- Κατερίνα Ζαμαρία
Το θέατρο ως ιδέα δημιουργήθηκε, κατ’ αρχάς και καταρχήν, για να «παιδεύσει», να εκπαιδεύσει, να διδάξει. Εξ ορισμού, δηλαδή, θέατρο σημαίνει βλέπω και μαθαίνω ή μαθαίνω βλέποντας (International Journal of Educational Innovation). Όχι τυχαία, λοιπόν, η Θεατρική Αγωγή στα σχολεία δεν είναι μόνο ένα μάθημα ειδικότητας, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διδακτική μέθοδος σε πολλά αντικείμενα, καθώς εκπληρώνει όλους τους στόχους της εκπαιδευτικής διαδικασίας. «Έτσι οι μαθητές μέσα από τα κείμενα και τις θεατρικές τεχνικές μπορούν να ερμηνεύσουν και να κατανοήσουν πληρέστερα το κείμενο, να συσχετίζουν το αξιακό του υπόβαθρο με τις δικές τους αξίες, να διερευνούν τον δικό τους ορίζοντα και παραστατικό κύκλο, να προβληματιστούν και να υιοθετήσουν κριτική στάση σε σχέση με τα βασικά αξιακά νοήματα του κειμένου» (Α. Ημέλλου).
Με βάση όλα τα παραπάνω, γίνεται κατανοητό πόσο σημαντικό είναι το εγχείρημα των Εκδόσεων Σοκόλη να εκδίδουν θεατρικά κείμενα, πρωτότυπα αλλά και διασκευές γνωστών έργων για παιδιά, σε μια σειρά που εμπλουτίζεται διαρκώς.
Στο πλαίσιο αυτής της σειράς η Ευγενία Μαραγκού, θεατρολόγος, ηθοποιός, σεναριογράφος, βοηθός σκηνοθέτη και με πολύχρονη πείρα στον σχεδιασμό και υλοποίηση θεατρικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, διασκευάζει τις Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη.
Δεν αφορά μόνο τους Αθηναίους των ημερών του Αριστοφάνη, όσο και τους σύγχρονους πολίτες μιας δυτικής δημοκρατίας.
Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος έχει τελειώσει και η ηττημένη Αθήνα προσπαθεί να ορθοποδήσει. Οι πολίτες, απογοητευμένοι και θυμωμένοι, βαριούνται να συμμετάσχουν στα κοινά, ασχολούνται μόνο με τις ιδιωτικές τους υποθέσεις ή συμμετέχουν στην Εκκλησία του Δήμου, η οποία λαμβάνει αποφάσεις για όλα τα ζητήματα, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν τη χρηματική αποζημίωση. Έτσι, οι αποφάσεις της συνέλευσης είναι όλο και πιο παράλογες. Οι γυναίκες, στις οποίες δεν επιτρέπεται να έχουν δημόσια γνώμη και να ψηφίζουν, αποφασίζουν να αλλάξουν την κατάσταση. Συνωμοτούν, κλέβουν τα ρούχα των αντρών τους, μεταμφιέζονται και προσπαθούν να μπουν στη συνέλευση για να κερδίσουν την εξουσία, σχεδιάζοντας ένα μέλλον για όλους βασισμένο στην ισότητα και τη δικαιοσύνη.
Οι Εκκλησιάζουσες μπορούν να χαρακτηριστούν ένα πολιτικό κείμενο με την ευρεία έννοια. Γιατί δεν αφορά μόνο τους Αθηναίους των ημερών του Αριστοφάνη, όσο και τους σύγχρονους πολίτες μιας δυτικής δημοκρατίας.
Η πρωταγωνίστρια του έργου, η δυναμική και έξυπνη Πραξαγόρα, είναι εκείνη που θα αναλάβει τα ηνία της γυναικείας επανάστασης, με μοναδικό στόχο την αλλαγή ολόκληρης της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.
«Οι πατεράδες μας το θεωρούσαν καθήκον τους ως πολίτες να συμμετέχουμε στα κοινά. Κι εσάς σας πληρώνουν και δεν πατάτε κιόλας» είναι από τα πρώτα σχόλια που κάνει η Κλειναρέτη, διαπιστώνοντας την αποχή των ανδρών από τη συνέλευση του Δήμου. Κι ομόφωνα όλες θα συμφωνήσουν πως οι άνδρες τα έχουν κάνει χάλια στην πολιτική γιατί, όπως λέει και η Κλεοδίκη, «τους αρέσει να πολεμούν… τριάντα χρόνια πόλεμο και τίποτα δε μάθανε».
Κι όταν καταφέρουν να ψηφιστεί από τη Βουλή απόφαση με την οποία παραδίδεται η εξουσία στις γυναίκες, στην πρώτη τους συνεδρίαση αποφασίζουν να νομοθετήσουν, με βάση το μείζον ερώτημα: «Ποια είναι η μεγαλύτερη αδικία στην κοινωνία μας;» Στη διασκευή της η Μαραγκού, στο συγκεκριμένο σημείο, επέλεξε να συμπεριλάβει τις απαντήσεις που έδωσαν τα παιδιά στο σχετικό ερώτημα πριν από την ανάγνωση του έργου (δίνοντάς τους έτσι την ευκαιρία να καταλάβουν, μετά την ανάγνωση, τα κοινά και διαχρονικά προβλήματα των κοινωνιών).Οι απαντήσεις που ακούγονται σε τίποτα δε διαφέρουν από τις απαντήσεις που δίνονται σε ανάλογα ερωτήματα των σημερινών δημοσκόπων: Φτώχεια, υγεία, παιδεία, βία, πόλεμος, πείνα, στέγαση, παιδική εργασία…
Πιστή στο πνεύμα του κειμένου, η Μαραγκού αποδίδει τα καίρια σημεία της κωμωδίας, αναδεικνύοντας εκείνα τα στοιχεία που είναι διαχρονικά αλλά και αντιληπτά από τα σημερινά παιδιά. Η διασκευή είναι σχεδιασμένη ώστε να μπορεί να παρασταθεί από μαθητές Δημοτικού και από εφήβους. Δίνονται, επίσης, οδηγίες για τη χρήση σκηνικών αντικειμένων, μουσικής, εικόνων και άλλων μέσων αλλά και προτάσεις ως προς την κατανομή των ρόλων, όπως η δυνατότητα να υποδυθούν αγόρια τον ρόλο των Γριών, προσδίδοντας έτσι μεγαλύτερο κωμικό αποτέλεσμα.
Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν εκτενείς σημειώσεις που δίνουν τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με την εποχή, το έργο και τις συνθήκες που επικρατούσαν, έτσι ώστε οι νεαροί αναγνώστες και ηθοποιοί να κατανοήσουν την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Εκεί, μάλιστα, τα παιδιά θα μάθουν για τη μεγαλύτερη λέξη που έχει εμφανιστεί ποτέ σε λογοτεχνικό κείμενο και καταγράφεται στα ρεκόρ Γκίνες. Είναι η λέξη «λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεοκρανιολειψανοδριμυποτριμματοσιλφιοκαραβομελιτοκατακεχυμενοκιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστεραλεκτρυονοπτοκεφαλλιοκιγκλοπελειολαγῳοσιραιοβαφητραγανοπτερύγων», με την οποία ο Αριστοφάνης περιγράφει ένα γεύμα. Η Μαραγκού διασκευάζει τη λέξη, κρατώντας τον αριθμό των 78 συλλαβών και δημιουργεί το δικό της… μενού-γλωσσοδέτη.
Ακόμα, πέραν της εκτενέστατης βιβλιογραφίας (που απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς Θεατρικής Αγωγής, αλλά και στους διδάσκοντες τα θεατρικά κείμενα που προβλέπονται στο πρόγραμμα σπουδών Γυμνασίου και Λυκείου), προτείνονται και ασκήσεις-δραστηριότητες μέσω των οποίων τα παιδιά μπορούν να «εξασκηθούν» σε αυτοσχεδιασμούς και σε προσομοιώσεις σκηνών του έργου, που αποτελούν αφορμή για ευρύτερες συζητήσεις.
Σύμφωνα με τον Θ. Γραμματά: «Το θέατρο […] αποσκοπεί στην ανάπτυξη της φαντασίας, στην αισθητική και συναισθηματική ανάπτυξη των μαθητών και μαθητριών, στην γνωσιακή ανάπτυξη και φυσικά στην ψυχαγωγία και διασκέδαση». Η διασκευή από την Ευγενία Μαραγκού της αριστοφανικής κωμωδίας υπηρετεί επάξια αυτούς τους στόχους.
«Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη
Θεατρική διασκευή για παιδιά και εφήβους
Ευγενία Μαραγκού
Εκδόσεις Σοκόλη
64 σελ.
ISBN 978-960-637-099-1
Τιμή €9,54
https://diastixo.gr/kritikes/paidika/25220-ekklisiazouses-tou-aristofani
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου