- Αλεξία Βλάρα
Στο πρώτο της μυθιστόρημα, Ο Ιερώνυμος στην έρημο, η Εύη Καρκίτη τολμά να ταξιδέψει στον δύσβατο τόπο της παιδικής μνήμης και να αναμετρηθεί με την ωμή αλήθεια των τραυμάτων που διαμορφώνουν την ενήλικη ταυτότητα. Με έναν γοητευτικά πολυεπίπεδο αφηγηματικό τρόπο, το βιβλίο εναλλάσσει τον ρεαλισμό με τη φαντασία, την ωριμότητα με την παιδική ματιά, το τραύμα με τη νοσταλγία, αποτυπώνοντας τον αγώνα δύο αδελφών να ξαναπιάσουν το νήμα της μνήμης και να εξηγήσουν τον εαυτό τους μέσα από την ανασύνθεση του παρελθόντος.
Η ιστορία ξεδιπλώνεται καθώς οι δύο αδελφές, αφανείς πρωταγωνίστριες χωρίς έντονη σκιαγράφηση, επιστρέφουν στις κοινές τους μνήμες, αναζητώντας απαντήσεις για όσα σημάδεψαν ανεξίτηλα τα παιδικά τους χρόνια. Ο ψυχρός, αποξενωτικός οικογενειακός περίγυρος λειτουργεί ως σταθερό φόντο ενός ψυχολογικού τοπίου γεμάτου σκιές και αποσιωπήσεις. Εκεί, στα χάσματα της καθημερινότητας, βρίσκουν καταφύγιο στη φαντασία και κατασκευάζουν εναλλακτικές πραγματικότητες, πότε μέσα από μια τρυφερή ιστορία για μια οικογένεια σκίουρων και πότε παρακολουθώντας τις σελίδες ενός παλιού pulp περιοδικού, όπου ένας παρηκμασμένος επιθεωρητής αναζητά ένα χαμένο κορίτσι.
Η επιλογή της συγγραφέως να εντάξει τη δομή της αφήγησης μέσα σε ένα «έργο εντός έργου», με την παράλληλη παρακολούθηση των περιπετειών του Νοξ, του ντετέκτιβ από το φανταστικό περιοδικό, δεν είναι απλώς ένας αφηγηματικός ελιγμός. Είναι μια βαθιά υπαρξιακή πρόταση: η λογοτεχνία, η φαντασία, το αφήγημα λειτουργούν ως μηχανισμοί επεξεργασίας του τραύματος, ως γέφυρες προς την κατανόηση του εαυτού και την ανακούφιση. Ο Νοξ, παρά τη φαινομενική του απόσταση από τις αδελφές, γίνεται ένας ακόμη καθρέφτης της αναζήτησης· του πόνου, της ενοχής, της αδυναμίας και της ενδόμυχης ελπίδας για λύτρωση.
Σκάβει στα υπόγεια της μνήμης και αναδεικνύει εκείνο που συνήθως μένει αθέατο: τη δυνατότητα να αναπλάσουμε το παρελθόν και να το ξανακοιτάξουμε όχι με πίκρα, αλλά με τρυφερότητα.
Ο τίτλος του βιβλίου, Ο Ιερώνυμος στην έρημο, αντλεί τη συμβολική του δύναμη από τον ομότιτλο πίνακα του Τζοβάνι Μπελίνι, λειτουργώντας ως καθρέφτης της εσωτερικής περιπλάνησης των δύο αδελφών στην αφήγηση. Όπως ο Άγιος Ιερώνυμος αποσύρεται στην έρημο για να στοχαστεί και να συμφιλιωθεί με το τραύμα και τη Θεία σιωπή, έτσι και οι ηρωίδες του βιβλίου ταξιδεύουν στον ψυχικό τους έρημο τόπο ανακαλώντας μνήμες και φαντασίες, σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν το παρελθόν και να επουλώσουν τις πληγές τους. Η αναζήτηση του χαμένου κοριτσιού στις σελίδες του pulp περιοδικού, αλλά και η συνύπαρξη φανταστικού και ρεαλιστικού, συντονίζονται με τον στοχαστικό και ποιητικό τόνο του πίνακα, κάνοντας τον τίτλο όχι μόνο σημείο αναφοράς αλλά και ουσιαστικό σχόλιο για την πορεία προς την αυτογνωσία.
Η συγγραφέας επιλέγει μια γλώσσα λυρική, με εσωτερικότητα και ελεγχόμενο συναίσθημα. Ο λόγος δεν διολισθαίνει ποτέ σε μελοδραματισμούς, παρά την ευαισθησία του θέματος. Χρησιμοποιεί εικόνες και σύμβολα, διακριτικά τοποθετημένα, που αναδύονται φυσικά από τις σκέψεις και τις μνήμες των ηρωίδων. Η αφήγηση ρέει σαν αποσπασματικό ημερολόγιο ψυχής, όπου κάθε αναπόληση είναι και ένα βήμα πιο κοντά στη συμφιλίωση με το παρελθόν.
Το βιβλίο αναμετριέται με έννοιες δύσκολες: την παιδική μοναξιά, την απόρριψη, την ψυχρότητα των γονέων, την ανάγκη για φροντίδα και αγάπη, τη φαντασία ως άμυνα. Και ταυτόχρονα, μιλά για τη δύναμη που έχει η γραφή όχι απλώς ως τέχνη, αλλά ως εργαλείο επιβίωσης. Σε αυτό το επίπεδο, η Καρκίτη γράφει ένα μυθιστόρημα για την ίδια τη λογοτεχνία, για το πώς οι ιστορίες μπορούν να μας κρατήσουν ζωντανούς όταν όλα γύρω μοιάζουν αβίωτα.
Ο Ιερώνυμος στην έρημο είναι ένα βιβλίο απαιτητικό αλλά βαθιά ανταποδοτικό. Δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις, ούτε καταφεύγει σε ψευδαισθητικές λύσεις. Αντίθετα, σκάβει στα υπόγεια της μνήμης και αναδεικνύει εκείνο που συνήθως μένει αθέατο: τη δυνατότητα να αναπλάσουμε το παρελθόν και να το ξανακοιτάξουμε όχι με πίκρα, αλλά με τρυφερότητα. Η γραφή της Εύης Καρκίτη λειτουργεί σαν φως μέσα στην έρημο, ένα φως που δεν λύνει όλα τα σκοτάδια, αλλά μας βοηθά να τα διασχίσουμε.
Ο Ιερώνυμος στην έρημο
Εύη Καρκίτη
Κριτική
184 σελ.
ISBN 978-960-586-525-2
Τιμή €11,00
Αλεξία Βλάρα πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος
https://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/25341-ieronumos-sthn-erhmo
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου