- Κατερίνα Ζαμαρία
Ένα γλυκό, αλληγορικό παραμύθι είναι το βιβλίο της Βάσιας Παρασκευοπούλου Ο βασιλιάς μυγιάστηκε, σε εικονογράφηση της Φωτεινής Τίκκου, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη. Εκείνο που αρχικά ξαφνιάζει είναι ο τίτλος, που παραπέμπει στη γνωστή παροιμία (σαν να λέμε ότι η συνείδησή του τον ενοχλεί και τον κάνει να «μυγάται» –δηλαδή να κουνιέται ανήσυχα– όταν το θέμα για το οποίο είναι «ένοχος» έρχεται στην επιφάνεια).
Στο βιβλίο της η Παρασκευοπούλου κρατά το μοτίβο των λαϊκών παραμυθιών, αφού έχουμε βασιλιά, έχουμε ανθρωπομορφική απεικόνιση ζώων και εξωτερικό αφηγητή. Αυτός ο βασιλιάς στιγμή δεν βγάζει απ’ το κεφάλι τη χρυσή κορόνα του: «ούτε στον ξύπνιο μα ούτε και στον ύπνο… και ούτε στη στεριά μα ούτε και στη θάλασσα… και, είτε είναι καλοκαίρι είτε χειμώνας, κυκλοφορεί μ’ αυτή». Και δεν είναι μόνο η κορόνα. Γιατί ο βασιλιάς έχει μια ιδιαίτερη προτίμηση σε ό,τι είναι από χρυσό, όπως η πολυαγαπημένη, πολυλατρεμένη του συλλογή από 602 χρυσούς ιπποπόταμους, που μετράει κάθε βράδυ πριν κοιμηθεί! Και… συχνά, τρώει μαζί τους και πρωινό, αφού «στο βασιλιά δίνει χαρά να κάθεται με τα πράγματά του συντροφιά! Παίζει μαζί τους, τα φροντίζει, τους ιπποπόταμους ταΐζει». Όμως: «Προσοχή! Προσοχή! Αν κάποιος θέλει το παλάτι να επισκεφτεί, πρέπει να ξέρει ότι υπάρχουν κι ορισμένοι χρυσοί κανονισμοί. Απαγορεύεται αυστηρά να πλησιάζει κάποιος τα πράγματα του βασιλιά! Ιδιαίτερα την κορόνα τη χρυσή!»
Δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να κατανοήσουν την αξία της φιλίας και να αντιληφθούν πως η συναισθηματική σύνδεση συχνά προκύπτει και μέσα από απρόσμενες σχέσεις.
Ήδη, μέσα στο πλαίσιο που έχει ορίσει ο αφηγητής, ο μικρός αναγνώστης αρχίζει να καταλαβαίνει ότι ο βασιλιάς της ιστορίας είναι ένα πρόσωπο που δίνει μεγάλη αξία στα αντικείμενα που τον περιβάλλουν. Δίπλα του δεν υπάρχει κανείς. Και, ακόμα χειρότερα, ο ίδιος δεν αντιλαμβάνεται ότι η χαρά της ζωής είναι συνυφασμένη με το «μαζί».
Η ανατροπή θα έρθει όταν… «στην αρχή ένα Ζζζζζ ακούστηκε σιγά… ένα Ζζζζζ που διέσχισε το σαλόνι και… θρονιάστηκε πάνω στην κορόνα τη χρυσή». Μια μύγα εισβάλλει στη ζωή του και από εκείνη τη στιγμή τα πράγματα στο παλάτι θα αλλάξουν. Ο βασιλιάς θα προσπαθήσει με χίλιους δυο τρόπους να τη διώξει. Θα πάψει να ασχολείται με οτιδήποτε άλλο. Μάταια, όμως! Η μύγα έχει σπιτωθεί για τα καλά! Παίζει, χορεύει, διαβάζει, ακούει μουσική… Ο καιρός περνά… Και σιγά-σιγά, αυτό το ενοχλητικό, στην αρχή, ζωύφιο γίνεται κομμάτι της καθημερινότητας του βασιλιά. Οι δυο τους έχουν έρθει πια κοντά – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Κι όταν κάποια στιγμή η μύγα θα φύγει, παρά την αρχική ευχαρίστηση που εκείνος νιώθει, αρχίζει να μελαγχολεί. Συνειδητοποιεί πως αυτό που μέχρι τότε τον ενοχλούσε, τώρα του έχει γίνει απαραίτητο. Βγαίνει από το παλάτι και αρχίζει να την αναζητά. Και, πόσο περίεργο… όσο μιλά γι’ αυτή, τόσο πιο πολύ νιώθει να του λείπει. Ώσπου η μύγα θα βρεθεί! Κι «από εκείνη τη μέρα και μετά, η ζωή μέσα σ’ εκείνο το παλάτι άλλαξε θεαματικά!». Γιατί ο βασιλιάς «ό,τι έκανε το μοιραζόταν πλέον με χαρά, αφού το μόνο που τον απασχολούσε πια ήταν το πώς θα περνάει με τους φίλους του καλά».
Με λόγο απλό και ρυθμικό η Παρασκευοπούλου αφηγείται την ιστορία μιας φιλίας απρόσμενης και παράδοξης. Θα ξαναπώ πόσο ευρηματική φαίνεται (στα μάτια μου, τουλάχιστον) η επιλογή της «πρωταγωνίστριας». «Είμαι η αλογόμυγα που ο Θεός προσάρτησε σ’ αυτή την πόλη» λέει ο Σωκράτης στην Απολογία του. «Και όλη την ημέρα και σε όλους τους χώρους θα σας ξεμοναχιάζω αφυπνίζοντας, πείθοντας και επικρίνοντάς σας». Αυτό στην πραγματικότητα κάνει και η μύγα της Παρασκευοπούλου. Αφυπνίζει τον βασιλιά και τον «αναγκάζει» να δει την πραγματικότητα μέσα από μια άλλη οπτική. «Και, ξέρετε, από τότε και μετά, ο βασιλιάς πάντα έλαμπε από χαρά! Έλαμπε πραγματικά!»
Και μαζί με τον βασιλιά η συγγραφέας δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να κατανοήσουν την αξία της φιλίας και να αντιληφθούν πως η συναισθηματική σύνδεση συχνά προκύπτει και μέσα από απρόσμενες σχέσεις. Με τον ανθρωπομορφικό και ανθρωποκεντρικό κόσμο της ιστορίας της, ενθαρρύνει την ενσυναίσθηση και την αναγνώριση της συντροφικότητας και αναδεικνύει τη σημασία του χρόνου που μοιραζόμαστε με τους άλλους, ως ευκαιρία να γνωρίσουμε πραγματικά και ουσιαστικά κάποιον, όσο απεχθής κι αν μας φαίνεται αρχικά. Μία ιστορία που λέει πως από όλα του κόσμου τα πράγματα πιο ψηλά, πιο πολύτιμα είναι τα πλάσματα. Πάντα. Στο τώρα, το χτες, το αύριο. Και σε κάθε εποχή.
Η Φωτεινή Τίκκου με την εικονογράφηση συμβάλλει καθοριστικά στο αισθητικό αποτέλεσμα. Οι εικόνες ακολουθούν μια παιδικότροπη απεικόνιση της ιστορίας, με στοιχεία που παραπέμπουν σε χειροποίητη παιδική ζωγραφιά. Με έντονα χρώματα, με κάποια στοιχεία κολάζ, με γεωμετρικά στοιχεία, με εναλλαγές στα μεγέθη, άλλοτε μοιράζοντας την εικόνα σε μικρές, επιμέρους λεπτομέρειες και άλλοτε ζουμάροντας σε κάποιες, αναδεικνύει, συμπληρώνει και ενισχύει την κειμενική αφήγηση με την οπτική.
Ο βασιλιάς μυγιάστηκε
Βάσια Παρασκευοπούλου
εικονογράφηση: Φωτεινή Τίκκου
Εκδόσεις Πατάκη
40 σελ.
ISBN 978-960-16-7501-5
Τιμή €12,96
https://diastixo.gr/kritikes/paidika/25348-o-vasilias-migiastike
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου