Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου: «Το Κουτί της Βοήθειας» και «Δεν είναι αστείο, Σκοτ!»

 

Κατερίνα Ζαμαρία

 

 

Η Γιώτα Αλεξάνδρου, νηπιαγωγός και συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας (δύο ιδιότητες που αλληλοσυμπληρώνονται με ιδιαίτερο τρόπο), γράφει βιβλία που πάντα στο επίκεντρο έχουν ιστορίες που προβληματίζουν, θίγουν κοινωνικά θέματα –όπως ο σχολικός εκφοβισμός–, ευαισθητοποιούν –όπως η κοκκινομάλλα Φένια με την αναπηρία όρασης– ή αγγίζουν βαθιά φιλοσοφικές έννοιες, όπως η ομορφιά.

Αυτή τη φορά, η συγγραφέας καταθέτει δύο βιβλία, από τις Εκδόσεις Susaeta, που απευθύνονται σε ηλικίες 4+ ετών, σε μια εξαιρετικά προσεγμένη δίγλωσση απόδοση της ιστορίας που αφηγείται στο καθένα. Και τα δύο μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο στο σπίτι όσο και στη σχολική τάξη, καθώς περιλαμβάνουν προτάσεις για δημιουργική απασχόληση, καθώς και QR code με την αφήγηση της ιστορίας, συμβάλλοντας στην κοινωνικοσυναισθηματική μάθηση και τη γλωσσική ενίσχυση.

Ιδιαίτερα στο σχολικό περιβάλλον, δίνουν τη δυνατότητα αξιοποίησής τους τόσο στο πλαίσιο των εργαστηρίων δεξιοτήτων ή στη διαχείριση συγκρούσεων μέσα από παιχνίδι ρόλων (role-playing). Τα παιδιά, εμπνεόμενα από το κείμενο, μπορούν να δημιουργήσουν τη δική τους Γωνιά της Ηρεμίας στην τάξη ή το δικό τους Βιβλιόδεντρο, πάνω στο οποίο κάθε φορά που ένα παιδί κάνει μια καλή πράξη ή διαβάζει ένα βιβλίο, κολλάει ένα «φύλλο» με το όνομά του, όπως οι ήρωες της ιστορίας. Έτσι, η ανάγνωση μετατρέπεται σε βιωματική εμπειρία, ενισχύοντας το ομαδικό πνεύμα και τον αλληλοσεβασμό στην τάξη.

Βασικοί πρωταγωνιστές και στα δύο βιβλία είναι η Γκίλι η Κατσίκα και ο Φλιν ο Αλεπουδίνος, που εξαρχής δηλώνουν πως είναι… BFF. Στο πρώτο βιβλίο, με τίτλο Το Κουτί της Βοήθειας – The Helping Box, η Γκίλι και ο Φλιν είχαν μια ιδέα. Έβαλαν ένα κουτί στη Γωνιά της Ηρεμίας κάτω από το Βιβλιόδεντρο. Tο ονόμασαν «Το Κουτί της Βοήθειας». «Αν χρειάζεστε βοήθεια, αφήστε μια ζωγραφιά ή ένα σημείωμα μέσα στο κουτί», είπαν στους συμμαθητές τους. Κι έτσι, επί μία βδομάδα, προσφέρουν ανιδιοτελώς τη βοήθειά τους σε όποιον το έχει ανάγκη. Βοήθησαν τον κύριο Ριντ να φυτέψει καρότα, τον κύριο Σκίουρο με τις δουλειές, τον κύριο Κάστορα με τα ξύλα του σπιτιού του και κάνουν παρέα στην Ντέμπι την Ελαφίνα και τον παππού της, που συνεχώς ρωτά πού είναι το σπίτι του… Στο τέλος, μαζί με τους φίλους τους θα γιορτάσουν, γιατί «κάθε μέρα είναι μια πιο χαρούμενη μέρα για όλους, με μια μικρή πράξη καλοσύνης». Η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια, η προσφορά και η καλοσύνη προς τους άλλους, η κατανόηση και διαχείριση βασικών συναισθημάτων είναι τα θεματικά κέντρα της ιστορίας. Μέσα από την κίνηση των ηρώων να φτιάξουν ένα «κουτί βοήθειας», το παιδί μαθαίνει να αναγνωρίζει τις ανάγκες των άλλων και να προσφέρει χωρίς αντάλλαγμα, αναπτύσσοντας την κοινωνική του συνείδηση.

Το δίγλωσσο κείμενο έρχεται να αναδείξει ότι η επικοινωνία πραγματώνεται ακόμα κι αν δεν έχουμε τον ίδιο γλωσσικό κώδικα.

Στο δεύτερο βιβλίο, το Δεν είναι αστείο, Σκοτ! – It’s not funny, Scott!, η Αλεξάνδρου πραγματεύεται το πώς ένα αστείο μπορεί να γίνεται προσβλητικό όταν δεν γελούν όλοι μαζί. Η ιστορία θέτει το ερώτημα: Πότε ένα αστείο είναι πραγματικά αστείο; Πότε ένα «αστείο» είναι πείραγμα που γίνεται εκφοβισμός και πληγώνει; Γιατί, ας μην ξεχνάμε.. πολλά ξεκινάνε από ένα «αστείο», από μια «πλάκα», και καταλήγουν να έχουν συνέπειες συχνά τραγικές για το παιδί που το υφίσταται.

Το ερώτημα, λοιπόν, που θέτει είναι εξαιρετικά χρήσιμο για ένα παιδί, διότι αγγίζει ένα από τα πιο λεπτά ζητήματα της κοινωνικής συμβίωσης: τα όρια του χιούμορ. Έτσι, το παιδί μαθαίνει τη διαφορά μεταξύ «γελώ με…» και «κοροϊδεύω», και καταλαβαίνει ότι ένα αστείο παύει να είναι αστείο όταν κάποιος άλλος πληγώνεται ή νιώθει άβολα. Μέσα από την ιστορία, το παιδί μπαίνει στη θέση του άλλου και αντιλαμβάνεται πώς τα λόγια ή οι πράξεις του επηρεάζουν τα συναισθήματα των γύρω του. Το βιβλίο «διδάσκει» στο παιδί τόσο να σέβεται τους άλλους, όσο και να διεκδικεί τον σεβασμό. Επαναφέρει με κάποιον τρόπο ένα από τα αγαπημένα θέματα της Αλεξάνδρου, την πρόληψη φαινομένων σχολικού εκφοβισμού, καθώς καλλιεργεί μια κουλτούρα αμοιβαίου σεβασμού και αποδοχής, αφού μετατρέπει μια καθημερινή παρεξήγηση σε ένα σπουδαίο μάθημα ζωής, βοηθώντας το παιδί να χτίσει πιο γερές και ειλικρινείς φιλίες.

Η Ναταλία Καπατσούλια, που εικονογραφεί τα δύο βιβλία, αφηγείται εικαστικά τα συναισθήματα των ηρώων. Τα χρώματα είναι ζωντανά, με παλέτες που αποπνέουν γαλήνη και χαρούμενη διάθεση. Τα ζώα δεν παρουσιάζονται μονοδιάστατα και χάρη στον ανθρωπομορφισμό τους διευκολύνεται η ταύτιση των μικρών αναγνωστών με τους ήρωες. Και στα δύο βιβλία ο τρόπος που αποδίδονται τα συναισθήματα είναι ιδιαίτερα «ευανάγνωστος». Στο Κουτί της Βοήθειας, η ζεστασιά στο βλέμμα των πρωταγωνιστών αντανακλά και τα συναισθήματα που απορρέουν ως αποτέλεσμα της συνεργασίας και της καλοσύνης. Εξίσου επιτυχής είναι και στο Δεν είναι αστείο, Σκοτ ο τρόπος που βοηθά τα παιδιά να αναγνωρίσουν οπτικά την ενσυναίσθηση, καθώς αποτυπώνει ξεκάθαρα τη διαφορά ανάμεσα στο χαρούμενο πρόσωπο αυτού που κάνει το αστείο και τη σύγχυση ή τον φόβο στο πρόσωπο εκείνου που το δέχεται. Παράλληλα, προσθέτοντας μικρές λεπτομέρειες στον χώρο, όπως το Βιβλιόδεντρο, εμπλουτίζει την οπτική αφήγηση και διεγείρει τη φαντασία των παιδιών.

Η Αλεξάνδρου αφιερώνει τα βιβλία «Σε όσους μιλάμε την ίδια γλώσσα, κι ας μη μιλάμε την ίδια γλώσσα». Έτσι, το δίγλωσσο κείμενο έρχεται να αναδείξει ότι η επικοινωνία πραγματώνεται ακόμα κι αν δεν έχουμε τον ίδιο γλωσσικό κώδικα. Ταυτόχρονα, φέρνει τα παιδιά σε επαφή με την αγγλική γλώσσα, διευκολύνοντας την εκμάθηση λεξιλογίου με παιγνιώδη και ευχάριστο τρόπο. Η ιδέα της δίγλωσσης έκδοσης αποπνέει και μια κουλτούρα σεβασμού και συμπερίληψης, καθώς πολλές οικογένειες είναι δίγλωσσες αλλά και στα σχολεία πολλά παιδιά προέρχονται από μη ελληνόφωνα περιβάλλοντα. Η μέθοδος CLIL (Content and Language Integrated Learning – Ολοκληρωμένη Εκμάθηση Περιεχομένου και Γλώσσας), που φαίνεται να λαμβάνει υπόψη η έκδοση ενός δίγλωσσου βιβλίου για μικρά παιδιά, είναι μια εκπαιδευτική προσέγγιση όπου ένα σχολικό αντικείμενο διδάσκεται μέσω μιας ξένης γλώσσας. Επιτυγχάνεται έτσι ένας διπλός στόχος: ταυτόχρονη εκμάθηση του γνωστικού αντικειμένου και της γλώσσας και ολιστική μάθηση, αφού προωθεί τη γνωστική ανάπτυξη, την κριτική σκέψη και τη διαπολιτισμική συνείδηση.

Η Γιώτα Αλεξάνδρου δημιουργεί ήρωες που μιλάνε στην ψυχή του μικρού παιδιού, που με λόγο φυσικό και πειστικό, με χιούμορ και φαντασία επιτρέπουν στα παιδιά-αναγνώστες να ταυτιστούν μαζί τους. Ταυτόχρονα, ως παιδαγωγός, ξέρει πώς να φέρει τα παιδιά σε επαφή με θέματα που τα απασχολούν στην καθημερινότητά τους, καλλιεργώντας τους κοινωνικές δεξιότητες.

 

Το Κουτί της Βοήθειας – The Helping Box
Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου
εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια
Susaeta
40 σελ.
ISBN 978-618-224-312-1
Τιμή €8,80

 

Δεν είναι αστείο, Σκοτ! – It’s not funny, Scott!
Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου
εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια
Susaeta
40 σελ.
ISBN 960-618-224-311-4
Τιμή €8,80

Η Κατερίνα Ζαμαρία είναι φιλόλογος και κριτικός βιβλίου για παιδιά και νέους.

https://diastixo.gr/kritikes/paidika/26273-to-kouti-tis-boitheias-kai-den-einai-asteio-skot

https://diastixo.gr/