Η όπερα «Ιλιάδα» του Παναγιώτη Καρούσου παρουσιάστηκε στο Athens Marriott Hotel για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από τον Όμιλο για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων

 

Κυριακή 9 Απριλίου 2023, Marriott Athens. Η όπερα «Ιλιάδα» του Παναγιώτη Καρούσου παρουσιάστηκε με επιτυχία στο Athens Marriott Hotel για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από τον Όμιλο για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων.

Πρωταγωνίστησαν οι εκπληκτικές λυρικές τραγουδίστριες Ειρήνη Κώνστα (Ωραία Ελένη), Όλγα Σκεκλίου (Εκάβη), Ρέα Βουδούρη (Ανδρομάχη), και μαζί με τους λυρικούς τραγουδιστές και τα δρώμενα, θεατρικά και αθλητικά, ενθουσίασαν το κοινό στην κατάμεστη αίθουσα που χειροκροτούσε ασταμάτητα.

Επίσης ερμηνευτήκαν από τη Ρέα Βουδούρη και τους τραγουδιστές τα τραγούδια αφιερωμένα στην Παρθενώνας του Κωστή Παλαμά και Καρυάτιδες του Ιωάννη Πολέμη, και η Όλγα Σκεκλίου ερμήνευσε το τραγούδι «Μαρία Κάλλας της Καρδιάς μας» όλα μελοποιημένα από τον συνθέτη Παναγιώτη Καρούσο.

Το καλωσόρισμα και τις βραβεύσεις των συμμετεχόντων έκανε ο Πρόεδρος του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων, Μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ομίλων, Συλλόγων UNESCO, Γεν. Πρόεδρος ΙΑΑ, Ιωάννης Μαρωνίτης.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους και προλόγισαν:

Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων αρμόδιο για θέματα ανώτατης εκπαίδευσης, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστήμιου, κος Άγγελος Συρίγος.

Δρ Αθανάσιος Νακάσης, αρχιτέκτων MS, ομιλία με τίτλο «Μάρμαρα Παρθενώνος: Ελληνικές και Διεθνείς θέσεις για την επιστροφή τους».

Δρ Έλενα Κόρκα, Επίτιμη Γενική Δ/ντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΥΠΠΟΑ, ομιλία με τίτλο «Ήρθε η ώρα να επιστρέψουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα»;

Δρ Ειρήνη Σταματούδη, καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, ομιλία με τίτλο «Μάρμαρα του Παρθενώνα: Ιστορικό διεκδίκησης και Επιχειρήματα». Παπαδάτου Σοφία, Υποψήφια Βουλευτής Νότιου Τομέα Αθηνών Β3 ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ. Κουτσούκος Αναστάσιος,  Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Σορβόννης. Lucie Kuligova, Διευθύντρια του Τσεχικού Κέντρου Αθήνας. Άννα Λάζου, Επίκουρη Καθηγήτρια Φιλοσοφικής Ανθρωπολογίας | Τμήμα φιλοσοφίας ΕΚΠΑ
Αθηνά Τρανούλη πρόεδρος του πολιτιστικού κινήματος ATHENA TAKE ME HOME ομιλία με τίτλο «πως έχει αφουγκραστεί η ελληνική κοινωνία την απαίτηση της χώρας μας για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα».

Πρόεδρος του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων, Μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ομίλων, Συλλόγων UNESCO, Γεν. Πρόεδρος ΙΑΑ, Ιωάννης Μαρωνίτης

Όπερα «Ιλιάδα» του Ομήρου σε μουσική και λιμπρέτο του μουσικοσυνθέτη Παναγιώτη Καρούσου – Αίθουσα Aegean. Καλωσόρισμα Πρόεδρος του Ομίλου για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων, Μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ομίλων, Συλλόγων UNESCO, Γεν. Πρόεδρος ΙΑΑ, Ιωάννης Μαρωνίτης.

Συμμετείχαν οι λυρικοί τραγουδιστές: Ειρήνη Κώνστα (Ωραία Ελένη), Όλγα Σκεκλίου (Εκάβη), Ρέα Βουδούρη (Ανδρομάχη), Γιάννης Δάρρειος, Νίνα Γιατρά, Αργύρης Κοντονικολάου, Νίκη Ζαχαροπούλου, Βασιλική Παρασκευοπούλου, Φωτεινή Παπαχρήστου, και η Χριστιάνα Μάνου στο πιάνο.

Συμμετοχή με δρώμενο της Ιλιάδας ο Α.Σ. ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΗΣ Α.Ι. ΡΕΝΤΗ-Judo, Αλέξης Ντανατσίδης, Πρωταθλητή Ευρώπης, Κόσμου και μέλος της Ολυμπιακής Ομάδας του Τόκιο.

Ομήρου Ιλιάδα - Ραψωδία Σ: Απόσπασμα Σ590-608 με χορευτική δράση της Ομάδας μελέτης αρχαίας όρχησης του θεάτρου "Δόρα Στράτου" σε επιμέλεια της Άννας Λάζου, Επίκουρης Καθηγήτριας Φιλοσοφικής Ανθρωπολογίας | Τμήμα φιλοσοφίας ΕΚΠΑ εργαστήριο φιλοσοφίας και τέχνης
Έσπερος Παναθλητικός Όμιλος Καλλιθέας 1943. Πρόεδρος: Τζιράκης Παναγιώτης
Χορωδία και η Θεατρική Ομάδα του 3ου Γυμνασίου Αγίου Ιωάννη Ρέντη, σε επιμέλεια της φιλολόγου και υποδιευθύντριας Γιαννούκου Ελένης. Κεφάλα Αλεξάνδρα, Διευθύντρια 3ου Γυμνασίου Αγ. Ιωάννη Ρέντη.

Επίσης συμμετείχαν: Το μελοποιημένο ποίημα του Ελευθερίου Γείτονα (Προέδρος και Δ/νων Σύμβουλος των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα) «Η θρηνωδία στην έκτη Καρυάτιδα».

Φωνητικό Σύνολο "Άθυρμα". Συνοδεύουν οι μουσικοί: μπουζούκι: Λάμπρος Πανταζόπουλος Κιθάρα: Λευτέρης Συμιανάκης, Πιάνο: Μαρία Κάτσαρη. Το φωνητικό σύνολο διευθύνει η μουσικός Μαρία Κάτσαρη. Χορωδία δημοτικού σχολείου Jeanne d'Arc Πειραιά. Χορωδιακό Εργαστήρι Ίαμβος, μαέστρος Άννα Ξανθάκη. Greece I'm coming home: Ελλάδα έρχομαι σπίτι.

Με τους Giorgio Karantzas και Μαρία Αγραπίδου σε σκηνοθεσία Χρήστου Αρφάνη από ενα θεατρικό κείμενο της Μαρίας Αγραπίδου και του Χρήστου Αρφάνη. Ένωση Απανταχού Μανιατών, Βράβευση κας Δήμητρας Κούβαρη. Πανηπειρωτικός Σύνδεσμος Ελευσίνας, Ελένη Γκόγκου. Σύλλογος Πελοποννησίων Ελευσίνας, Ντίνα Τριλίκη. Κρητικός χορευτικός Σύλλογος Απτεραίοι, Βράβευση κας Ελένης Γιακουμάκη. Βουλγάρικο Κυριακάτικο Σχολείο «Αγ. Κύριλλος και Μεθόδιος», χοροδιδάσκαλος Teodora Byalkova. Κέντρο Ελληνικής Τέχνης, Πρόεδρος/Δάσκαλος Παναγιώτης Παπαγεωργίου. Σωματείο για την Κρητική Ιστορία, Παράδοση και Λαογραφία "Οι Δροσουλίτες". Πρόεδρος Μανώλης Εγγλέζος Δεληγιαννάκης. Δάσκαλοι χορου: Μακρίνα Τσιωτάκη, Βασίλης Βαβουράκης. Πολιτιστικός Σύλλογος Κερατσινίου ΘΥΜΑΙΤΑΔΑΙ. Αίγυπτος – Μαρόκο. Σύλλογος Ρουμανοελληνικής Φιλίας «Αρμονία», Πρόεδρος Εμμανουέλα Μαρινέσκου. Σχολές χορού Χοροακτίς. Παιδική και Νεανική Χορωδία CON ANIMA Συλλόγου Εργάνη, μαέστρος Ιουλία Τζανετουλάκου. Χορωδία Γονέων και Φίλων ΧΑΝ Νικαίας, μαέστρος Ανδρέας Πριονάς, στο πιάνο Ιουλία Τζανετουλάκου. Σύλλογος Κρητών Πετρούπολης "Η Μεγαλόνησος" πρόεδρος Βασίλης Μουρτζανός. «Στα χρώματα της παράδοσης», Στέλιος Χρονόπουλος. Κέντρο Ελληνικής Τέχνης, Πρόεδρος/Δάσκαλος Παναγιώτης Παπαγεωργίου. Αργεντινή Beregynia dancing team.

Ιστορικό του έργου όπερα «Ιλιάδα» του Ομήρου του Παναγιώτη Καρούσου

Η όπερα «Ιλιάδα» είναι μια πρωτότυπη δημιουργία μουσικού θεάτρου, βασισμένη στον θεματικό άξονα της Μυθολογίας με το έπος «Ιλιάδα του Ομήρου» της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Μια σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη δημιουργία. Η Ιλιάδα του Ομήρου ως θεματικός άξονας διαπερνά όλα τα είδη Τέχνης και προσφέρεται για καινούργιες ερμηνείες. Αφορά σε ένα ευρύ φάσμα θεατών (από παιδιά μέχρι ενήλικες) και όντας τόσο πολύπλευρος και πολυεπίπεδος, μπορούμε να αναδείξουμε πτυχές οι οποίες δεν είναι ευρέως γνωστές.
Η όπερα «Ιλιάδα» του Ομήρου πρωτοπαρουσιάστηκε με τη Φιλαρμονική της Κορίνθου, υπό τη διεύθυνση της Γλυκερίας Μωραϊτάκη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, στο Αλεξάνδρειο
Συνεδριακό Κέντρο Λουτρακίου και στα Μεγάλα Προπύλαια και στη Ρωμαϊκή Αυλή του Αρχαιολογικού Χώρου της Ελευσίνας.
Με πρωτοβουλία της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κορινθίας έχει παρουσιαστεί στο 4ο Γενικό Λύκειο Κορίνθου, και με τη Χορωδία Εκπαιδευτήριων "Απόστολος Παύλος" και τη Θεατρική Ομάδα Γυμνασίου Εκπαιδευτηρίων "Ο Απόστολος Παύλος" στο Ανοιχτό Θέατρο της Δασκαλόπετρας (κάτω από την Πέτρα του Ομήρου) «ΟΜΗΡΟΠΕΤΡΑ» ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΧΙΟΥ 2022, στην 1η Πανελλαδική νεανική συνάντηση δημιουργικής έκφρασης, βασισμένης στα Ομηρικά έπη και τις επιδράσεις τους στην παγκόσμια γραμματεία Χίος, 14-15-16 Σεπτεμβρίου 2022 | Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).

Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου: συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

 

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης

Η Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου γεννήθηκε στο Μόναχο, κατάγεται από την Κωνσταντινούπολη και ζει στη Θεσσαλονίκη. Διδάσκει δημιουργική γραφή στη Θεσσαλονίκη και στην Κύπρο. Παράλληλα με την ποίηση, ασχολείται με το δοκίμιο. Από το 1986 έχει εκδώσει οκτώ ποιητικές συλλογές. Η συλλογή Το επιδόρπιο (εκδ. Κέδρος, 2012) ήταν υποψήφια για το Κρατικό Βραβείο. Ακολούθησαν τα Αφόρετα θαύματα (εκδ. Κέδρος, 2017) και Ο θυρωρός των ημερών (εκδ. Κέδρος, 2022, β’ έκδοση 2023), που μας έδωσε την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη. Έχει επίσης εκδώσει τέσσερα βιβλία δοκιμίων για την ποίηση, με τελευταία δύο το Πέραν της γραφής – Δοκίμια για την ποίηση (εκδ. Κέδρος, 2015) και Στους πίσω κήπους μίας λέξης, δοκίμια κριτικής (εκδ. Ρώμη, 2020). Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά, αλβανικά, βουλγαρικά και περιέχονται σε ελληνικές και ξένες ανθολογίες. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, όπου διετέλεσε γενική γραμματέας, και του Κύκλου Ποιητών.

Γράφετε καθημερινά ποιήματα;

Εκείνο που καθημερινά προσπαθώ είναι η ανάγνωση και, βέβαια, η σύνδεση με έναν χρόνο παρατήρησης που μου εξασφαλίζει μια συνειδητή συμμετοχή στα εξωτερικά και εσωτερικά συμβαίνοντα. Η πράξη της γραφής είναι η αποτύπωση πολλαπλών διεργασιών που μετουσιωμένες και αλλιώς χωνεμένες κατατίθενται ως πρώτη ύλη στο ποίημα. Έρχεται, βέβαια, κάποτε εκείνη η σωστή στιγμή που η αβίαστη ροή μάς συναντά φανερώνοντας εκείνο που μυστικά κυοφορούνταν.

Τι σας ωθεί να γράφετε ποίηση;

Η ανάγκη να βρεθώ σε εκείνη την ενδιάμεση περιοχή που φέρει το στίγμα μιας άλλης αλήθειας, αγνοημένης και διαρκώς ανανεούμενης από το εύρος της γλώσσας. Ο Λόγος γνωρίζει, ο άνθρωπος ανακαλύπτει, μαθητεύει και μαθαίνει, πάντα στο μέτρο που του αφήνει χώρο να το κάνει η διαθεσιμότητά του να αλλοιωθεί από το απροσδόκητο και ελάχιστα οικείο.

Πώς νιώθετε όταν βλέπετε τον μόχθο σας να αποτελεί μια ποιητικήσυλλογή που οδεύει στο τυπογραφείο για έκδοση;

Είναι μια αμήχανη στιγμή. Πάντα νομίζεις πως δεν είναι η ώρα ακόμα, αλλά αυτό δεν τελειώνει ποτέ. Θέλει τόλμη και γενναιότητα το να αποχωριστείς τη γοητευτική διαδικασία της κοπτοραπτικής και να αποφασίσεις ότι αξίζει να παραδοθεί ό,τι σου δόθηκε. Μιλώ για τα αποκόμματα τεμαχισμένης αλήθειας που μας εμπιστεύεται η γλώσσα. Η διακινδύνευση είναι άλλωστε το σταθερό κλίμα της ίδιας της γραφής.

Ποια ήταν η αφορμή να εκδώσετε την ποιητική συλλογή Ο θυρωρός των ημερών;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη αφορμή, αλλά η αίσθηση ότι έχεις αρκετά χρονοτριβήσει με την επεξεργασία και κάποτε ακόμα και πως ο εαυτός σου έχει ήδη προχωρήσει σε άλλες ανεξερεύνητες περιοχές και οφείλει να κλείσει ένα κεφάλαιο που τον κρατά δεσμευμένο σε μια καθυστέρηση. Σε έναν βαθμό, το σώμα του κειμένου έχει τον πρώτο λόγο όταν αισθάνεσαι ότι φέρει θραυσματική την εποχή ως χρόνο και τόπο που μας περιέχει.

Τι δηλώνει ο τίτλος Ο θυρωρός των ημερών;

Ο θυρωρός, αυτή η ταπεινή φαινομενικά φιγούρα που πλέον εκλείπει από το αστικό κέντρο, φέρει το βάρος ενός συμβολισμού πολύπλευρα επίκαιρου. Η κλασική ερώτηση: «Πού πάτε, κύριε;» που ακουγόταν από τον «προστάτη» της εισόδου, εξακτινώνει σημασιολογικές αναγνώσεις για το ζήτημα της ελευθερίας, της απλότητας, της δικαιωματικής και αδιαπραγμάτευτης πρόσβασης στο πεδίο των επιλογών. Η υποχρέωσή μας να αναφερόμαστε σε κάποιον ενδιάμεσο που κρίνει, επιλέγει και αποφασίζει για εμάς ανακινεί το ζήτημα της διαμεσολάβησης ανάμεσα στο έξω, το μέσα και το παραμέσα. Κάθε μορφή εξουσίας, βέβαια, στο όνομα της προστασίας μας αναλαμβάνει αυτόν τον ρόλο του «φρουρού» που επιτρέπει ή απαγορεύει την έξοδο στον ανοιχτό ορίζοντα. Για εμένα προσωπικά εκτός από την αδιαφιλονίκητη εξουσία του φόβου που εξυφαίνεται γύρω μας, υπάρχει και μια άλλη ακόμα μεγαλύτερη, στην οποία μάλιστα ουδέποτε επί της ουσίας αντιστεκόμαστε. Αναφέρομαι στην εξουσία του ίδιου του θανάτου, που απαγορεύει την πρόσβασή μας στη διάρκεια ξεγελώντας μας με την παροχή ενός αριθμού ημερών που ενοικούν σε ορισμένα χρόνια, με τα οποία μάλιστα θα πρέπει να συμβιβαστούμε και να είμαστε και ικανοποιημένοι.

Το σώμα του κειμένου έχει τον πρώτο λόγο όταν αισθάνεσαι ότι φέρει θραυσματική την εποχή ως χρόνο και τόπο που μας περιέχει.

Δεν θα μπορούσαμε όμως να πούμε πως ένας από τους στόχους τηςποίησης είναι να αποτυπώσει τη ζωή και να την απαθανατίσει σε έργο τέχνης;

Η ποίηση καλείται να επαναφέρει μιαν άλλου τύπου ενότητα, να υπενθυμίσει το χαμένο ολόκληρο και αναλαμβάνοντας τη συναρμογή των φραγμέντων να οδηγήσει στην ακεραιότητα. Δεν νομίζω ότι σκοπός της ποίησης είναι να φωτογραφίσει το ήδη υπάρχον αλλά, εκκινώντας οπωσδήποτε από αυτό, να αναζητήσει εκείνο που μας διαφεύγει και το οποίο βέβαια το κατέχει πλήρως η γλώσσα. Θα ήταν πολύ βαρετή η ποίηση που λειτουργεί αποκλειστικά ως ρεπορτάζ και όχι ως βατήρας για εκτίναξη της κρυμμένης δυνατότητας. Εκείνο που οφείλει να ιχνηλατήσει κατεξοχήν είναι το νόημα που μας διαφεύγει.

Γράφετε: «Μετρά ο ωρολογοποιός/ με τη μεζούρα του ράφτη πια τον χρόνο». Ποια είναι η σημασία του χρόνου για τον άνθρωπο;

Κι αν ο χρόνος δεν υφίσταται κι εκείνο που σίγουρα υφίσταται είναι το άχρονο, στο οποίο ακόμα δεν έχουμε εισέλθει, τότε τι; Μόνο η θνητότητα και η πορεία προς την εκπλήρωσή της; Η επινόηση του χρόνου εξυπηρετεί την ολοκλήρωση και συνειδητοποίηση όχι ακριβώς αυτής της πραγματικότητας αλλά της αλήθειας πως το πεπερασμένο, που φαίνεται πως είμαστε, χρειάζεται χρόνο μέχρι να αντιληφθεί την αιωνιότητα που δικαιούται και στην οποία ανήκει. Ο χρόνος ίσως αποδειχτεί το απαραίτητο μεσοδιάστημα μέχρι την ωριμότητα, που δεν είναι άλλη από τη σταδιακή απεξάρτηση από το άχθος του φόβου των δευτερολέπτων.Δεν θα είχε άλλωστε κανένα νόημα η αιωνιότητα, αν επρόκειτο να τον διαιωνίσει.

Λέτε: «Κι όσο πιο γρήγορα το αντιληφθείς/ τόσο χειρότερα για σένα/ γιατί η ποίηση είναι κατακλυσμός/ –δεν είναι κιβωτός, καλέ μου Νώε». Σε κάθε περίπτωση, πιστεύετε ότι το στίγμα της ποίησης είναι ξεχωριστό και πλήρως διακριτό μέσα στο ευρύτερο πνευματικό περιβάλλον;

Με τον συγκεκριμένο στίχο εκφράζω την πεποίθησή μου ότι η ποίηση δεν είναι περιοχή ασφαλής και προστατευμένη, δεν λυτρώνει ούτε ανακουφίζει, δεν θωπεύει τον πληγωμένο μας εγωισμό ούτε είναι μέσο για να μας αγαπάνε. Είναι φυγόκεντρος δύναμη και διαρκής πειραματισμός, που ωστόσο στηρίζεται στην παράδοση. Το στίγμα της ποίησης είναι σαφώς διακριτό, καθώς είναι την ίδια στιγμή άπιαστη ροή ρυθμού, μύθος και στοχασμός σε αυστηρή αρχιτεκτονική.

Όταν συνδυάζεται το γνωστικό υλικό με τη φαντασία, αξιοποιούνται οι πολλαπλές δυνατότητες της γλώσσας.

Στην εποχή μας με τα τόσα προβλήματα, μπορεί ακόμη η ποίηση να μας βοηθήσει να ανεβούμε λίγο ψηλότερα;

Δεν ξέρω πώς ορίζεται σήμερα το υψηλό. Αν σκεφτούμε ότι ο Ρεμπό με το «Μια εποχή στην κόλαση» οδήγησε την ποίηση σε ιλιγγιώδη ύψη, ότι ο Έλιοτ και ο Σολωμός άγγιξαν τους ουρανούς, τότε μάλλον τα πράγματα είναι σκούρα για τη σύγχρονη ποίηση. Αν η ποίηση διαθέτει κέντρο και δεν ομφαλοσκοπεί, αν την ενδιαφέρει η αναζήτηση του νοήματος, ίσως τότε να βρει και η εποχή το κέντρο της. Αυτό είναι για μένα το «λίγο ψηλότερα».

Πέρα από την ποίηση, διδάσκετε δημιουργική γραφή στη Θεσσαλονίκη και στην Κύπρο. Ποια είναι η εμπειρία σας από αυτό το πεδίο;

Έχω συναντήσει μεγάλη αγάπη από ανθρώπους που μέχρι επτά χρόνια πριν ήμασταν τελείως άγνωστοι, όπως άγνωστη ήταν και η δυναμική που έφερε ο καθένας στον τρόπο αποτύπωσης στο χαρτί της προσωπικής του ανάγνωσης του κόσμου και του εαυτού. Από όλο αυτό προέκυψαν ανθολογίες και ποιητικές συλλογές αξιόλογες.

Αλήθεια, διδάσκεται η ποίηση;

Γνωρίζοντας τη γραφή ποιητών, ποιητριών και συγγραφέων διαφορετικού ύφους και τεχνοτροπίας, γενιών και ρευμάτων, διευρύνεται το πεδίο των ερεθισμάτων μέσα από την αναγνώριση ποικίλων λογοτεχνικών περιπτώσεων. Η επαφή τόσο με την παράδοση, το θέατρο, την τραγωδία, τη νεοελληνική αλλά και ξένη ποίηση δίνει τη δυνατότητα για μια κειμενική αλλά και διακειμενική σχέση, ώστε να επισημανθούν οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους άλλοι ποιητές πειραματίστηκαν, καθώς και να εντοπιστεί εκείνη η γραφή που μας γοητεύει περισσότερο. Όλα αυτά μετατρέπονται σε υλικό ανέγερσης του δικού μας εκφραστικού σύμπαντος. Όταν συνδυάζεται το γνωστικό υλικό με τη φαντασία, αξιοποιούνται οι πολλαπλές δυνατότητες της γλώσσας. Η ποίηση οφείλει να έχει μια ραχοκοκαλιά, να μετέρχεται τη μεταφορά όχι μόνο ως όχημα που στοχεύει στη συγκίνηση αλλά και ως μέσο αντίληψης της απάντησης στο αίνιγμα της ύπαρξης. Εγώ απλώς διαμεσολαβώ και μεταφέρω την εμπειρία μου.

Πώς προέκυψε η ενασχόληση με το δοκίμιο;

Από αγάπη για την ποίηση. Πρόκειται για μαθητεία σπάνια, που σε κάνει ταπεινό και ταυτόχρονα περήφανο που ανήκεις κι εσύ στην πλευρά όσων έχουν την ψευδαίσθηση πως αντιστέκονται. Σε κάθε περίπτωση διδάσκεσαι και ελευθερώνεσαι. Προσωπικά, δεν προσεγγίζω τη γραφή των άλλων ως θεωρητικός της ποίησης, αλλά με μιαν έκπληξη για όλες τις διαφορετικές αποχρώσεις της φωνής με τις οποίες μπορεί να ειπωθεί το άρρητο.

Ποιος είναι ο αγαπημένος σας ποιητής;

Ο Νίκος Καρούζος.

 

Ο θυρωρός των ημερών
Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου
Κέδρος
σ. 96
ISBN: 978-960-04-5313-3
Τιμή: 9,90€

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, συγγραφέας

https://diastixo.gr/sinentefxeis/ellines/19880-eftixia-alexandra-loukidou

https://diastixo.gr/ 

«Η Ελευσίνα ως πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης και “Το σύνδρομο της Περσεφόνης”» της Αγάθης Γεωργιάδου

 

Αγάθη Γεωργιάδου

Φέτος η πόλη της Ελευσίνας έχει την τιμητική της, καθώς αναδείχτηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2023 (2023 Eleusis). Σε μια εποχή που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί κλυδωνίζονται από τον ουκρανικό πόλεμο και την οικονομική ύφεση, σε μια Ευρώπη που μόλις έχει αναρρώσει από την πρόσφατη πανδημία Covid-19, ο θεσμός της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, ο οποίος δημιουργήθηκε με στόχο να συμβάλει στην προσέγγιση των ευρωπαϊκών λαών και την ανάδειξη της ποικιλομορφίας τους, αποτελεί μια ζωογόνα ανάσα για τον παγκόσμιο πολιτισμό.

Ο θεσμός αυτός είναι κυρίως ελληνικό δημιούργημα, αφού καθιερώθηκε το 1985 έπειτα από πρόταση της Μελίνας Μερκούρη και του Jack Lang στο Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει ήδη υλοποιηθεί στη χώρα μας τρεις φορές (Αθήνα 1985, Θεσσαλονίκη 1997 και Πάτρα 2006), με τέταρτη φέτος στην Ελευσίνα. Δικαίως, διότι η πόλη αυτή των Ελευσίνιων Μυστηρίων και η γενέτειρα του Αισχύλου ασκεί μια ανεξήγητη έλξη στους επισκέπτες της, η οποία εμπνέει την καλλιτεχνική φαντασία και τη λογοτεχνία. Στον χώρο της τέχνης, ο εμπνευσμένος καλλιτεχνικός διευθυντής της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Μιχαήλ Μαρμαρινός έχει ήδη διοργανώσει ποικίλες λαμπρές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, καθώς και πλήθος εκπαιδευτικές δράσεις.

Η Ελευσίνα είναι μια πόλη με πανάρχαια ιστορία, με γοητευτική μυθολογία και σύγχρονη ιστορία, μια πόλη με πολλές αντιθέσεις, μια μικρογραφία όλης της Ελλάδας με τη δραματουργία και τις μαγευτικές αρχαιότητές της, αλλά και το κακοποιημένο περιβάλλον της. Το αρχαίο της λιμάνι με τα βιομηχανικά απόβλητα συμβιώνουν με τη φυσική ομορφιά της και η αντιφατική τουριστική ανάπτυξή της με τη μυστηριακή και ιερή όψη της. Αναπόφευκτη η σύγκριση της αρχαίας Ελευσίνας με τη σύγχρονη για τον επισκέπτη της πόλης, αλλά και για τον αναγνώστη του μυθιστορήματος του Γιώργου Κώνστα Το σύνδρομο της Περσεφόνης (Δίαυλος, 2014). Εμπνευσμένο από τα Ελευσίνια Μυστήρια, τις μυστηριακές τελετές που τελούνταν στην αρχαιότητα προς τιμήν της Δήμητρας και της Κόρης (Περσεφόνης) και συμβόλιζαν το μυστήριο της ζωής και του θανάτου, το βιβλίο εξάπτει τη φαντασία του αναγνώστη με ένα σύγχρονο μυστήριο που πλανιέται στην πόλη: τη μυστηριώδη εξαφάνιση κάποιων κοριτσιών και την αλλαγή συμπεριφοράς πολλών κατοίκων της Χώρας. Με τη γλαφυρότητα και τον πλούτο των περιγραφών του, το βιβλίο μάς θυμίζει πόσο γοητευτική είναι η Ελευσίνα, καθώς μας ξεναγεί από το τέλος της Ιεράς Οδού στον αρχαιολογικό χώρο της πόλης:

Η νύχτα είχε προχωρήσει αρκετά. Πέρα από τον λόφο με τα ιερά, η θάλασσα της Ελευσίνας έμοιαζε με γυμνή γυναίκα, με το κορμί της να τρεμοπαίζει από την προσμονή. Ένα ασημένιο ποτάμι, που έρεε από το χλωμό σώμα της Σελήνης, φώτιζε το Θριάσιο Πεδίο. (σ. 7)
[…]
Η Ελένη συνέχισε τον δρόμο της και στάθηκε για λίγο μπροστά στο Καλλίχορον φρέαρ, το πιο ιερό μέρος των αρχαίων Ελευσινίων, γιατί κατά την παράδοση σε αυτό ξεδίψασε η Δήμητρα και ξεκουράστηκε, καθώς τριγύριζε γεμάτη αγωνία να βρει τη χαμένη κόρη της, την Περσεφόνη. (σ. 91)

Το μυθιστόρημα στήνει μπροστά στα μάτια της μια φανταστική αναπαράσταση των Μυστηρίων: τον Ιεροφάντη που ανεβαίνει τα σκαλιά που οδηγούν στον θρόνο του θεού του Κάτω Κόσμου, του Πλούτωνα, και προφητεύει το μίσος, την καταστροφή και την ασχήμια που θα χαρακτηρίζουν τον κόσμο στους αιώνες που θα ακολουθήσουν, καθώς και τη μυστηριακή τελετή που γινόταν τα μεσάνυχτα από τον χορό των χαμένων γυναικών μέσα στον ναό του θεού. Στο βιβλίο, η μυθολογική διάσταση συνυφαίνεται με την πολιτική πραγματικότητα της σύγχρονης Ελλάδας, αλλά και με τον αντιφατικό κόσμο στον οποίο ζούμε. Η διαπλοκή αυτή εκφράζεται με τον αποπροσανατολισμένο ψυχισμό ενός ήρωα του βιβλίου, ο οποίος χάνει ξαφνικά την ταυτότητα, τη μνήμη, τη γλώσσα και την αίσθηση του χώρου και του χρόνου. Αναπτύσσει, ωστόσο, μυστηριωδώς μια βαθύτερη αίσθηση να αντιλαμβάνεται τα ψεύδη και τις αντιφάσεις των αρθρογράφων. Ο ψυχίατρος στον οποίο καταφεύγει αισθάνεται ανήμπορος να τον βοηθήσει, βλέποντας πρώτη φορά να διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια του «ένα τόσο ακραίο σύμπτωμα απώλειας της προσωπικότητας, εντελώς σωματοποιημένο» (σ. 63). Ανάλογα συμπτώματα είχαν και άλλοι πολίτες στη Χώρα, σαν να είχαν όλοι προσβληθεί από μια άγνωστη επιδημία.

Η μυθολογική διάσταση συνυφαίνεται με την πολιτική πραγματικότητα της σύγχρονης Ελλάδας, αλλά και με τον αντιφατικό κόσμο στον οποίο ζούμε.

Είναι φανερό ότι ο συγγραφέας στηλιτεύει στο βιβλίο του την πολιτική ρευστότητα, τη συνθηματολογία, τη χρήση περισπούδαστων όρων για την άγρα ψήφων από τους πολιτικούς, «τον τρομαχτικό χείμαρρο των πληροφοριών που βομβάρδιζαν τον μέσο πολίτη κι όχι μόνο», την «καταιγιστική υπερπροσφορά πολιτισμικών αγαθών» (σ. 67), τη χωροχρονική και ιδεολογική σύγχυση και την αδράνεια στην οποία περιέρχονται οι πολίτες. Στον αντίποδα αυτού του αποσυντονισμού βρίσκονται οι τελεστικές γιορτές των κοριτσιών στον αρχαίο ναό της Ελευσίνας, που είχαν στόχο και όραμα και διαπνέονταν από πνεύμα ομοψυχίας και αλληλεγγύης:

Μια ομάδα κοριτσιών ξεπρόβαλε μέσα από τις σκιές των δέντρων. Κάτω από το φως της σελήνης, με τα κάτασπρα, ξεσκισμένα νυχτικά τους έμοιαζαν σαν κοπάδι περιστέρια που γουργούριζαν κοιτώντας τον ουρανό προς τη μεριά του φεγγαριού. Στέκονταν όρθιες, η μια δίπλα στην άλλη, ανάμεσα στα βράχια και τις σπασμένες κολόνες του αρχαίου ναού, σαν αρχαίος χορός. Μια ψηλή, μισογκρεμισμένη καμάρα υψωνόταν πάνω από τα κεφάλια τους σαν περίεργο σκέλεθρο. (σ. 80)

Στην καρδιά της ιεροτελεστίας των γυναικών ήταν ο ύμνος προς τον Καβαλάρη της Νύχτας, τον Πλούτωνα, που κατέληγε σε έναν άκρως ερωτικό χορό με ηδονική συνεύρεσή τους με τον ξύλινο φαλλό του θεού. Η τελεστική αυτή γιορτή διακόπτεται από την παρουσία αρχαιοκάπηλων στον χώρο, οι οποίοι κλέβουν τα ιερά αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν οι ιερείς των Μυστηρίων (ένα κουκουνάρι, ένα σπειρωτό φίδι κι ένα αντικείμενο σε σχήμα αυγού, όλα από ατόφιο χρυσάφι). Η πλοκή, στη συνέχεια, περιστρέφεται γύρω από τον τρόπο με τον οποίο τα αντικείμενα αυτά περιήλθαν και πάλι με μυστήριο τρόπο στην κατοχή των «ιερών γυναικών» και το μυθιστόρημα κλείνει με την καταβύθισή τους στον γαλήνιο κόσμο των νεκρών.

Ολοκληρώνοντας το βιβλίο, ο αναγνώστης αφενός μεν μυείται στον αλληγορικό κόσμο της Ελευσίνας και στα απόκρυφα Μυστήρια της Δήμητρας και της Περσεφόνης, αφετέρου εμφορείται από πλήθος ερωτημάτων σχετικά με τη ζωή και τον θάνατο, την ύλη και την πνευματικότητα, τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο, τι μόνιμο και τι παροδικό και για τι αξίζει να αγωνιζόμαστε. Πάνω από όλα, μας προβληματίζει σχετικά με τον τρόπο ζωής μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους, θέτοντας έμμεσα το φιλοσοφικό ερώτημα των θιασωτών της Περσεφόνης: ποιος κόσμος είναι ο πιο επιθυμητός, ο πάνω με όλη την ασχήμια και τις αντιφάσεις του ή ο κάτω με την ψυχική αταραξία που τον χαρακτηρίζει; Το μυθιστόρημα δίνει στο ερώτημα τη δική του απάντηση, παρουσιάζοντας τους ήρωες και τις ηρωίδες του να κινούνται στο μεταίχμιο των δύο κόσμων, του μυστικού, αόρατου και γαλήνιου και της απτής και απατηλής πραγματικότητας, η οποία εκμηδενίζει την προσωπικότητα των ανθρώπων. Στο τέλος μάς αφήνει με μια πικρή διαπίστωση, πως, αν οι ζωντανοί δεν αφυπνίσουν την πνευματική τους φύση στη διάρκεια της επίγειας ζωής τους, είναι πολύ πιθανό να περιβληθούν σύντομα με το αιώνιο σκοτάδι.

Αγάθη Γεωργιάδου, δρ Φιλολογίας, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας

https://diastixo.gr/epikaira/apopseis/20096-elefsina-protevousa-syndromo-persefonis

https://diastixo.gr/ 

Απονεμήθηκαν τα βραβεία του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ 2023

 

diastixo.gr

Στην εκδήλωση για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου που διοργανώθηκε από το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου χθες, Κυριακή 2 Απριλίου, στην αίθουσα «Γιάννης Μαρίνος» (πρώην Πολυχώρος) του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών:

– Απονεμήθηκαν τα διπλώματα στις υποψήφιες για το Διεθνές Βραβείο HCAA 2022 Μαρία Παπαγιάννη (για τη συγγραφή) και Ίριδα Σαμαρτζή (για την εικονογράφηση).

– Παρουσιάστηκαν οι υποψήφιες για το Διεθνές Βραβείο HCAA 2024 Αγγελική Δαρλάση (για τη συγγραφή) και Κέλλυ Ματαθία-Κόβο (για την εικονογράφηση).

– Απονεμήθηκαν τα διπλώματα για την αναγραφή των έργων τους στους Τιμητικούς Πίνακες της ΙΒΒΥ 2022, στην Ελένη Πριοβόλου (για τη συγγραφή), στη Φωτεινή Τίκκου (για την εικονογράφηση), στην Αργυρώ Πιπίνη (για τη μετάφραση) και αντιστοίχως στις Εκδόσεις Καστανιώτη, στις Εκδόσεις Ίκαρος και στις Εκδόσεις Πατάκη.

– Τιμήθηκαν οι εκδότες-αθλοθέτες του Ελληνικού  Τμήματος της ΙΒΒΥ για την έμπρακτη στήριξή τους: Εκδόσεις Άγκυρα, Εκδόσεις Διάπλους, Εκδόσεις Καστανιώτη, Εκδόσεις Κόκκινη Κλωστή Δεμένη, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Εκδόσεις Μίνωας, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, Εκδόσεις Πατάκη.

Στην εκδήλωση ανακοινώθηκαν τα βραβεία για την προώθηση της φιλαναγνωσίας σε φυσικά πρόσωπα και φορείς και τα αποτελέσματα των διαγωνισμών για τη συγγραφή, εικονογράφηση και μετάφραση βιβλίων έκδοσης 2022. Αναλυτικά, τα αποτελέσματα ανά κατηγορία:

Ειδικές διακρίσεις

Το μεγάλο βραβείο «Πηνελόπη Δέλτα» απονέμεται στην Αθηνά Μπίνιου για τη συνολική της προσφορά στην προώθηση του παιδικού και εφηβικού βιβλίου. Το βραβείο, που φέρει το όνομα της σημαντικής Ελληνίδας λογοτέχνιδας, αποτελεί τη μεγαλύτερη τιμητική διάκριση που θεσπίστηκε από το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ. Απονέμεται κάθε χρόνο σε πρόσωπα τα οποία διακρίνονται για τη συνολική τους προσφορά στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας και στην προώθηση της παιδικής λογοτεχνίας.

Βραβεία σε φυσικά πρόσωπα και φορείς
​
1. Βραβείο «Κωνσταντίνου Π. Δεμερτζή – στον Έλληνα Δάσκαλο» σε εν ενεργεία δάσκαλο ή άλλης ειδικότητας εκπαιδευτικό πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ο/η οποίος/α δείχνει έμπρακτα και αποτελεσματικά το ενδιαφέρον του/της  για τη φιλαναγνωσία και την παιδική λογοτεχνία: απονέμεται στην Ταξιαρχούλα Μωϋσή, δασκάλα στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Αγίας Παρασκευής. Αθλοθέτης: Εκδόσεις Άγκυρα.  Έπαθλο: βιβλία αξίας 300 ευρώ.

2. Βραβείο «Βασίλης Αναγνωστόπουλος» σε εν ενεργεία εκπαιδευτικό δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κάθε ειδικότητας, ο/η οποίος/α δείχνει έμπρακτα και αποτελεσματικά το ενδιαφέρον του/της για τη Φιλαναγνωσία και τη Νεανική Λογοτεχνία: απονέμεται στη Γεωργία Παπαγεωργοπούλου, καθηγήτρια στο 1ο ΕΠΑ.Λ. Αγ. Παρασκευής. Αθλοθέτης: Εκδόσεις Μίνωας προς τιμήν της Μαίρης Κωνστανταροπούλου. Έπαθλο: βιβλία αξίας 300 ευρώ.

3. Βραβείο «Κούλα Κουλουμπή» σε εν ενεργεία νηπιαγωγό ή παιδαγωγό, ο/η οποίος/α εισάγει με τους πιο ευφάνταστους τρόπους τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας στον κόσμο του παιδικού βιβλίου: απονέμεται στη Δέσποινα Μουαμελετζή, νηπιαγωγό στο 6ο Νηπιαγωγείο Κορωπίου. Αθλοθέτης: Εκδόσεις Διάπλους. Έπαθλο: βιβλία αξίας 300 ευρώ.

4. Βραβείο «Παντελής & Χρήστος Αλέφαντος» σε παιδική/νεανική βιβλιοθήκη για τη συνολική της δράση: απονέμεται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κατερίνης. Αθλοθέτης: Εκδόσεις Καστανιώτη. Έπαθλο: Βιβλία αξίας 500 ευρώ.

5. Βραβείο σε πρόγραμμα για την προώθηση της φιλαναγνωσίας σε παιδιά και νέους, το οποίο εκπόνησε και εφάρμοσε σχολείο, βιβλιοθήκη, άλλος φορέας ή φυσικό πρόσωπο: απονέμεται στο Project Ανοικτό Βιβλίο – Open Book Project (υπεύθυνη: Μαρέττα Σιδηροπούλου), που εκπονεί το Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εκπαιδευτικών Πρακτικών του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΕΠΗ) του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ). Αθλοθέτης: Εκδόσεις Πατάκη. Έπαθλο: Βιβλία αξίας 300 ευρώ.

6. Βραβείο σε βιβλιοθηκονόμο: απονέμεται στη Γεωργία Τσιάνα, βιβλιοθηκονόμο στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λάρισας «Κωνσταντίνος Κούμας». Αθλοθέτης: Εκδόσεις Παπαδόπουλος στη μνήμη του Κυριάκου Παπαδόπουλου. Έπαθλο: βιβλία αξίας 500 ευρώ.

7. Βραβείο σε σχολικό-μαθητικό έντυπο το οποίο καλλιεργεί τη φιλαναγνωσία και προωθεί την ανάγνωση παιδικής λογοτεχνίας: απονέμεται στη μαθητική εφημερίδα Τα τρελά μολύβια, που εκδίδει το 14ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας (υπεύθυνη: Ζωή Κοσκινίδου). Αθλοθέτης: Εκδόσεις Μεταίχμιο. Έπαθλο: βιβλία αξίας 300 ευρώ.

8. Βραβείο «Πάνος Αλέφαντος» σε εθελοντή, που με τη δράση του προωθεί τη φιλαναγνωσία: απονέμεται στον Σύλλογο Φίλων του Μουσείου Παιδικής Εφηβικής Λογοτεχνίας (ΜΠΕΛ) (πρόεδρος: Τασούλα Τσιλιμένη). Αθλοθέτης: Εκδόσεις Κόκκινη Κλωστή Δεμένη. Έπαθλο: Βιβλία αξίας 300 ευρώ.

Βραβεία σε δημιουργούς

1.Βραβείο «Πηνελόπη Μαξίμου» σε συγγραφέα βιβλίου αφήγησης βραχείας φόρμας για παιδιά: απονέμεται στον Μάκη Τσίτα για το βιβλίο Έρχεται ο γίγαντας, Εκδόσεις Μεταίχμιο.

2. Βραβείο σε εικονογράφο και σε συγγραφέα εικονοβιβλίου (picture book ή graphic novel) για την εικονογράφηση και για το κείμενο: απονέμεται στην Ίριδα Σαμαρτζή (εικονογράφηση) και στη Μαρία Παπαγιάννη (συγγραφή) για το βιβλίο Στο Πικεφί, Εκδόσεις Πατάκη.

3. Βραβείο «Φανή Αποστολίδου» σε συγγραφέα εκτενούς αφηγήματος για παιδιά μεγάλων τάξεων Δημοτικού και Γυμνασίου: απονέμεται στη Λίλη Λαμπρέλλη για το βιβλίο Το πέρασμα. Αϊβαλί-Μυτιλήνη, 1922, Εκδόσεις Πατάκη.

4. Βραβείο σε συγγραφέα εφηβικού-νεανικού βιβλίου: απονέμεται στον Πολυχρόνη Κουτσάκη για το βιβλίο Φωτιά, Εκδόσεις Καστανιώτη.

5. Βραβείο «Βίτω Αγγελοπούλου» σε συγγραφέα βιβλίου με πληροφοριακά κείμενα (γνώσεων) για παιδιά: απονέμεται στην Ιουλίτα Ηλιοπούλου για το βιβλίο Ο Ελύτης για παιδιά, Εκδόσεις Ίκαρος.

6. Βραβείο σε ξένο συγγραφέα, Έλληνα εκδότη και μεταφραστή βιβλίου μεταφρασμένου στα ελληνικά για παιδιά ή νέους:
α) για παιδιά έως 12 ετών: απονέμεται στη Mary Richards (συγγραφή), στον Ηλία Μαγκλίνη (μετάφραση) και στις Εκδόσεις Καπόν για το βιβλίο Η ιστορία των λέξεων για παιδιά.
β) για εφήβους και νέους/νέες: απονέμεται στην Kimberly Brubaker Bradley (συγγραφή), στη Βάσια Τζανακάρη (μετάφραση) και στις Εκδόσεις Παπαδόπουλος για το βιβλίο Μας μεγάλωσαν λύκοι.

7. Βραβείο «Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου» σε πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα βιβλίου για παιδιά ή νέους: στη Δανάη Δραγωνέα για το βιβλίο Το νησί της βροχής. Ένα μυστικό ημερολόγιο, Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη.

8. Βραβείο σε συγγραφέα για τη διασκευή λογοτεχνικού έργου της ελληνικής ή παγκόσμιας λογοτεχνίας για παιδιά και νέους: απονέμεται στον Kanellos Cob για το βιβλίο Ο θησαυρός της Βαγίας (συγγραφή Ζωρζ Σαρή), Εκδόσεις Πατάκη.

9. Ειδικό βραβείο σε εικονογράφο για την εικονογράφηση βιβλίου με εικόνες για παιδιά και νέους*: απονέμεται στον Αχιλλέα Ραζή για την εικονογράφηση του βιβλίου Είναι τέρας; (συγγραφή Αχιλλέας Ραζής), Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.

Το σκεπτικό βράβευσης των δημιουργών που διακρίθηκαν για όλες τις κατηγορίες θα ανακοινωθεί στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ (www.greekibby.gr) τις επόμενες ημέρες.

Την κριτική επιτροπή αποτελούν οι:
Βαγγέλης Ηλιόπουλος, συγγραφέας, εκπαιδευτικός (πρόεδρος επιτροπής)
Κατερίνα Δερματά, εκπαιδευτικός
Θανάσης Κοτσοβός, βιβλιοθηκονόμος
Μαρία Κουρκουμέλη, εκπαιδευτικός
Κέλλυ Ματαθία-Κόβο, γραφίστρια-εικονογράφος
Ραλλού Σάρρου, εκπαιδευτικός
Ελίτα Φώκιαλη, εκπαιδευτικός

Περισσότερες πληροφορίες για τη φετινή διοργάνωση μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

https://diastixo.gr/epikaira/eidiseis/20105-aponemithikan-vraveia-ibby

https://diastixo.gr/ 

Χρήστος Δεσύλλας: συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

 

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης

Ο Χρήστος Δεσύλλας γεννήθηκε στην Πάτρα και έζησε εκεί τα εφηβικά του χρόνια. Με υποτροφία σπούδασε σε πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, όπου τελείωσε και τις μεταπτυχιακές του σπουδές ως χημικός. Ασχολήθηκε με την έρευνα, ενώ ταυτόχρονα δίδαξε σε δύο πανεπιστήμια. Επιστρέφει στην Ελλάδα έπειτα από παραμονή ενός έτους στην Ολλανδία, όπου εξειδικεύτηκε στον τομέα των τροφίμων, και ανέλαβε τη διεύθυνση βιομηχανίας βρεφικών τροφών. Από το 1988 ξεκίνησε τη συγγραφική του δραστηριότητα. Έχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα και παιδικά. Είναι μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Το μυθιστόρημά του Η αυτοκρατορία της σιωπής, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Χατζηλάκος, μας έδωσε την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη.

Πώς αρχίζει το ταξίδι της συγγραφής ενός βιβλίου;

Η σύλληψη ενός βιβλίου αρχίζει από μια ιδέα, η οποία θα κερδίσει το ενδιαφέρον μου. Μετά τη σύλληψη της ιδέας, ξεκινώ με την προετοιμασία του έργου, η οποία εξαρτάται από ποικίλους παράγοντες, όπως ο χρόνος όπου εκτυλίσσονται τα γεγονότα, καθώς και η έρευνα για την ακριβή περιγραφή των συνθηκών που επικρατούσαν κατ’ εκείνην τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Ακολουθεί η επιλογή των προσώπων, πρωταγωνιστών και μη, με την περιγραφή και με μια σε βάθος ανάλυση των χαρακτήρων τους. Έτσι, πάνω σε μια δομημένη πλοκή –ραχοκοκαλιά– χτίζεται με μια ιεραρχία η ανάπτυξη των γεγονότων.

Τι σας ώθησε να γράψετε το μυθιστόρημα Η αυτοκρατορία της σιωπής;

Η μαρτυρία ενός φίλου του οποίου ο γιος, παιδί ιδιαίτερης ευφυΐας, επιστήμονας της Αστρονομίας και Πυρηνικής Φυσικής, προσλήφθηκε από τη NASA και εργάστηκε στις ερευνητικές εγκαταστάσεις της κάπου στη Νέα Υόρκη. Οι διηγήσεις του πατέρα ήταν πραγματικά συγκλονιστικές, ιδιαίτερα όμως οι αναφορές του στην πλήρως ελεγχόμενη ζωή του γιου του στον Οικισμό μού κέντρισαν το ενδιαφέρον και τις θεώρησα ένα άκρως ενδιαφέρον θέμα για μυθιστόρημα.

Ο τίτλος είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;

Όχι, δεν είναι συμβολικός. Προσωπικά έλκομαι από ό,τι έχει σχέση με το Διάστημα, στο οποίο πολλές φορές μεταφέρομαι νοερά ταξιδεύοντας στους σκοτεινούς, μακρινούς και απέραντους γαλαξίες, που ουσιαστικά δεν είναι καθόλου σιωπηλοί. Το ίδιο έκανε και ο ήρωας του μυθιστορήματος, ο Μιχάλης, που δαπάνησε τη ζωή του μελετώντας το σύμπαν.

Γιατί έχετε χωρίσει το μυθιστόρημα σε πέντε μέρη;

Είναι οι πέντε μεγάλες ενότητες –περίοδοι–, που αναφέρονται κυρίως σε συγκεκριμένους τόπους, όπου συνέβησαν τα διάφορα γεγονότα. Τόποι καθοριστικοί για τους ήρωες του μυθιστορήματος, που αφορούν και τους αντίστοιχους χρόνους, αφού το βιβλίο καλύπτει τρεις γενιές, και θεωρώ πως οι ενότητες αυτές βοηθούν αρκετά τον αναγνώστη.

Μας ταξιδεύετε στην Ελλάδα, στην Αυστρία, στη Νέα Υόρκη και στο Ιράν. Για ποιο λόγο πραγματοποιείται αυτό το ταξίδι;

Τις χώρες όπου έζησε και ταξίδεψε ο ήρωας του βιβλίου δεν τις επέλεξα εγώ, αλλά ο ίδιος και ο Οργανισμός όπου υπηρετούσε. Στην Πελοπόννησο γεννήθηκε. Στην Αυστρία τον δέχτηκαν να σπουδάσει ως παιδί ιδιαίτερης ευφυΐας. Στην Αμερική τον έστειλε η επιτροπή αξιολόγησης του Διαστημικού Οργανισμού και αργότερα οι ίδιοι τον οδήγησαν στο Ιράν για επιστημονική κατασκοπεία.

Οι περιγραφές σας κερδίζουν τον αναγνώστη και τον συγκινούν. Είναι κι αυτή μια τεχνική του συγγραφέα να γοητεύει τον αναγνώστη;

Πιστεύω ότι οι περιγραφές, με μέτρο πάντα, διασκεδάζουν και μορφώνουν τον αναγνώστη, αφού μαθαίνει πράγματα που δεν γνωρίζει. Μια περιγραφή μπορεί να αφορά έναν τόπο, μια εποχή, ένα στιλ, ένα αίσθημα, ήθη και έθιμα, ακόμη και τη γαστρονομία μιας χώρας. Θεωρώ τις περιγραφές απαραίτητες, αφού ο αναγνώστης γίνεται ένα με το περιβάλλον, ζει τον χώρο, που τον μοιράζεται με τα πρόσωπα του μυθιστορήματος, και του λείπουν μόνον οι μυρωδιές. Κάποιος μπορεί να έχει αντίθετη άποψη, τη στιγμή που μπορεί να βρει ό,τι και αν αναζητήσει στο διαδίκτυο. Το θέμα εδώ είναι καθαρά υποκειμενικό και προσωπικά πιστεύω ότι, όταν ο αναγνώστης διαβάζει ένα μυθιστόρημα χωρίς περιγραφές, δύσκολα θα ανατρέξει στο διαδίκτυο για επιπρόσθετες πληροφορίες. Με τις έτοιμες λοιπόν πληροφορίες που του παρέχονται από τον συγγραφέα, το διάβασμα γίνεται πιο ενδιαφέρον και πιο συναρπαστικό.

Το διάβασμα λίγοι το έχουν ως ψυχοφάρμακο. Οι περισσότεροι το έχουν ως ψυχαγωγία.

Κάνετε μια αναφορά στις κατασκευές των πυρηνικών. Αλήθεια, κινδυνεύει ακόμη η ανθρωπότητα από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας;

Εάν κοιτάξουμε σήμερα τον παγκόσμιο χάρτη, θα δούμε αρκετούς πολέμους με την απειλή μιας πυρηνικής σύρραξης που θα σήμαινε και το τέλος του πλανήτη μας. Πριν από πενήντα ή και σαράντα χρόνια, τρεις ή τέσσερις ήταν οι χώρες που είχαν αναπτύξει πυρηνική πολεμική τεχνολογία. Σήμερα υπερβαίνουν τις δέκα και όσο μεγαλώνει ο αριθμός τους, τόσο μεγαλώνει και ο κίνδυνος μιας πυρηνικής σύρραξης. Ο πληθυσμός της Γης μεγαλώνει, και μαζί μεγαλώνουν οι απαιτήσεις για τη σίτισή του. Από την άλλη, η τεράστια εκβιομηχάνιση και οι νέοι τρόποι ζωής έφεραν την υπερθέρμανση του πλανήτη με την ταχεία αλλαγή του κλίματος (θεομηνίες, πυρκαγιές, πλημμύρες λόγω της τήξεως των πάγων στους πόλους) με τεράστιες επιπτώσεις στις καλλιέργειες και τις οικονομίες των λαών, με αποτέλεσμα τις μαζικές μεταναστεύσεις ολόκληρων πληθυσμών για επιβίωση. Η αναζήτηση νέων εδαφών για εκμετάλλευση νέων ενεργειακών πηγών, υδάτινων πόρων και καλλιεργειών της γης, μοιραία θα είναι τα κύρια θέματα συρράξεων μεταξύ των λαών τα επόμενα χρόνια, και μοιραία τα πυρηνικά θα είναι πάντα μια μεγάλη απειλή για την ανθρωπότητα.

Ο Μιχάλης αποδέχεται όλες τις παροχές που του προσφέρουν. Γιατί δεν αντιστέκεται, να πει ένα όχι σ’ αυτά που του ζητούν;

Πράγματι, πολλές οι παροχές που του δόθηκαν, όμως όταν εγκλωβίζεσαι σε τέτοια σκοτεινά και επικίνδυνα μονοπάτια, δύσκολα βγαίνεις από εκεί όσο και αν το επιθυμείς. Ο ίδιος λέει: «Ποιος μπορεί να πει όχι στο Μεγάλο Αδερφό;». Δεν υπάρχει «όχι» στις απαιτήσεις των συγκεκριμένων εργοδοτών. Είναι ένα ιδιόρρυθμο καθεστώς τέτοιο, που δεν ορίζεις τον εαυτό σου.

Γιατί συνεχίζουν να φεύγουν οι ιδιοφυείς, προικισμένοι φοιτητές και επιστήμονές μας στο εξωτερικό;

Οι Αμερικανοί έχουν ένα ρητό που λέει: «Η χλόη στην απέναντι πλευρά δεν είναι πάντα πιο πράσινη». Η βιομηχανία στην Ελλάδα είναι κυρίως μεταποιητική και η οικονομία μας στηρίζεται περισσότερο στην παροχή υπηρεσιών και τον τουρισμό. Έτσι, ιδιαίτερα λόγω της μακράς οικονομικής κρίσης που όλοι υποστήκαμε, μαζί και η πανδημία που μας χτύπησε, είχαν ως αποτέλεσμα μια μεγάλη οικονομική ύφεση, το κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων και την ανεργία. Μοιραία η ζήτηση επιστημονικού προσωπικού ήταν μηδαμινή σε σχέση με την προσφορά του επιστημονικού μας δυναμικού, και οι μισθοί χαμηλοί. Η υψηλή επιστημονική κατάρτιση στην Ελλάδα κάνει τους νέους μας επιστήμονες περιζήτητους στο εξωτερικό, με καλύτερες αλλά σκληρότερες συνθήκες εργασίας και υψηλούς μισθούς. Θα πρέπει τόσο το κράτος όσο και οι πανεπιστημιακοί φορείς στην Ελλάδα να βρουν τρόπους για νέες προοπτικές για να σταματήσει αυτό το brain drain, ώστε να επαναπατριστούν τα παιδιά μας.

Από την πείρα που έχετε, πώς βλέπετε σήμερα τον χώρο του βιβλίου;

Υπάρχει πράγματι μια κρίση σήμερα στο λογοτεχνικό βιβλίο. Οι λόγοι γνωστοί και οφείλονται σε πολλούς παράγοντες. Κύρια αιτία θα έλεγα ότι είναι η άσχημη ψυχολογική κατάσταση των Ελλήνων μετά τα σοβαρά γεγονότα που προηγήθηκαν από τη δεκάχρονη οικονομική κρίση, την πανδημία του κορονοϊού και τα προβλήματα που δημιούργησαν στους ανθρώπους, οικονομικά, υγείας και ψυχολογικά. Είναι δύσκολο για κάποιον που προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του λόγω ακρίβειας και ανεργίας, να αγοράσει ένα βιβλίο, όταν ως προτεραιότητα βάζει την επιβίωσή του και την επιβίωση της οικογένειάς του. Το διάβασμα λίγοι το έχουν ως ψυχοφάρμακο. Οι περισσότεροι το έχουν ως ψυχαγωγία – και, ως τέτοια, θα πρέπει να έχει κάποιος ξεκάθαρο νου και ψυχική ευεξία.

Ποια είναι η σημασία της πλοκής σε ένα μυθιστόρημα;

Αν με ρωτάτε επί προσωπικού επιπέδου, δίνω μεγάλη σημασία στην πλοκή ενός μυθιστορήματος. Αυτή με ενδιαφέρει απόλυτα, όταν φυσικά συνοδεύεται και από άψογο γράψιμο. Τι καλύτερο από το να διαβάζεις ένα βιβλίο και να μην το αφήνεις από τα χέρια σου, όταν σ’ έχουν εγκλωβίσει όπως η αράχνη στον ιστό της τα συναρπαστικά γεγονότα που διαδραματίζονται κι εσύ αγωνιάς να διαβάσεις την επόμενη σελίδα; Εξαιρετικό μυθιστόρημα θεωρώ εκείνο που διαβάζεται απνευστί, με κάνει μέρος της πλοκής του, ζω την περιπέτεια και αγωνιώ για να φθάσω στο τέλος, στη λύτρωση. Θέλω η κάθε πλοκή να είναι τέτοια που να μου αφήσει τα αποτυπώματά της στη σκέψη μου για μεγάλο χρονικό διάστημα και, εάν είναι δυνατόν, να μιμηθώ ή να διδαχτώ πράγματα από την κάθε ιστορία. Απαγορευτικά για μένα είναι τα μυθιστορήματα που δίχως λόγο πλατειάζουν, μόνο και μόνο για να γίνει το βιβλίο ογκωδέστερο, ή περιέχουν επαναλαμβανόμενα γεγονότα και ιδέες.

Ποια είναι τα στοιχεία που μπορούν να κάνουν ένα μυθιστόρημα δημοφιλές και ευπώλητο;

Θα έλεγα ότι, για να είναι ένα μυθιστόρημα δημοφιλές και ευπώλητο, θα πρέπει να έχει ενδιαφέρουσα πλοκή, καλό γράψιμο, ανάλυση χαρακτήρων σε βάθος, να περιέχει έξυπνους και γρήγορους διαλόγους. Η κάθε του σελίδα να σε αφήνει σε αγωνία. Να κάνει αναλύσεις γεγονότων, να δίνει συμβουλές που ενδεχομένως βοηθήσουν τον αναγνώστη στην επίλυση των δικών του προβλημάτων, μα πάνω απ’ όλα οι ιστορίες να είναι ανθρώπινες, ιστορίες με πάθη που σε καθηλώνουν. Το ερώτημα είναι, αν όλα αυτά ο συγγραφέας μπορεί να τα ενσωματώσει σε ένα μυθιστόρημα. Μπορεί κάποιοι να το κατορθώσουν, αυτό όμως δεν είναι απόλυτο ότι θα εξασφαλίσει και πωλήσεις πολλών αντιτύπων, γιατί πολλά εξαρτώνται από τον ίδιο τον αναγνώστη, που ψάχνει για βιβλία προσαρμοσμένα στον χαρακτήρα του, την παιδεία και τον ψυχισμό του.

 

Η αυτοκρατορία της σιωπής
Χρήστος Δεσύλλας
Εκδόσεις Χατζηλάκος
392 σελ.
ISBN 978-960-6742-76-4
Τιμή €15,90

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, συγγραφέας.

https://diastixo.gr/sinentefxeis/ellines/20102-christos-desyllas

https://diastixo.gr/