- Κατερίνα Ζαμαρία
Την παράδοξη ιστορία μιας φάλαινας που προσγειώθηκε από τον ουρανό σε μια λίμνη αφηγείται στο πρώτο της βιβλίο η Μαρίσια Θωμαδάκη, σε εικονογράφηση της Μπιάνκας Στρατάκη. Μα υπάρχουν φάλαινες που πέφτουν σε λίμνες; θα αναρωτηθεί κάποιος. Κι όμως… υπάρχουν! Στο βιβλίο, που απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 4 ετών, έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε το ταξίδι της φάλαινας στην αναζήτηση του τόπου στον οποίο ανήκει, της δικής της «πατρίδας».
«Πώς βρέθηκε η φάλαινα στη λίμνη; Γιατί δεν είναι στον ωκεανό; Μισό λεπτό, παιδιά. Ας το πάρουμε από την αρχή…» θα πει ο τριτοπρόσωπος αφηγητής, που αναλαμβάνει ως παντογνώστης να μεταφέρει την ιστορία και τις σκέψεις της νεαρής αυτής φάλαινας.
Από τη στιγμή που βρέθηκε η φάλαινα στη λίμνη, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλει, αντιλαμβάνεται ότι «…αδύνατον να βρει μια βολική στάση… αδύνατον να χωρέσει!». Έτσι, με θάρρος και υπομονή ψάχνει να βρει τον προορισμό της. Ένα σημείο στον κόσμο που να χωράει τον εαυτό της. Ξέρει πώς λέγεται αυτός ο τόπος που έχει βάθος και πλάτος πολύ, αλλά και πάρα πολύ νερό. Λέγεται ωκεανός. Και ξεκινά το ταξίδι για την Ιθάκη της. Δίπλα στη λίμνη κυλά ένα ποτάμι. Θα την οδηγήσει άραγε στον προορισμό της; Μόνο αν δοκιμάσει θα το μάθει. Και πώς μπορεί να βρεθεί από τη λίμνη στο ποτάμι; Μήπως πετώντας; Προσπαθεί… αλλά…
Ακόμα κι όταν φτάσεις στον προορισμό σου, πρέπει να αναζητήσεις ένα νόημα στη ζωή, να βρεις απαντήσεις για το: «Και τώρα;»
Όταν, όμως, θέλεις κάτι πάρα πολύ, το Σύμπαν συνωμοτεί για να τα καταφέρεις. Ή, για να το πούμε επιστημονικότερα (όπως το είπε ο μαθηματικός Έντουαρντ Λόρεντζ, τη δεκαετία του 1960) στο «Φαινόμενο της πεταλούδας», μικρές, φαινομενικά ασήμαντες αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν τεράστιες αποκλίσεις στην εξέλιξη των πραγμάτων. Κι έτσι «…ένα νεαρό ζευγάρι που ετοίμαζε μπάρμπεκιου λαχανικών στην αυλή… η ψησταριά που τυλίχτηκε στις φλόγες… ένα σμήνος μελισσών… που ζαλίστηκε από τους καπνούς και μπλέχτηκε στα πόδια μιας χορεύτριας, που άρχισε τις πιρουέτες τόσο έντονα που ξεκίνησε έναν μικρό τυφώνα, που με τη σειρά του δημιούργησε ένα υδάτινο κύμα… που σηκώθηκε και έσκασε απότομα πάνω στην πλάτη της φάλαινας… που…» μαντέψτε! Βρέθηκε στο ποτάμι!
Καθώς, λοιπόν, το ταξίδι συνεχίζεται, θα γνωρίσει ένα κοπάδι σολομών, εφτά νευριασμένους κροκόδειλους, δύο δισεκατομμύρια μυρμήγκια. Η φαντασία της συγγραφέως οργιάζει… Κάθε γνωριμία θα καθυστερεί τη φάλαινα από την πρόσβαση στον στόχο της. Κι όμως, θα μάθει πολλά από όλους αυτούς που συναντά στο ταξίδι της. Ώσπου, κάποια στιγμή «επιτέλους βρισκόταν εκεί που έπρεπε να είναι». Θα χαρεί, ναι… αλλά ένα καινούργιο ζήτημα αρχίζει να την απασχολεί: «Και τώρα;»
Η Θωμαδάκη δεν απευθύνεται μόνο στα παιδιά, αλλά και σε όποιον νιώθει πως δε χωρά, πως είναι εγκλωβισμένος σε μια «μικρή» δουλειά, πως έχει τόσα ταλέντα και ικανότητες και εμπειρίες που θα μπορούσε να κάνει πολύ περισσότερα πράγματα, να κινείται παντού, να κάνει σβούρες, να κάνει μακροβούτια, να φιλά τα κοράλλια… αρκεί να ήταν κάπου αλλού, κάπου που… να χωρούσε!
Ένας ενήλικος αναγνώστης μπορεί να αναγνωρίσει, πίσω από την αφηγούμενη ιστορία, σπέρματα από την ποίηση του Καβάφη («Ιθάκη», «Η πόλις»). Όπως εκεί, έτσι κι εδώ, η ζωή νοηματοδοτείται από το ταξίδι κι όχι από τον προορισμό. Όπως εκεί, έτσι κι εδώ, ακόμα κι όταν φτάσεις στον προορισμό σου, πρέπει να αναζητήσεις ένα νόημα στη ζωή, να βρεις απαντήσεις για το: «Και τώρα;»
Από την άλλη, η φάλαινα που πέφτει σε μια λίμνη από τον ουρανό, πέραν του ότι ερεθίζει ως εύρημα τη φαντασία του μικρού παιδιού, αποτελεί μια καλή βάση να μιλήσει κανείς και για το ταξίδι του νερού, μιας και η συγγραφέας με πλάγιο τρόπο, μέσα από το ταξίδι της φάλαινας, μιλά και για τον κύκλο του νερού.
Η εικονογράφηση της Μπιάνκας Στρατάκη, εκτός του ότι συνομιλεί ουσιαστικά με το κείμενο της Θωμαδάκη, αποτελεί και ένα σημαντικό αισθητικό ερέθισμα για τα παιδιά. Η παλέτα των χρωμάτων της παίζει με τις έντονες αποχρώσεις και τα, άλλοτε σκουρόχρωμα και άλλοτε ανοιχτόχρωμα, φόντα αποδίδουν το περιβάλλον όπου κινείται η φάλαινα. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στα μεταβαλλόμενα μεγέθη (τα μικρόσωμα μυρμήγκια μπροστά στην τεράστια φάλαινα) αλλά και στην αλλαγή της προοπτικής στην απόδοση της φάλαινας, που σίγουρα αιχμαλωτίζει το βλέμμα του αναγνώστη.
Το βιβλίο είναι μια ιστορία για αυτή τη μεγάλη περιπέτεια του να ανακαλύψεις πού πραγματικά νιώθεις άνετα να είσαι ο εαυτός σου. Μια ιστορία που σου μαθαίνει να αναζητάς ωκεανούς που σε χωράνε. Μια ιστορία για την αξία του ταξιδιού και την αναζήτηση νοήματος στη ζωή. Μια ιστορία για μικρούς και μεγάλους.
Μία φάλαινα στη λίμνη
Μαρίσια Θωμαδάκη
εικονογράφηση: Μπιάνκα Στρατάκη
Εκδόσεις Πατάκη
48 σελ.
ISBN 978-618-07-0897-4
Τιμή €13,95
https://diastixo.gr/kritikes/paidika/25439-mia-falaina-stin-limni


Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου