη.
  • 17:30–18:30 Ομιλίες: Δρ. Στέφανος Βογαζιανός-Ρόυ, Γκιργκίνα Στοΐκοβα, Zhang Shaoyu, Αθηνά Μαρούδα-Χατζούλη, Ειρήνη Ντούρα-Καββαδία.
  • 18:30–19:30 Βραβεύσεις: Βραβεύσεις Συγγραφέων & Ειδικά Βραβεία.
  • 19:30–20:30 Καλλιτεχνικό Πρόγραμμα: Αντώνης Έρημος (Καθηγητής Μουσικής / Κιθαρωδός).
3η ΗΜΕΡΑ – Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026
  • 14:30–15:30 Χαιρετισμοί: Μαίρη Ζηλεμένου, Χρήστος Σκιαδαρέσης, Νικόλαος Μαρκέας, Σμαραγδή Μητροπούλου.
  • 15:30–16:30 Ομιλίες: Ευαγγελία Μαραγγιανού, Έλενα Καραμπή, Dr. Eddie Kommoly, Παντελής Χατζής.
  • 16:30–17:30 Ομιλίες: Θεόδωρος Μαστιχιάδης, Dr. K. Karpowicz, Δρ. Ι. Πανούσης, Ευφροσύνη Κρητικού.
  • 17:30–18:30 Ομιλίες & Βραβεύσεις: Σοφία Φουντουλάκη | Βραβεύσεις Ζωγράφων & Ειδικά Βραβεία.
  • 18:30–19:30 Ομιλίες: Πάρις Κατσίβελος, Αικατερίνη Μπατάλια.
  • 19:30–20:30 Καλλιτεχνικό Πρόγραμμα & Κλείσιμο: Πάρις Κατσίβελος – Τραγωδία «Ίων» του Ευριπίδη | Κλείσιμο Εργασιών: Ειρήνη Ντούρα-Καββαδία.

Παγκόσμια Πρεμιέρα: «Η Αρμονία των Σφαιρών» του Παναγιώτη Καρούσου


 Το Φόρουμ «Φίλοι της Επιστήμης και της Τέχνης», σε συνεργασία με τον Δήμο Μοσχάτου-Ταύρου, παρουσιάζει το έργο «Η Αρμονία των Σφαιρών» του Παναγιώτη Καρούσου, στο Δημοτικό Ωδείο Μοσχάτου-Ταύρου.

ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

Η ΑΡΜΟΝΙΑ ΤΩΝ ΣΦΑΙΡΩΝ

Μουσική:

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΟΥΣΟΣ

_________________________________________

Πρεμιέρα με τη συμμετοχή της σοπράνο

ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑ

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΑΚΑΒΑ — Πιάνο

Παρουσίαση: Δρ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ Θ. ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ

Καθηγητής Αστροφυσικής και Αστρονομίας

Χαιρετισμοί: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΙΛΔΙΣΗΣ

Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, Δήμαρχος Μοσχάτου-Ταύρου

ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΔΕΙΞΙΜΟΣ, Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου

_________________________________________

Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2026, 8:00 μ.μ.

Δημοτικό Ωδείο Μοσχάτου-Ταύρου, στη συμβολή των οδών Ελευθερίας & Λυκούργου (Πάρκο Ελευθερίας), Μοσχάτο (πλησίον του σταθμού ΗΣΑΠ Μοσχάτου).

Πρόγραμμα:

Άλμπερτ Αϊνστάιν – Ενώπιον του Θεού

Καρλ Φρίντριχ Γκάους – Το όνειρο που αποκαλούμε ζωή

Μίτσιο Κάκου – Κοσμική Μουσική

Καρλ Σαγκάν – Μια αχνή γαλάζια κουκκίδα

Βέρνερ Χάιζενμπεργκ – Το Σύμπαν

Έντουαρντ Γουίτεν – Θεωρία των Υπερχορδών

Γαλιλαίος Γαλιλέι – Κι όμως κινείται

Γιοχάνες Κέπλερ – Η προσευχή ενός αστρονόμου

Λεονάρντο ντα Βίντσι – Το να ξέρεις πώς να βλέπεις

Μαξ Πλανκ – Όσα η επιστήμη δεν μπορεί να λύσει

Ευκλείδης – Τρισδιάστατος χώρος

Νίκολα Τέσλα – Δύναμη και Ύλη

Δημόκριτος – Ατομική Θεωρία

Πυθαγόρας – Η Αρμονία των Σφαιρών

Παγκόσμια πρεμιέρα του έργου «Η Αρμονία των Σφαιρών» — μια συναυλία που περιλαμβάνει μελοποιημένα ποιήματα και δηλώσεις φυσικών επιστημόνων, από την Αρχαία Ελλάδα έως τη σύγχρονη εποχή. Στην παράσταση συμμετέχουν η μοναδική Ελληνίδα ντίβα της όπερας Ειρήνη Κώνστα και η πιανίστα Μαριάννα Κακαβά, με μουσική του Παναγιώτη Καρούσου.

Απαγγελίες:

Max Planck – «Αυτό που η επιστήμη δεν μπορεί να λύσει...» (Απαγγελία: Σουζάνα Πυρράκη)

Albert Einstein – «Ενώπιον του Θεού» (Απαγγελία: Άννα Βλάχου-Αλιφεράκη)

Nikola Tesla – «Δύναμη και Ύλη» (Απαγγελία: Μαρίνα Προπονά)

Carl Sagan – «Μια αχνή γαλάζια κουκκίδα» (Απαγγελία: Νίκα Μοσχούλα)

Δωρεάν είσοδος



Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Annet Schaap: «Η Λαμπίτσα»

 


Γεννημένη το 1965 στο Όχτεν της Ολλανδίας, η Ανέτ Σχάαπ ήταν ήδη μια εξαιρετικά επιτυχημένη εικονογράφος όταν έκανε το συγγραφικό της ντεμπούτο το 2017 με τη Λαμπίτσα (Lampje στα ολλανδικά). Διαβάζοντας αυτό το πρώτο της μυθιστόρημα, διαπιστώνει κανείς πως ακόμη και μια φαινομενικά απλή εικόνα μπορεί να γεννήσει έναν ολόκληρο λογοτεχνικό κόσμο. Η ίδια η Σχάαπ έχει περιγράψει πως η έμπνευσή της γεννήθηκε όταν αντίκρισε έναν μοναχικό φάρο μέσα σ’ ένα υδάτινο τοπίο. Ήταν σαν κάτι να της ψιθύρισε ότι εκεί κρυβόταν ήδη μια ιστορία που περίμενε να ειπωθεί. Και πράγματι, λίγο αργότερα, η κεντρική ηρωίδα και μια πλειάδα παράλληλων χαρακτήρων εισέβαλαν στη φαντασία της σχεδόν καταιγιστικά.

Η αφήγηση ξεκινά με ένα αρχετυπικό σκηνικό: έναν φάρο στην άκρη μιας χερσονήσου και δίπλα του το φτωχικό σπίτι του φαροφύλακα. Στη μέση του κόλπου μιας μικρής λιμανίσιας πόλης υψώνεται ένας απόκρημνος βράχος. Δουλειά του φαροφύλακα είναι να ανάβει κάθε βράδυ τον φάρο και το πρωί να τον σβήνει. Εκείνος όμως, αλκοολικός, ανάπηρος και βυθισμένος στη μελαγχολία μετά τον θάνατο της γυναίκας του, αδυνατεί να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του. Επιβάλλει λοιπόν στην ανήλικη κόρη του να αναλάβει αυτή την ευθύνη.

Μια νύχτα με καταιγίδα, το κορίτσι –που το όνομά της είναι Αιμιλία αλλά όλοι την αποκαλούν Λαμπίτσα– ξεχνά να αγοράσει σπίρτα, με αποτέλεσμα ο φάρος να σβήσει και ένα καράβι να τσακιστεί πάνω στον βράχο. Ως τιμωρία για το ατύχημα, η Λαμπίτσα απομακρύνεται από τον πατέρα της και αναγκάζεται να εργαστεί στο «Μαύρο Σπίτι», ένα σκοτεινό αρχοντικό όπου οι φήμες λένε ότι ζει ένα φοβερό «τέρας». Όμως, όπως τόσο διακριτικά μας οδηγεί να ανακαλύψουμε η συγγραφέας, το τέρας αυτό δεν είναι παρά μια παρεξηγημένη ύπαρξη, ένα πλάσμα που κουβαλά τη δική του μοναξιά και την ανάγκη για αποδοχή.

Και εδώ βρίσκεται, ίσως, η πιο συγκινητική πτυχή του βιβλίου: η στιγμή όπου ο φόβος μετατρέπεται σε συναισθηματική κατανόηση. Η Λαμπίτσα δεν στέκεται απέναντι στο «τέρας». Αντίθετα, το πλησιάζει. Η στάση της, μια στάση προσέγγισης και όχι σύγκρουσης, λειτουργεί καθοριστικά. Μέσα από αυτή τη στάση αποκαλύπτεται μια βαθύτερη αλήθεια: ότι πολλές φορές αυτό που ονομάζουμε «τέρας» δεν είναι παρά κάποιος που δεν τον συναισθάνθηκε ποτέ κανείς. Από εκεί και πέρα η ιστορία απομακρύνεται από τη συμβατική περιπέτεια και αποκτά μεγαλύτερο βάθος. Η Λαμπίτσα συγκροτείται ως ηρωίδα μέσα από επίμονες πράξεις θάρρους, ενσυναίσθησης, προσωπικής ευθύνης και εσωτερικής ωρίμανσης.

Συνομιλεί δημιουργικά με την παράδοση του παραμυθιού, ανανεώνοντάς τη μέσα από μια σύγχρονη ματιά απέναντι στην απώλεια, τη μοναξιά, την ενσυναίσθηση, την ανάγκη για αποδοχή και τη συγχώρεση.

Η αφήγηση διατηρεί σε όλη της τη διάρκεια μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως. Καθώς η ιστορία εξελίσσεται, η Λαμπίτσα ενσαρκώνει την ενσυναίσθηση και την ανιδιοτελή προσφορά ως στάση ζωής. Σε έναν κόσμο σκοτεινό και άδικο, εκείνη παραμένει μια πηγή καλοσύνης, φωτίζοντας τις ζωές των άλλων χαρακτήρων. Επιλέγοντας ως τίτλο του βιβλίου της όχι το πραγματικό όνομα αλλά το υποκοριστικό της ηρωίδας της, η Σχάαπ μοιάζει να υπαινίσσεται ότι μια μικρή λαμπίτσα μπορεί να φωτίζει πιο δυνατά από έναν φάρο. Κι αυτό γιατί το φως της πηγάζει από μέσα της και δεν χρειάζεται κανέναν για να το ανάψει.

Σε όλη την έκταση του μυθιστορήματος, η γλώσσα της συγγραφέως παραμένει απλή αλλά γεμάτη εικόνες –σχεδόν σαν να ζωγραφίζει–, κάτι καθόλου τυχαίο αφού η ίδια θεωρείται σπουδαία εικονογράφος. Οι περιγραφές της έχουν μια κινηματογραφική καθαρότητα, ενώ σε καθένα από τα εξήντα δύο κεφάλαια τα συναισθήματα αναδύονται ήρεμα, χωρίς υπερβολές. Ίσως γι’ αυτό, παρότι η ιστορία ξεκινά με μια θλίψη που θα μπορούσε να απομακρύνει τον αναγνώστη, τελικά τον κρατά κοντά της με έναν τρόπο σχεδόν τρυφερό. Δεν σου ζητά να τη θαυμάσεις. Σου ζητά να την αισθανθείς.

Η Λαμπίτσα απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους, όμως η πολυεπίπεδη δομή και η συναισθηματική της διαύγεια την καθιστούν ενδιαφέρουσα και για τους ενήλικους αναγνώστες. Πρόκειται για ένα έργο που συνομιλεί δημιουργικά με την παράδοση του παραμυθιού, ανανεώνοντάς τη μέσα από μια σύγχρονη ματιά απέναντι στην απώλεια, τη μοναξιά, την ενσυναίσθηση, την ανάγκη για αποδοχή και τη συγχώρεση.

Αγόρασε online το βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

Σημαντική για την ελληνική έκδοση είναι η συμβολή της μετάφρασης. Η Μαργαρίτα Μπονάτσου διατηρεί με φυσικότητα την ισορροπία ανάμεσα στο παραμυθικό ύφος και τη συναισθηματική αμεσότητα της αφήγησης. Χάρη σε αυτή τη μεταφραστική ευαισθησία, η ιστορία της Λαμπίτσας φτάνει και στον Έλληνα αναγνώστη με όλη τη ζεστασιά και τη διακριτική της δύναμη, σαν ένα μικρό φως που συνεχίζει να λάμπει μετά την τελευταία σελίδα.

Το βιβλίο έλαβε το Βραβείο μεταφρασμένου βιβλίου για νέους (2026) του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ.

 

Η Λαμπίτσα
Ανέτ Σχάαπ
μετάφραση: Μαργαρίτα Μπονάτσου
Εκδόσεις Καστανιώτη
320 σελ.
ISBN 978-960-03-7378-3
Τιμή €18,00

Η Γεωργία Γαλανοπούλου είναι συγγραφέας και βιβλιοκριτικός.

https://diastixo.gr/kritikes/efivika/26375-i-lampitsa


https://diastixo.gr/ 


Συμώνη Δημητρακοπούλου: «Σαν τη γάτα με τον σκύλο»

 


Η βραβευμένη, από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, Συμώνη Δημητρακοπούλου, με το νέο της βιβλίο αποδεικνύει ότι ξέρει να χειρίζεται τη μικρή φόρμα με επιτυχία. Ενταγμένο στη σειρά «Διαβάζω ιστορίες» των Εκδόσεων Μεταίχμιο, μια σειρά που είναι ειδικά σχεδιασμένη για να προσφέρει στα παιδιά μια διασκεδαστική αναγνωστική εμπειρία, το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά 7+ ετών. Ο σχεδιασμός της σειράς (μέγεθος γραμμάτων, στήσιμο σελίδων, έκταση κειμένου) συμβάλλει στη φιλαναγνωσία, αλλά και στο να αυτονομηθεί ως αναγνώστης το μικρό παιδί.

Μία γάτα χιονόμπαλα, ένας σκύλος πειρατής, ένας τετράποδος πόλεμος… Βουτιές στην μπανιέρα, άλματα μέσα σε σακούλες σκουπιδιών, δαγκωμένες πιπίλες στο πάτωμα, σαλιωμένα γοβάκια στον αέρα. Μία οικογένεια που δένεται και μεγαλώνει. Αξιοποιώντας την κλασική κόντρα σκύλου-γάτας, η Δημητρακοπούλου γράφει μια ιστορία μέσα από την οποία θίγει ζητήματα όπως η συμβίωση, η φιλία, η διαχείριση των συγκρούσεων, η αγάπη για τα ζώα.

Όλα ξεκινούν όταν ο μπαμπάς φέρνει στο σπίτι τον Σκουπ, ένα αδέσποτο σκυλάκι που βρήκε στα σκουπίδια. Το σπίτι, όμως, είναι το βασίλειο της Χιόνας, της γάτας που κάποτε βρήκε η μαμά, μια χιονισμένη νύχτα. Η συμβίωση θα αποδειχτεί εξαιρετικά δύσκολη. Το σπίτι γίνεται πεδίο μάχης. Ώσπου, ένα βράδυ η Χιόνα, πληγωμένη που εκτοπίστηκε, το σκάει. Ενώ η σχέση των δύο ζώων μέχρι εκείνη τη στιγμή είναι ανταγωνιστική, για να κερδίσουν ζωτικό χώρο και την προσοχή της οικογένειας, ένα ιδιαίτερο περιστατικό θα αλλάξει τη σχέση τους. Η ανατροπή έρχεται μέσα από μια πράξη αλληλεγγύης.

Η παρέμβαση του Σκουπ για να σώσει τη Χιόνα από μια αγέλη σκύλων υποδηλώνει με έμμεσο τρόπο ότι η ενσυναίσθηση υπερβαίνει –ή, τουλάχιστον, πρέπει– το ένστικτο. Η σωτηρία της Χιόνας γίνεται η αιτία συμφιλίωσης των δύο «εχθρών» και έτσι στο σπίτι επέρχεται ηρεμία και από πεδίο μάχης γίνεται χώρος ασφάλειας και φροντίδας. Οι γονείς όχι μόνο αποδέχονται με ικανοποίηση τη νέα συνθήκη, αναγνωρίζοντας πως όταν υπάρχει αγάπη υπάρχει χώρος για όλους, αλλά επιτρέπουν και στο μικρό παιδί τους να υιοθετήσει το δικό του, αδέσποτο, γατάκι. Και εννιά μήνες αργότερα, ένα νέο μωρό, ο Άρης, θα προστεθεί στην ήδη πολυμελή οικογένεια.

Η συγγραφέας, αξιοποιώντας ευφάνταστα την ιστορία του σκύλου και της γάτας, δίνει στους μικρούς αναγνώστες μια αλληγορική ιστορία για όλα όσα απασχολούν, συνήθως, τα παιδιά σε αυτή την ηλικία. Ο ανθρωπομορφισμός των ζώων γίνεται εργαλείο για να προϊδεάσει τα παιδιά για τους ανθρώπινους χαρακτήρες, για τη διαφορετικότητα που κάνει τον καθένα μοναδικό και αξιοπρόσεκτο. Ευρηματικά, επίσης, λειτουργεί και το ότι αποδίδει στα ζώα ομοιότητες με τον χαρακτήρα των φροντιστών τους (ή και ανάποδα). Έτσι, η κόντρα Χιόνας και Σκουπ μεταφέρεται χιουμοριστικά και ανάμεσα στους γονείς. Επιτρέπει έτσι στο παιδί να κατανοήσει καλύτερα μέσα από τους παραλληλισμούς, να αναπτύξει την ενσυναίσθησή του και να κατανοήσει πως για να φροντίσεις κάποιον σωστά πρέπει να μπεις στη θέση του και να αναγνωρίσεις τις ανάγκες του.

Η γέννηση του μικρού αδελφού έχει προοικονομηθεί μέσα από τη συναισθηματική μετάβαση όλης της οικογένειας από τη μία κατάσταση στην άλλη. Η Χιόνα, ως σύμβολο του πρωτότοκου, προετοιμάζει το παιδί-αναγνώστη για το αίσθημα της ζήλιας με την άφιξη του νέου μέλους, του Σκουπ, που συνεπάγεται και την απώλεια της αποκλειστικότητας. Η στάση του Σκουπ, από την άλλη, λειτουργεί και ως πρότυπο για τον ρόλο που θα κληθεί να αναλάβει το παιδί προς το νέο μέλος: του φίλου και προστάτη. Κάθε καινούργιο μέλος που μπαίνει στην οικογένεια έρχεται με την παρουσία του να τονίσει πως η αγάπη όταν μοιράζεται δε λιγοστεύει, πολλαπλασιάζεται. Πως κάθε νέο μέλος δεν έρχεται για να εκτοπίσει κάποιον αλλά, αντίθετα, για να δυναμώσει την ομάδα.

Mε γλώσσα γεμάτη ζωντάνια και αμεσότητα, με λόγο απλό αλλά όχι απλοϊκό, δημιουργεί ένα κείμενο που τροφοδοτεί τη φαντασία και ενισχύει τη γλωσσική καλλιέργεια.

Η Δημητρακοπούλου αναθέτει την αφήγηση στο μικρό παιδί, επιτρέποντας έτσι στους αναγνώστες την ταύτιση. Η αφήγηση όσων βλέπει, μέσα από το δικό του βλέμμα, κάνει το βιβλίο ακόμα πιο άμεσο. Ταυτόχρονα, μέσω της αφηγηματικής φωνής ακούμε τα ειλικρινή και αφοπλιστικά σχόλια του παιδιού και με –έμμεσο τρόπο– οι ενήλικοι συναναγνώστες αφουγκράζονται πώς αντιλαμβάνονται, συναισθάνονται ή ερμηνεύουν τα παιδιά όσα βλέπουν ή ακούνε γύρω τους. Μέσα από την αφηγηματική φωνή και το βλέμμα του μικρού συμπρωταγωνιστή, το βιβλίο δίνει την ευκαιρία στους μικρούς αναγνώστες να αναγνωρίσουν και να επεξεργαστούν τα δικά τους συναισθήματα.

Η αντιθετική δομή της αφήγησης, καθώς εστιάζει στο δίπολο γάτα-σκύλος, δημιουργεί κωμικές καταστάσεις και κρατά τον ρυθμό μέχρι την τελική ανατροπή, όπου οι διαφορές γεφυρώνονται. Η αντιθετική δομή, επιπλέον, επιτρέπει την ανάδειξη των αντιθέσεων και στις συμπεριφορές και τον χαρακτήρα των ενηλίκων, κάνοντας έτσι την πρόσληψη του μηνύματος πιο εύκολη.

Αγόρασε online το βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

Η συγγραφέας, με γλώσσα γεμάτη ζωντάνια και αμεσότητα, με λόγο απλό αλλά όχι απλοϊκό, δημιουργεί ένα κείμενο που τροφοδοτεί τη φαντασία και ενισχύει τη γλωσσική καλλιέργεια. Με κυρίαρχο στοιχείο το χιούμορ, μέσα από αστείες περιγραφές κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον των μικρών αναγνωστών. Κρατώντας, μάλιστα, και έναν ιδιαίτερο ρυθμό στην αφήγηση, που θυμίζει τον τρόπο που στα καρτούν εξελίσσεται η ιστορία, δημιουργεί μικρά περιστατικά, μικρές σεκάνς, που οδηγούν τη γραμμική αφήγηση της ιστορίας.

Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι αφηγηματική. Καταφέρνει, χάρη στις έντονες εκφράσεις του προσώπου των ζώων, να αποδώσει τα συναισθήματά τους. Η στάση του σώματος, οι γκριμάτσες τους… είναι υποδηλωτικές της ζήλιας, της χαράς, της τρυφερότητας, της έχθρας, του φόβου. Με ύφος παιχνιδιάρικο, με απόδοση όλων των λεπτομερειών που μας βάζουν μέσα στην οικογένεια αυτή, δημιουργεί εικόνες που δένουν απόλυτα με το χιούμορ της γραφής. Αποδίδοντας ακόμα και τις ομοιότητες γονιών-ζώων, το οπτικό αποτέλεσμα υπηρετεί τη συνοχή κειμένου-εικόνας. Με μια παλέτα που αξιοποιεί όλη την γκάμα των χρωμάτων, μεταφέρει την ένταση αλλά και την ασφάλεια και τη φροντίδα που αποπνέει το οικογενειακό περιβάλλον.

Το βιβλίο στις τελευταίες σελίδες συνοδεύεται από προτάσεις εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, που δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να «παίξουν» με όσα διάβασαν.

 

Σαν τη γάτα με τον σκύλο
Συμώνη Δημητρακοπούλου
εικονογράφηση: Γιάννης Σκουλούδης
Μεταίχμιο
52 σελ.
ISBN 978-618-03-4375-5
Τιμή €7,70

Η Κατερίνα Ζαμαρία είναι φιλόλογος και κριτικός βιβλίου

https://diastixo.gr/kritikes/paidika/26374-simoni-dimitrakopoulou-san-ti-gata-me-to-skylo


https://diastixo.gr/ 


Τασούλα Τσιλιμένη: «Ένα αυγό που πήρε φόρα»

 


Ένας διαγωνισμός του ωραιότερου ζωγραφισμένου αυγού, στον οποίο παίρνουν μέρος ζώα του δάσους, είναι η αφορμή για μια εικονογραφημένη ιστορία. Η συγγραφέας της, Τασούλα Τσιλιμένη, χρησιμοποιεί πολλά από τα παραμυθικά στοιχεία που γοητεύουν τους πολύ μικρούς αναγνώστες και αναδεικνύει καταστάσεις γνωστές και οικείες στην ανθρώπινη κοινωνία και κυρίως σε αυτήν των παιδιών. Ο ανθρωπομορφισμός των ζώων, που μετατρέπονται σε ταλαντούχους ζωγράφους, η κοινωνία τους που είναι παράλληλη με αυτήν των ανθρώπων, η έκφραση συναισθημάτων, όπως της φιλίας και της αγάπης, η ευγενής άμιλλα και η κυριαρχία της αλληλεγγύης είναι έννοιες, αξίες και ψυχικές καταστάσεις που κυριαρχούν στο εικονοβιβλίο αυτό.

Η εικονογράφηση της ταλαντούχου Χρύσως Χαραλάμπους όχι μόνο νοηματοδοτεί εικονιστικά το κείμενο, αλλά το εμπλουτίζει με συναισθήματα χαράς και ευθυμίας που προκαλούνται από τα έντονα, ζωηρά και συνομιλούντα χρώματα. Η ολοσέλιδη παρουσίαση του κάθε ζώου στην αριστερή σελίδα με το καλλιτέχνημά του να κυριαρχεί αντικριστά στην επόμενη προβάλλει μια άλλη παράμετρο του κειμένου, αυτήν που αναδεικνύει όχι μόνο την καλλιτεχνική δυνατότητα κάθε ζώου-παιδιού, αλλά και την αυτόνομη προσωπικότητά του, που το οδηγεί στις χρωματικές και εικονιστικές επιλογές του. Ακόμη, μ’ αυτόν τον τρόπο, τονίζεται εικαστικά η στενή σχέση καλλιτέχνη-καλλιτεχνήματος και γίνεται άμεσα αντιληπτή στον αναγνώστη-θεατή. Κείμενο και εικόνες παραπέμπουν διακειμενικά στην πολύ εύστοχη περιγραφή αυτού του δεσμού από τον Παλαμά σε μια από τις Νύχτες του Φήμιου (αρ. 18):

Δούλεψα τ’ άγαλμα στο λίθο απάνου τον αργό,
τ’ άγαλμα εσ’ είσαι, τ’ άγαλμά σου· ο λίθος είμ’ εγώ.
Δε θα ’σουνα χωρίς εμέ, ούτ’ εγώ χωρίς εσένα·
το πλάσμα είναι κι εγώ κι εσύ· στη δίδυμη την πλάση του ένα.

Χωρίς διδακτισμούς και νουθεσίες ψυχαγωγεί τους μικρούς αναγνώστες και τους ευαισθητοποιεί συναισθηματικά και κοινωνικά.

Ο σκίουρος, ο ασβός, ο λύκος, η αρκούδα, η αλεπού, το ελάφι και ο σκαντζόχοιρος, το κάθε ένα ζώο αγωνίζεται με βάση το ταλέντο του, τα βιώματα ή την ανάλογη εκπαίδευσή του να παρουσιάσει το καλύτερο αποτέλεσμα και να διακριθεί στον διαγωνισμό. Την ατομική προσπάθεια εμπλουτίζει η περίπτωση συνεργασίας μεταξύ των δημιουργών, όπως του ελαφιού με τον σκαντζόχοιρο, που επιβραβεύει μια ουσιαστική αξία της ζωής, το να χαίρεσαι την από κοινού διάκριση και να βιώνεις με πολλούς άλλους, σε μια γιορτή, τη χαρά γι’ αυτό το γεγονός: «“Η χαρά είναι μεγαλύτερη όταν τη μοιράζεσαι” λένε», στάση που μας παραπέμπει στη φράση του Ελύτη από τον πρόλογό του στα Ρω του έρωτα: «Είναι η χαρά να δίνεις χαρά στους άλλους, είναι αυτό που μας βαστάει στη ζωή». Αυτή τη συλλογική χαρά της δημιουργίας την αποδίδουν λεκτικά και εικονιστικά οι δημιουργοί του βιβλίου στο δισέλιδο όπου τα ζώα που συμμετέχουν στον διαγωνισμό τελειοποιούν τα αυγά τους όλα μαζί.

Το κλίμα αυτό ανατρέπει ένα απρόβλεπτο γεγονός, που συνέβη στην κότα όταν το αυγό της «της γλίστρησε και πήρε την κατηφόρα» με κίνδυνο να σπάσει και να της στερήσει τη συμμετοχή στον διαγωνισμό.

Αγόρασε online το βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

Σε αυτό το σημείο της αφήγησης προβάλλει η Τσιλιμένη τα συναισθήματα της αγάπης, της αλληλεγγύης, της υποχώρησης του ατομισμού και της επικράτησης του συλλογικού πνεύματος. Αυτό αναγνωρίζει και το τέλος της ιστορίας με την απονομή του βραβείου τόσο στο αυγό της κότας, που το ζωγράφισε η φύση, καθώς και σε όλα τα ζώα για τα συναισθήματα της αλληλοβοήθειας που επέδειξαν. Τα συναισθήματα αυτά διαχέονται με τρόπο ρυθμικό και παιγνιώδη με τα δύο τετράστιχα με τα οποία ολοκληρώνεται η αφήγηση.

Το Ένα αυγό που πήρε φόρα  είναι ένα εικονοβιβλίο που χωρίς διδακτισμούς και νουθεσίες ψυχαγωγεί τους μικρούς αναγνώστες και τους ευαισθητοποιεί συναισθηματικά και κοινωνικά.

[Η Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου είναι ομ. καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας ΕΚΠΑ.]

 

Ένα αυγό που πήρε φόρα
Τασούλα Τσιλιμένη
εικονογράφηση: Χρύσω Χαραλάμπους
Εκδόσεις Πατάκη
32 σελ.
ISBN 978-618-07-0657-4
Τιμή 12,90€

https://diastixo.gr/kritikes/paidika/26365-ena-augo-pou-pire-fora


https://diastixo.gr/ 

J.K. Rowling: «Το Ίκαμπογκ»

 


Ήταν κάποτε ένα πολύ μικρό βασίλειο που το έλεγαν Αφθονία, πολύ πλούσιο τόσο σε ευτυχία όσο και σε χρυσάφι, και πασίγνωστο για τα φαγητά του. Αλλά ακόμα και σε αυτό το ευτυχισμένο βασίλειο παραμονεύει ένα τέρας. Ο θρύλος μιλάει για ένα τρομακτικό πλάσμα, το Ίκαμπογκ. Κάποιοι λένε ότι το πλάσμα βγάζει ανάσες φλογερές, ότι φτύνει δηλητήριο κι ότι βρυχάται στην ομίχλη όσο βουτάει ξαφνικά πρόβατα αλλά και παιδιά. Κάποιοι λένε ότι αυτά είναι μόνο παραμύθια… Αλλά όταν αυτό το παραμύθι ζωντανεύει και απλώνει τη σκιά του πάνω από το βασίλειο, ο Μπερτ και η Ντέιζι μπαίνουν σε μια μεγάλη περιπέτεια για να ανακαλύψουν την αλήθεια και να μάθουν πού βρίσκεται το αληθινό τέρας.

Η συγγραφέας της επιδραστικότερης σειράς βιβλίων για παιδιά, το 2020 και εν μέσω πανδημίας, δημοσιεύει δωρεάν στο διαδίκτυο το νέο της βιβλίο, που κυκλοφορεί πλέον και στην Ελλάδα από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.

Ακολουθώντας την κλασική δομή του παραμυθιού, με καλούς και κακούς ήρωες, με τον απειλητικό «δράκο» – Ίκαμπογκ, η συγγραφέας δημιουργεί μια ιστορία με έντονο το στοιχείο του κοινωνικοπολιτικού σχολιασμού. Μολονότι απευθύνεται σε ηλικίες 9+ ετών, είναι ένα βιβλίο εξίσου ενδιαφέρον και για ενήλικες, που η μυθοπλασία θα τους οδηγήσει σε αναπόφευκτους συνειρμούς. Η ίδια το χαρακτηρίζει ως ένα «πολιτικό παραμύθι», καθώς το βασικό θέμα του βιβλίου περιστρέφεται γύρω από την κατάχρηση της εξουσίας, τη δύναμη της προπαγάνδας (καθώς το Ίκαμπογκ γίνεται μέσον άσκησης φόβου για να παρθούν αντιλαϊκά μέτρα ή για να καλυφθεί η ανικανότητα του βασιλιά), αλλά και το πώς η γιγάντωση ενός ψέματος έχει καταστροφικές συνέπειες για μια χώρα. Ταυτόχρονα, αγγίζει διαχρονικά ζητήματα όπως η φύση του Κακού, εξετάζοντας αν κάποιος «γεννιέται» κακός ή αν γίνεται λόγω των συνθηκών και της συμπεριφοράς των άλλων, ενώ –πιστή στις παραμυθιακές αρχές– αναδεικνύει τη δύναμη της καλοσύνης και της συνεργασίας ως μέσων αποκατάστασης της δικαιοσύνης.

Οι χαρακτήρες της κινούνται σε ένα δίπολο: άλλοι γίνονται το σύμβολο της διαφθοράς και της απληστίας και άλλοι της αθωότητας, της καλοσύνης και της αλήθειας. Σε αντίστοιχο δίπολο κινούνται και με βάση το φύλο. Από τη μια τα ανδρικά πρόσωπα της ιστορίας παρουσιάζονται μέσα από μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στη ματαιοδοξία, τη διαφθορά και την αναζήτηση της πραγματικής ανδρείας. Από την άλλη, οι γυναικείοι χαρακτήρες παρουσιάζονται ως η ηθική και συναισθηματική πυξίδα της ιστορίας, λειτουργώντας συχνά ως η φωνή της λογικής απέναντι στην ανδρική ματαιοδοξία. Γυναίκες διαφορετικής ηλικίας αλλά με κοινό στόχο τη συλλογική ευημερία. Εξαίρεση αποτελεί η μαντάμ Γκράντερ, η διευθύντρια του ορφανοτροφείου, η οποία ενσαρκώνει την απουσία ενσυναίσθησης, καθώς χρησιμοποιεί τη δύναμη και τη θέση της για να καταπιέζει τα παιδιά (σύμβολα των αδύναμων), αποτελώντας το θηλυκό αντίστοιχο της απολυταρχικής εξουσίας.

Εξίσου αξιοπρόσεκτος είναι ο τρόπος που η Ρόουλινγκ δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την εξέλιξη των χαρακτήρων των δύο βασικών ηρώων, του Μπερτ και της Ντέιζι. Τα δύο παιδιά, πέρα από την εκ γενετής φιλία, τα συνδέει και το κοινό δράμα της απώλειας ενός γονιού (για την οποία υπεύθυνος ήταν ο βασιλιάς). Παρά τα όσα τους ενώνουν, κάποια στιγμή οι δυο τους θα βρεθούν απέναντι. Ο Μπερτ αρχικά είναι ένθερμος υποστηρικτής του Βασιλιά Φρειδερίκου, θεωρώντας τον σπουδαίο ηγεμόνα, ενώ η Ντέιζι, που προτιμά να φοράει τις εργατικές φόρμες του ξυλουργού πατέρα της κι όχι περίτεχνα φορέματα, είναι η πρώτη που τολμά να αντιμετωπίσει τον Βασιλιά Φρειδερίκο, αποκαλώντας τον «εγωιστή, ματαιόδοξο και σκληρό» και να αμφισβητήσει την ύπαρξη του τέρατος. Το πένθος και η οργή του Μπερτ θα τον απομακρύνουν από τη φίλη του. Καθώς όμως μεγαλώνει, αρχίζει να συνειδητοποιεί τις αδικίες και τα ψέματα της εξουσίας. Αυτό θα τον μετατρέψει, από ένα παιδί που ακολουθεί τους κανόνες, σε έναν επαναστάτη που αναζητά την αλήθεια.

Όχι μόνο μια συναρπαστική περιπέτεια, αλλά και ένα πολύτιμο μάθημα ζωής μεταμφιεσμένο σε παραμύθι.

Κι αν ο Μπερτ είναι ο ήρωας που παρακολουθούμε να βιώνει τη μεγαλύτερη εσωτερική αλλαγή, η Ντέιζι είναι το πρότυπο της αντισυμβατικής ηρωίδας. Χωρίς να πέσει θύμα της προπαγάνδας, καταφέρνει χάρη στην κριτική της σκέψη να μετατρέψει τον φόβο σε αναζήτηση της αλήθειας. Και, παρά τις κακουχίες που περνά στο ορφανοτροφείο της μαντάμ Γκράντερ, διατηρεί την καλοσύνη της και προστατεύει τα μικρότερα παιδιά, προσφέροντάς τους τη στοργή που λείπει από το περιβάλλον τους. Όχι τυχαία, θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της ιστορίας, καθώς είναι εκείνη που καταφέρνει να επικοινωνήσει με το Ίκαμπογκ. Με την καλοσύνη και την ειλικρίνειά της, γίνεται η γέφυρα της συμφιλίωσης του τέρατος με τους ανθρώπους.

Και το Ίκαμπογκ; Ποιο είναι αυτό το πλάσμα; Είναι ένα –φανταστικό– τέρας για να τρομάζουν τα παιδιά; Ή είναι αυτό το μεγάλο, μαλλιαρό πλάσμα που τρέφεται κυρίως με μανιτάρια; Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, στο «πρόσωπο» του τέρατος κορυφώνει την ιστορία και τους συμβολισμούς της. Όχι μόνο δεν είναι το αιμοδιψές τέρας που περιγράφουν οι θρύλοι, αλλά είναι ένα πλάσμα που αναπαράγεται με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο, τον «Γεννηθάνατο» (Bornding στο αγγλικό κείμενο). Η ιδιαιτερότητα αυτής της διαδικασίας γέννησης έγκειται στο ότι κάθε Ίκαμπογκ, όταν φτάσει η ώρα, φέρνει στον κόσμο δύο μικρά και πεθαίνει την ίδια στιγμή που εκείνα γεννιούνται. Έτσι, η γέννηση των νέων πλασμάτων σημαίνει αυτόματα τον θάνατο του γονέα. Τα νεογέννητα, όμως, επηρεάζονται άμεσα από τα συναισθήματα που νιώθει το Ίκαμπογκ τη στιγμή της γέννας. Αν ο γονέας νιώθει φόβο ή μίσος, τα μικρά θα γεννηθούν άγρια και εκδικητικά, αν νιώθει αγάπη και καλοσύνη, θα γεννηθούν ήρεμα και φιλικά.

Αγόρασε online το βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

Με ευρηματικό τρόπο η συγγραφέας δείχνει πως τα αληθινά τέρατα δεν είναι τα μυθικά πλάσματα, αλλά οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τον φόβο και τα ψέματα για να κερδίσουν δύναμη και πλούτο. Η καθοριστική παρέμβαση της Ντέιζι την κρίσιμη στιγμή θα καθορίσει και τη μοίρα ολόκληρου του είδους των Ίκαμπογκ. Ενώ οι στρατιώτες θέλουν να σκοτώσουν το τέρας, η Ντέιζι επιλέγει να το κατανοήσει και να το αγκαλιάσει, ανατρέποντας την εικόνα του βίαιου πλάσματος. Χωρίς τη δική της καλοσύνη, το τέρας θα γεννούσε μίσος και η τυραννία θα συνεχιζόταν. Μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά του ορφανοτροφείου, θα καταφέρει να «συνδεθεί» μαζί του. Αυτό τελικά οδηγεί το Ίκαμπογκ να γεννηθεί «καλό», καθώς τα παιδιά τού δείχνουν ότι ο κόσμος δεν είναι μόνο σκληρότητα. Έτσι, το Ίκαμπογκ γίνεται ο «καθρέφτης» της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Τα πλάσματα γίνονται αυτό που εμείς τα αναγκάζουμε να είναι, μέσω των πράξεών μας.

Οι αναγνώστες του Χάρι Πότερ θα αναγνωρίσουν τα κοινά θεματικά μοτίβα: η ορφάνια ως συνθήκη που αναγκάζει τους ήρωες να βρουν την εσωτερική τους δύναμη, η δύναμη των συναισθημάτων που αλλάζει τη μοίρα, ο φόβος ως μέσον ελέγχου, η αντίληψη ότι συχνά τα πραγματικά τέρατα φοράνε κοστούμια ή στέμματα, η συμβολική ονοματοδοσία…

Η εσωτερική εικονογράφηση έγινε από παιδιά, ενώ το εξώφυλλο και ορισμένα διακοσμητικά στοιχεία υπογράφονται από τον Μπεν Μαντλ. Ιδιαίτερη μνεία στη μετάφραση της Πετρούλας Γαβριηλίδου. Με ύφος που ισορροπεί ανάμεσα στο κλασικό παραμύθι και τη σύγχρονη αφήγηση, καταφέρνει να διατηρήσει τα παιχνίδια που κάνει η Ρόουλινγκ με τη γλώσσα, στη συμβολική της διάσταση. Ιδιαίτερα η γλωσσοπλαστική απόδοση του αγγλικού Bornding ως «Γεννηθάνατος» εγκιβωτίζει το συναισθηματικό βάρος και τη νοηματοδοσία ολόκληρης της ιστορίας.

Το Ίκαμπογκ  είναι όχι μόνο μια συναρπαστική περιπέτεια, αλλά και ένα πολύτιμο μάθημα ζωής μεταμφιεσμένο σε παραμύθι.

 

Το Ίκαμπογκ
Τζ. Κ. Ρόουλινγκ
εικονογράφηση: Μπεν Μαντλ
μετάφραση: Πετρούλα Γαβριηλίδου
Εκδόσεις Ψυχογιός
368 σελ.
ISBN 978-618-01-6236-3
Τιμή €17,70

Η Κατερίνα Ζαμαρία είναι φιλόλογος και κριτικός βιβλίου για παιδιά και νέους.

https://diastixo.gr/kritikes/paidika/26379-j-k-rowling-to-ikampogk


https://diastixo.gr/ 


Κατερίνα Καρόγιαννη: συνέντευξη στη Ράνια Μπουμπουρή

 


Η Κατερίνα Καρόγιαννη γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από το Τμήμα Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Μιλάει αγγλικά, ιταλικά και ισπανικά, και εργάζεται ως διορθώτρια/επιμελήτρια βιβλίων, κυρίως παιδικών. Ασχολείται, επίσης, με τη συγγραφή βιβλίων για παιδιά. Από τις Εκδόσεις Susaeta κυκλοφορούν τα βιβλία της: Όλα μισά, Οι 12 θεοί του Ολύμπου… και ακόμη ένας, Οι 12 άθλοι του Ηρακλή, Θησέας, ο ήρωας της Αθήνας, Οι περιπέτειες του Οδυσσέα, Τρωικός Πόλεμος, 1821 – Η Επανάσταση και οι Ήρωες, Ο Αϊ-Βασίλης τα έκανε θάλασσα και Με τα χέρια μου μπορώ, το οποίο μας έδωσε την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη.

Πόσα χρόνια εργάζεστε στον εκδοτικό χώρο και ποια διαδρομή σάς οδήγησε στο παιδικό βιβλίο;

Μόλις συνειδητοποίησα ότι κλείνω κοντά 22 χρόνια στις εκδόσεις. Αν και ασχολήθηκα αρκετά και με λογοτεχνία ενηλίκων, γρήγορα κατάλαβα ότι με τραβούσε περισσότερο το παιδικό βιβλίο, ίσως γιατί μου έδινε το «άλλοθι» μιας παρατεταμένης παιδικότητας. Πολλοί πιστεύουν ότι πρόκειται για ένα εύκολο είδος ‒δεν ξέρω γιατί αντιμετωπίζουν τους μικρούς αναγνώστες ως ήσσονος σημασίας‒, αλλά θα ήθελα να τους διαβεβαιώσω ότι κάνουν τεράστιο λάθος. Η ευθύνη που νιώθουμε όσοι ασχολούμαστε με το παιδικό βιβλίο δεν συγκρίνεται. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι για τα παιδιά δεν είναι τίποτε αυτονόητο.

Στην περίπτωσή σας, η ματιά της επιμελήτριας εκδόσεων επηρεάζει την προσέγγιση της συγγραφέα; Και η ματιά της μητέρας;

Δεν θα έλεγα ότι την επηρεάζει, τουλάχιστον στην ουσία της. Με διευκολύνει, όμως, να αποφεύγω συγγραφικές κακοτοπιές. Με λίγα λόγια, το τελικό μου κείμενο, αυτό που παραδίδω, είναι όσο γίνεται πιο «ξεσκονισμένο». Όσο για τη ματιά της μητέρας, φαντάζομαι πως, υποσυνείδητα έστω, με επηρεάζει στο γράψιμο, όμως όσοι γράφουμε δεν χρειάζεται να φέρουμε συγκεκριμένες ιδιότητες, μπορούμε κάλλιστα να τις εφεύρουμε ή να τις φανταστούμε.

Στο νέο σας βιβλίο, Με τα χέρια μου μπορώ, με μετρημένες λέξεις παρουσιάζετε αμέτρητες θετικές δράσεις και αποτυπώματα που μπορούμε να αφήσουμε σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Πώς το εμπνευστήκατε;

Πριν από λίγα χρόνια, άκουσα μια δασκάλα να επιπλήττει ένα νήπιο τονίζοντάς του ότι με τα χέρια μας δεν χτυπάμε. Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραίο να εξηγήσει κάποιος σε αυτό το πιτσιρίκι πόσο και πόσα όμορφα πράγματα μπορούμε να κάνουμε με τα χέρια μας, αντί απλώς να το κατσαδιάσει. Δεν ήθελα όμως να μείνω στα προφανή, για παράδειγμα, «με τα χέρια μου μπορώ να γράψω, να ζωγραφίσω» και ούτω καθεξής. Θέλησα να το πάω ένα βήμα παραπέρα, να δώσω μια άλλη διάσταση στα χέρια, πιο αλληγορική αλλά, ιδωμένη από το πρίσμα των προσώπων του βιβλίου, αληθινή συγχρόνως.

Συνήθως, γινόμαστε καλύτεροι μόνο όταν συνδεόμαστε με τους κατάλληλους ανθρώπους, ακόμη και στις πιο αντίξοες συνθήκες.

Αντιμετωπίσατε κάποια ιδιαίτερη δυσκολία στην προσέγγιση του θέματος;

Στην προσέγγιση δεν δυσκολεύτηκα διόλου, διότι μου ήταν ξεκάθαρο από την αρχή πού ήθελα να φτάσω. Η σημαντικότερη δυσκολία ήταν όταν έφτασε η ώρα της «μεγάλης θυσίας», όπου χρειάστηκε να μειώσω σχεδόν στο μισό τις προτάσεις μου. Εκεί υπερίσχυσε η κύρια ιδιότητά μου, αυτή της επιμελήτριας.

Με τα χέρια μου μπορώ… να διαβάσω (γραφή Braille), μπορώ… να μιλήσω (στη νοηματική). Πιστεύω ότι οι δύο αυτές σελίδες θα προσφέρουν ένα πολύ ευχάριστο ξάφνιασμα στα παιδιά. Εσείς θυμάστε ένα αντίστοιχο ξάφνιασμα από κάποιο βιβλίο, όταν ήσασταν μικρή;

Δεν μπορώ να ξέρω αν θα είναι ξάφνιασμα, θα χαρώ όμως αν γίνουν αφετηρία για συζήτηση. Δεν σας κρύβω ότι είχα την επιθυμία στο βιβλίο να υπάρχει και η γραφή Braille, όμως δεν στάθηκε εφικτό για πρακτικούς λόγους. Όταν ήμουν μικρή, τα παιδικά βιβλία δεν ξεχώριζαν πολύ από των ενηλίκων, οπότε το ξάφνιασμα ερχόταν κάθε φορά που μέσα στις πολλές και πυκνογραμμένες σελίδες τους υπήρχε έστω και ένα σκίτσο.

Η εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη από τη μια πατά γερά στα παιδικά βιώματα, από την άλλη δίνει μια απρόσμενη διάσταση στις λέξεις (σηκώνω, εξερευνώ, σκαρφαλώνω, ταξιδεύω…). Πώς ήταν η συνεργασία σας;

Και εδώ, όπως και στο προηγούμενο βιβλίο μου, συνέβη κάτι μαγικό. Με την Ντανιέλα, όπως και με τον Αχιλλέα Ραζή στο Όλα μισά, δεν έχουμε γνωριστεί από κοντά, κι όμως απέδωσε έξοχα τις ιδέες μου. Η αλήθεια είναι ότι, μαζί με το κείμενο, είχα σημειώσει και προτάσεις για την εικονογράφηση, χωρίς να είναι δεσμευτικές ‒ περισσότερο για να εξηγήσω αυτό που είχα στο κεφάλι μου. Ο τρόπος που τις αποτύπωσε είναι βαθιά συγκινητικός. Έπιασε απολύτως το νόημα όσων ήθελα να πω, ισορροπώντας ανάμεσα στην κυριολεξία και τη μεταφορά.

Αγόρασε online το βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

Στο βιβλίο σας, το μωρό των πρώτων σελίδων γίνεται παιδί, μετά νεαρό άτομο, ενήλικο και, τέλος, ηλικιωμένο. Θα λέγατε ότι, παράλληλα, όλα αυτά που «με τα χέρια του μπορεί» εξελίσσονται με κάποιον τρόπο ή ήταν εξίσου σημαντικά εξαρχής;

Το τι είναι σημαντικό για τον καθένα μας διαφέρει, και αυτό είναι που θα προσπαθήσει να εξελίξει στη διάρκεια της ζωής του, αν φυσικά τον ενδιαφέρει να εξελιχθεί. Έτσι λοιπόν και στο βιβλίο, όλα αυτά που μπορούμε να κάνουμε με τα χέρια μας, αυτά που εγώ προτάσσω ως σημαντικά, εξελίσσονται. Πολλά από αυτά, όμως, «απαιτούν» και την κατάλληλη παρέα, διότι, συνήθως, γινόμαστε καλύτεροι μόνο όταν συνδεόμαστε με τους κατάλληλους ανθρώπους, ακόμη και στις πιο αντίξοες συνθήκες.

Θεωρώ ότι υπάρχει ένα νήμα που συνδέει το προηγούμενο βιβλίο σας, Όλα μισά, με το νέο σας βιβλίο: η θετική ματιά στον κόσμο και στο μέλλον. Πώς μπορούμε να εμφυσήσουμε αισιοδοξία στα παιδιά, όταν γύρω μας ξεσπούν πόλεμοι και τόσα δεινά;

Έλα ντε, πώς; Ίσως πείθοντάς τα ότι είναι στ’ αλήθεια στο χέρι τους να αλλάξουν τον κόσμο. «Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης». Τετριμμένο και ανέφικτο έως ουτοπικό; Μπορεί. Λένε, όμως, ότι η ουτοπία είναι αυτό που μας κάνει να προχωράμε, κι εγώ το πιστεύω ακράδαντα.

Πώς μπορούμε ως γονείς να καλλιεργήσουμε τη φιλαναγνωσία στα παιδιά μας;

Διαβάζοντας πρώτα εμείς, δίνοντας το παράδειγμα. Τα παιδιά μάς παρατηρούν ακόμη κι όταν εμείς νομίζουμε ότι δεν μας βλέπουν. Καλό είναι να υπάρχουν βιβλία σκορπισμένα μέσα στο σπίτι, να έρχεται το παιδί σε επαφή με το βιβλίο ως αντικείμενο. Είναι βέβαιο ότι, κάποια στιγμή, μόνο του ή μαζί με τους γονείς/φροντιστές του, θα θελήσει να το ξεφυλλίσει. Κι έπειτα, η σύνδεση που επιτυγχάνεται ανάμεσα στα παιδιά και τους γονείς μέσω της ανάγνωσης κάνει θαύματα. Η επίσκεψη σε βιβλιοπωλεία ή δανειστικές βιβλιοθήκες ‒όπου υπάρχουν‒ είναι μια άλλη ωραία πρακτική. Ακόμη και το να έχουμε μαζί μας βιβλία στο πάρκο ή στη βόλτα βοηθάει, γιατί δείχνει ότι αντιμετωπίζουμε το βιβλίο ως φίλο, ως συντροφιά.

Τέλος, πώς βλέπετε το εκδοτικό τοπίο στη χώρα μας ως προς το παιδικό βιβλίο; Σας ανησυχεί η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης;

Η Πολιτεία είναι διακριτικά ‒ή και όχι‒ απούσα, όπως άλλωστε σε ό,τι αφορά τον πολιτισμό, και αυτό μόνο τυχαίο δεν είναι. Δείτε, για παράδειγμα, τα βιβλία που έστειλαν πρόσφατα στα νηπιαγωγεία της χώρας, δήθεν για προώθηση της φιλαναγνωσίας. Ουρλιάζουν έλλειψη λογικής, μα κυρίως έλλειψη αισθητικής. Οι προσπάθειες που γίνονται είναι μεμονωμένες και, συχνά, στοχεύουν μόνο στο φαίνεσθαι. Να, αυτές τις μέρες έλαβε χώρα το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας στην Αθήνα, με το παιδικό βιβλίο να απουσιάζει. Η εξήγηση που δόθηκε («η πρώτη διοργάνωση εστιάζει στο ενήλικο κοινό») ακούγεται τουλάχιστον φαιδρή. Από την άλλη, δεν μπορώ να μη σχολιάσω ότι, τα τελευταία χρόνια, η παραγωγή των παιδικών βιβλίων είναι τεράστια, συχνά όμως άνευ λόγου. Έχουν μπει στον χορό και οι αυτοεκδόσεις και έχει χαθεί λίγο η μπάλα. Πολλά αξιόλογα βιβλία μένουν κρυμμένα στον σωρό, δεν γίνεται να τα μεταβολίσει όλα το ελληνικό κοινό. Επιπλέον, επικρατεί ένα αδέξιο star system που, προσωπικά, με κάνει να χαμογελώ. Προσθέστε στα παραπάνω και έναν ιδιότυπο «μεσσιανισμό», με τους συγγραφείς-life coaches, που έχουν βήμα παντού. Όσο για την τεχνητή νοημοσύνη, αυτό που με προβληματίζει, τουλάχιστον αναφορικά με το παιδικό βιβλίο, είναι ότι στοχεύει σε μη εκπαιδευμένους αναγνώστες, άρα και πιο δεκτικούς στο περιεχόμενο και την αισθητική της. Μεταξύ μας, όμως, περισσότερο από την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης με ανησυχεί η αλματώδης έξαρση της ανθρώπινης απάθειας και ανοησίας.

 

Με τα χέρια μου μπορώ
Κατερίνα Καρόγιαννη
εικονογράφηση: Ντανιέλα Σταματιάδη
Susaeta
64 σελ.
ISBN 978-618-224-481-4
Τιμή €12,00

Η Ράνια Μπουμπουρή είναι δημοσιογράφος, επιμελήτρια εκδόσεων, μεταφράστρια και συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας.

https://diastixo.gr/sinentefxeis/ellines/26381-katerina-karogianni-sunenteuxi-stin-rania-mpoumpouri


https://diastixo.gr/ 




Τραγούδια του διεθνούς φήμης συνθέτη Παναγιώτη Καρούσου θα ερμηνευτούν στο 17ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ Πρακτικής Φιλοσοφίας του ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥΜ

  Πειραιάς, 21 Νοεμβρίου 2026 – Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά υψηλού καλλιτεχνικού και συμβολικού επιπέδου θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσο...